Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

LISTEN (Learning about the essentIal elementS of end-of-life communicaTion in palliativE Nursing care)

De elementen van optimale communicatie bij ACP als onderdeel van essentiële palliatieve verpleegkundige zorg voor ouderen

Praten over het levenseinde is belangrijk, maar niet altijd gemakkelijk. 

Doel

In het LISTEN-project onderzochten we wat verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten helpt om hierover goed in gesprek te gaan met ouderen en hun naasten.

Resultaten

Het onderzoek laat zien dat goede communicatie over het levenseinde niet draait om 1 gepland gesprek of een vast stappenplan. Ouderen en naasten willen zich vooral gezien, gehoord en begrepen voelen. Vertrouwen, luisteren, meebewegen, ruimte laten voor stilte en aansluiten bij wat voor iemand belangrijk is, staan centraal. 

Daarom ontwikkelden we het LISTEN-raamwerk met 5 thema’s en 19 bouwstenen, dat ook internationaal is getoetst. Het raamwerk helpt zorgprofessionals om bewust stil te staan bij deze gesprekken en ervan te leren. De resultaten zijn vertaald naar materialen voor praktijk en onderwijs en vormen de basis voor verdere scholing en onderzoek.

Podcast: luisteren naar het fluisteren

Wat zeg je als iemand niets meer zegt? Een persoonlijk en verdiepend gesprek met projectleider Judith Meijers en promovenda Fran Peerboom over gesprekken in de laatste levensfase en hoe je daar als zorgverlener écht aanwezig kunt zijn. 

Luisteren naar wat niet altijd wordt uitgesproken

Producten

Titel: Roundtable discussion Advance Care Planning.
Titel: Talking with older people about the end of life... how can you contribute as a nurse?!
Titel: Bouwstenen van verpleegkundige communicatie met ouderen over het levenseinde
Titel: LISTEN: Fundamentals of end-of-life communication performed by nursing staff
Titel: Fundamentals of end-of-life communication as part of advance care planning
Titel: Peerboom, F., Friesen-Storms, J., van der Steen, J., Janssen, D., & Meijers, J. (2025). Levenseindegesprekken. TVZ-Verpleegkunde in praktijk en wetenschap, 135(1), 56-57. 280
Auteur: Peerboom, F., Friesen-Storms, J., van der Steen, J., Janssen, D., & Meijers, J.
Magazine: TVZ-Verpleegkunde in praktijk en wetenschap,
Titel: Proactieve communicatie over het levenseinde
Auteur: Fran Peerboom, Jolanda Friesen, Jenny van der Steen, Daisy Janssen, Judith Meijers
Magazine: TVZ
Link: https://link.springer.com/article/10.1007/s41184-023-2256-4
Titel: https://palliaweb.nl/publicaties/wat-belangrijk-is-in-levenseindecommunicatie-met-v
Auteur: Peerboom, F.B.A.L, Friesen-Storms, J.H.H.M., van der Steen, J.T., Janssen, D.J.A., Meijers, J.M.M.
Magazine: Palliaweb
Titel: Conceptualizing end-of-life communication by nursing staff as part of advance care planning with older people: a multiple. discipline focus group study.
Auteur: Peerboom, F.B.A.L., Friesen-Storms, J.H.H.M., van der Steen, J.T., Janssen, D.J.A., & Meijers, J.M.M.
Magazine: International Journal of Nursing Studies Advances
Titel: Fundamentals of end-of-life communication as part of advance care planning from the perspective of nursing staff, older people, and family caregivers: a scoping review
Auteur: Fran B.A.L. Peerboom, Jolanda H.H.M. Friesen-Storms, Bénédicte J.E.G. Coenegracht, Sabine Pieters, Jenny T. van der Steen, Daisy J.A. Janssen, Judith M.M. Meijers
Magazine: BMC Nursing
Link: https://link.springer.com/article/10.1186/s12912-023-01523-2
Titel: Fundamentals of end-of-life communication as part of advance care planning from the perspective of nursing staff, older people, and family caregivers: a scoping review.
Auteur: Peerboom, F.B.A.L., Friesen-Storms, J.H.H.M., Coenegracht, B.J.E.G., Pieters, S., van der Steen, J.T., Janssen, D.J.A., & Meijers, J.M.M
Magazine: BMC nursing
Titel: Fundamentals of end-of-life communication as part of advance care planning for older people: An interview study with nursing staff.
Auteur: Peerboom, F.B.A.L., Friesen-Storms, J.H.H.M., van der Steen, J.T., Janssen, D.J.A., & Meijers, J.M.M.
Magazine: Geriatric Nursing
Titel: What matters in end-of-life communication with nursing staff: an interview study among older people and their family caregivers.
Auteur: Peerboom, F.B.A.L., Friesen-Storms, J.H.H.M., van der Steen, J.T., Janssen, D.J.A., & Meijers, J.M.M.
Magazine: BMC nursing
Titel: podcast awo-l LISTEN project
Link: https://www.awolimburg.nl/nl/projecten/listen
Titel: LISTEN beyond words: unraveling the fundamentals of nursing end-of-life communication as part of advance care planning for older people
Auteur: Fran Peerboom
Link: https://cris.maastrichtuniversity.nl/en/publications/listen-beyond-words-unraveling-the-fundamentals-of-nursing-end-of/

Kenmerken

  • Projectnummer:
    10040022110005
  • Looptijd: 100%
    Looptijd: 100 %
    2022
    2026
  • Gerelateerde programma's:
  • Gerelateerde subsidieronde:
  • Projectleider en penvoerder:
    dr. J.M.M. Meijers PhD
  • Verantwoordelijke organisatie:
    Maastricht University

Judith Meijers

Lees meer over Judith Meijers

Talentontwikkeling

Met leertrajecten en persoonsgebonden subsidies ondersteunen we talentvolle verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en verzorgenden in de ontwikkeling van hun persoonlijke leiderschapskwaliteiten. Zodat zij hun zeggenschap kunnen vergroten en zelf invloed kunnen uitoefenen op het beleid en de financiering in de zorg. Lees wat we nog meer doen.