An adipocyte-driven mechanism for weight regain after weight loss: the yo-yo effect

Het jojo-effect onderzocht

Op gewicht blijven na afvallen blijkt lastig. Tot wel 80% van de mensen gaat binnen twee jaar weer terug naar het oude gewicht. Als gevolg van afvallen ontstaat stress in de vetcellen. Wij hebben onderzocht of deze vetcel-stress een mogelijke oorzaak is van deze gewichtstoename. We hebben mensen met overgewicht ca. 10% laten afvallen in 5 weken of in 3 maanden. Na nog 4 weken op het verlaagde gewicht te zijn gehouden, werden de personen 9 maanden later opnieuw gezien. Voor onderzoek werden bloed en stukjes vetweefsel afgenomen en werden gewicht, bloeddruk en andere lichaamskenmerken bepaald.

Vetcel-stress

We zijn erin geslaagd een verband te leggen tussen stressfactoren in het vetweefsel en de kans op gewichtsstijging na afvallen. Daarnaast zijn een aantal moleculaire en genetische factoren blootgelegd die daarbij een rol spelen. Deze resultaten ondersteunen het beeld dat vetcel-stress gewichtsstijging na afvallen bevordert. Tevens lijkt een afname van de activiteit van ontstekingscellen in het vetweefsel een grotere kans te bieden om na afvallen op gewicht te blijven.

Crashdieet laat niet sneller aankomen

Er was geen verschil tussen een crashdieet en een langzaam dieet in het risico om weer aan te komen. Tegelijk bleek dat langzaam afvallen leidt tot minder verlies van de hoeveelheid vetvrije massa (lees: spieren). Het is belangrijk het verlies van vetvrije massa tijdens een dieet zoveel mogelijk te beperken, omdat dit geassocieerd is met meer gewichtstoename na het dieet. Kortom: de puzzel over het jojo-effect is nog niet compleet, maar deze studie heeft weer wat stukjes opgeleverd.

