Alcoholmatiging Jeugd in de Achterhoek (AH) en Stedendriehoek (S3H)- Verzilvering en Verankering
In de Achterhoek is een alcoholmatigingsproject voor jongeren van start gegaan. Doel is dat minder jongeren van 10 tot en met 18 jaar jong, vaak en veel alcohol drinken.
Het project begint zijn vruchten af te werpen. Onderzoek laat voor het eerst in tien jaar een daling zien in het alcoholgebruik onder jongeren. Ook de bewustwording onder ouders is hoger geworden.
Het project bestaat onder andere uit voorlichtingsbijeenkomsten, een mix van maatregelen en richt zich op plekken waar jongeren vaak komen en alcohol een rol speelt. De Achterhoek werkt samen met partners als politie, justitie en verslavingszorg om alcoholmisbruik onder jongeren aan te pakken.
Het RIVM heeft het project 'Alcoholmatiging Jeugd in de Achterhoek' erkend als theoretisch goed onderbouwd.
Verslagen
Eindverslag
In het werkgebied van de GGD Noord- en Oost-Gelderland hebben twee alcoholmatigingsprojecten gelopen; in de regio Achterhoek van 2005 tot en met 2012, in de Stedendriehoek van 2008 tot en met 2013. Gemeenten, politie, IrisZorg, Tactus en GGD werkten hiervoor samen. Vanaf 2011 zijn deze projecten samengevoegd tot één project en is naast de implementatie van de activiteiten, de borgingsfase gestart.
Voor de activiteiten ging het om een mix van voorlichtings-, regelgevings- en handhavingsactiviteiten gericht op de plekken waar jongeren kwamen en alcohol een rol speelden: scholen, jongerenwerk, horeca, sport, thuis, op straat.
Proces- en effectonderzoek is verricht, in samenwerking met AGORA, de academische werkplaats van Wageningen Universiteit en de GGD.
Het alcoholgebruik onder jongeren is gemeten via E-MOVO, een vierjaarlijkse internetenquete onder jongeren van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. Daaruit blijkt dat een grote daling is ingezet wat betreft leeftijd en binge drinken.
Het efffect op ouders is herhaaldelijk gemeten via een telefonische vragenlijst onder 250 ouders in zowel de Achterhoek als de Stedendriehoek. Ouders weten tijdens de nametingen meer over de gevolgen van jong alcoholgebruik, kijken er kritischer tegen aan en veranderen hun opvoedregels.
Om deze goede resultaten vast te houden hebben de samenwerkingspartners van het project in het laatste projectjaar afspraken gemaakt over de borging van
het project. Er zijn afspraken over de keuze voor activiteiten, de taakverdeling, procedurele afspraken en bestuurlijke betrokkenheid.
De GGD zal de borging monitoren. Bij de volgende E-MOVO in 2015 wordt gekeken of de borgingsdoelen zijn behaald.
In mei 2014 is in TSG het artikel 'Borgen is een werkwoord' verschenen, dat beschrijft hoe de borging tot stand is gekomen.
In de Achterhoek is eind 2013 het verloop van de borging voor het eerst gemonitord, via gesprekken met gemeenten en met IrisZorg. Zes gemeenten gaven aan dat alcoholmatiging is ingebed, via het jongerenbeleid, het lokaal gezondheidsbeleid, het leefstijlbeleid, lokaal preventief overleg en de borgingsafspraken. Eén gemeente gaf aan enkel mee te liften met de voorzetten van de GGD, een ander dat de inzet voor alcoholmatiging na het project is verdwenen.
Het verslag van de monitorgesprekken is aan wethouders voorgelegd, om zo vast te stellen of bijstelling nodig is. Vooralsnog blijft de inzet voor alcoholmatiging zoals deze nu is.
De derde fase van het alcoholmatigingsproject in de Achterhoek en de Stedendriehoek kent twee sporen:
- implementatie van activiteiten
- (organisatie van) de borging van het project
Spoor 1: Implementatie van de activiteiten
De activiteiten richten zich op de volwassenen rond kinderen van 10 tot 18 jaar en op de kinderen zelf. Het gaat om voorlichting, regelgeving en handhaving in de gemeente, op sportverenigingen, in horecagelegenheden, in jeugd- en jongerenwerk, op het onderwijs en in ziekenhuizen.
Een greep uit de activiteiten in 2011 en 2012:
- een regionale bijeenkomst voor gemeenten over de nieuwe Drank- en Horecawet
- dagelijks het PGO-advies Alcohol in groep 7 en klas 2 aan ouder en kind
- een brief van de gemeenten aan ouders van 12-jarigen
- een flyer van de gemeenten aan 14- en 15-jarigen, met tips, krasactie en actiewebsite. Ruim 25% van de jongeren logde in. Wethouders reikten de prijzen uit, de pers besteedde er volop aandacht aan.
- via tekenleraren deden veel scholen voor voortgezet onderwijs mee aan de Cartoonbattle, met prijzen op school- en regionaal niveau. Weer veel PR.
- nazorgtraject voor comadrinker en zijn ouders in samenwerking met de ziekenhuizen.
Spoor 2: Borging van het project
Een verkenning naar theorie over borging is uitgevoerd. Met behulp van het gevonden model is een vragenlijst ontworpen. In 2011 is met wethouders, afdelingshoofden en gemeentelijk projectleiders over de mogelijkheden voor borging in hun gemeente gesproken. Een zelfde interview is met Verslavingszorg, politie, Halt en GGD gehouden. Een voorbeeldnotitie Borging is geschreven en dient o.a. als basis voor een B&W-notitie. Er is voorbeeldtekst voor de nota lokaal gezondheidsbeleid opgesteld. Momenteel loopt nu de besluitvorming over borging in de gemeenten in de Achterhoek, zij ronden het project na 2012 af. Volgend jaar volgt de Stedendriehoek.