Producten

Titel: The effect of diet-induced weight loss on adipose tissue oxygen tension and adipose tissue function
Auteur: R. Vink
Titel: Analysing the regulatory infrastructure in the adipose tissue during weight loss
Auteur: S. Tareen, N. Roumans, R. Vink, E. Mariman, M. van Baak, C. Evelo, M. Lenz, I. Arts
Titel: The effect of rate of weight loss on FFM-loss and weight regain in overweight and obese participants.
Auteur: R. Vink
Titel: Computational model of postprandial adipose tissue fatty acid dynamics
Auteur: Shauna O’Donovan, Michael Lenz, Roel Vink, Nadia Roumans, Theo de Kok, Edwin Mariman, Ralf Peeters, Natal van Riel, Marleen van Baak, Ilja Arts
Titel: Adipocytes as biological promoters of weight regain after weight loss.
Auteur: E. Mariman
Titel: Comparing the genetic regulation during weight loss between low and very low calorie diets in the adipose tissue - a network modelling approach
Auteur: Samar H.K. Tareen, Michiel E. Adriaens, Roel G. Vink, Nadia J.T. Roumans, Marleen A. van Baak, Theo de Kok, Ilja C.W. Arts, Edwin C.M. Mariman, Chris T. Evelo, Martina Kutmon
Titel: Adipocytes as biological promoter of weight regain after weight loss.
Auteur: E. Mariman
Titel: Rate of weight loss does not affect long-term weight regain.
Auteur: R. Vink
Titel: Dynamic regulation of adipogenesis in white adipose tissue
Auteur: G. Ertaylan, N. Roumans, R. Vink, E. Mariman, M. van Baak, T. de Kok, I. Arts
Titel: Network analysis of the regulatory behaviour in the adipose tissue during weight loss
Auteur: S. Tareen, N. Roumans, R. Vink, E. Mariman, M. van Baak, C. Evelo, M. Lenz, I. Arts
Titel: Diet-induced weight loss decreases adipose tissue oxygen tension and is accompanied by improved insulin sensitivity in overweight and obese individuals.
Auteur: R. Vink
Titel: Sex-specific variation in extracellular matrix genes is associated with weight regain and maintenance after weight loss.
Auteur: N. Roumans
Titel: Weight regain is related to cellular stress in the adipose tissue
Auteur: N. Roumans, R. Vink, M. van Baak, K. Westerterp, E. Mariman
Titel: The risk for weight regain after weight loss is related to weight loss-induced cellular stress in the adipose tissue.
Auteur: N. Roumans
Titel: Adipose tissue blood flow (ATBF) changes in overweight and obese subjects following rapid and slow weight loss.
Auteur: R. Vink
Titel: Adipose tissue gene expression is differentially regulated with different rates of weight loss in overweight and obese humans
Auteur: R. Vink
Titel: Weight regulation and adipose tissue stress proteins.
Auteur: N. Roumans
Titel: Weight regain after weight loss, an intervention study with fast and slow weight loss
Auteur: R. Vink, N. Roumans, L. Arkenbosch, E. Mariman, M. van Baak
Titel: Studying the rate of weight loss in relation to weight regain
Auteur: R. Vink, N. Roumans, L. Arkenbosch, E. Mariman, M. van Baak
Titel: Profiling core processes in adipose tissue during weight loss using time series gene expression.
Auteur: Samar H.K. Tareen, Michiel E. Adriaens, Roel G. Vink, Nadia J.T. Roumans, Marleen A. van Baak, Theo de Kok, Ilja C.W. Arts, Edwin C.M. Mariman, Chris T. Evelo, Martina Kutmon
Titel: Variation in extracellular matrix genes is associated with weight regain after weight loss in a sex-specific manner
Auteur: N. Roumans, R. Vink, M. Gielen, M. Zeegers, M. van Baak, E. Mariman
Titel: Estimating real cell size distribution from cross-section microscopy imaging
Auteur: Lenz, Michael, Roumans, Nadia J.T., Vink, Roel G., van Baak, Marleen A., Mariman, Edwin C.M., Arts, Ilja C.W., de Kok, Theo M., Ertaylan, Gökhan
Magazine: Bioinformatics
Titel: Variation in extracellular matrix genes is associated with weight regain after weight loss in a sex-specific manner
Auteur: Roumans, Nadia J. T., Vink, Roel G., Gielen, Marij, Zeegers, Maurice P., Holst, Claus, Wang, Ping, Astrup, Arne, Saris, Wim H., Valsesia, Armand, Hager, Jörg, van Baak, Marleen A., Mariman, Edwin C. M.
Magazine: Genes and Nutrition
Titel: The cilium: a cellular antenna with an influence on obesity risk
Auteur: Mariman, Edwin C. M., Vink, Roel G., Roumans, Nadia J. T., Bouwman, Freek G., Stumpel, Constance T. R. M., Aller, Erik E. J. G., van Baak, Marleen A., Wang, Ping
Magazine: British Journal of Nutrition
Titel: A role for leukocyte and ECM remodeling of adipose tissue in the risk of weight regain after weight loss
Auteur: Roumans, NJ, Vink, RG, Fazelzadeh, P, van Baak, MA, Mariman, EC
Magazine: American Journal of Clinical Nutrition
Titel: Weight loss-induced cellular stress in subcutaneous adipose tissue and the risk for weight regain in overweight and obese adults
Auteur: Roumans, N J T, Vink, R G, Bouwman, F G, Fazelzadeh, P, van Baak, M A, Mariman, E C M
Magazine: International Journal of Obesity
Titel: Adipose tissue gene expression is differentially regulated with different rates of weight loss in overweight and obese humans
Auteur: Vink, R G, Roumans, N J, Fazelzadeh, P, Tareen, S H K, Boekschoten, M V, van Baak, M A, Mariman, E C
Magazine: International Journal of Obesity
Titel: The effect of rate of weight loss on long-term weight regain in adults with overweight and obesity
Auteur: Vink, Roel G., Roumans, Nadia J. T., Arkenbosch, Laura A. J., Mariman, Edwin C. M., van Baak, Marleen A.
Magazine: Obesity
Titel: Weight loss-induced stress in subcutaneous adipose tissue is related to weight regain
Auteur: Roumans, Nadia J. T., Camps, Stefan G., Renes, Johan, Bouwman, Freek G., Westerterp, Klaas R., Mariman, Edwin C. M.
Magazine: British Journal of Nutrition
Titel: Diet-induced weight loss decreases adipose tissue oxygen tension with parallel changes in adipose tissue phenotype and insulin sensitivity in overweight humans
Auteur: Vink, R G, Roumans, N J, Cajlakovic, M, Cleutjens, J P M, Boekschoten, M V, Fazelzadeh, P, Vogel, M A A, Blaak, E E, Mariman, E C, van Baak, M A, Goossens, G H
Magazine: International Journal of Obesity
Titel: Publication Price 2015 of the Dutch Association for the Study of Obesity (NASO)
Titel: The physiology of weight loss and weight regain in overweight humans
Auteur: Roel Vink

Verslagen


Eindverslag

Deze studie beoogt na te gaan of het hernieuwd stijgen in gewicht na afvallen mede toe te schrijven is aan een toename van cellulaire stress in het vetweefsel. Daartoe worden tijdens een afval-vervolg studie fysiologische metingen gedaan en vetbiopten afgenomen voor moleculaire analyse. Een bijkomende vraag is of de zwaarte van het dieet van invloed is. In de afgelopen periode zijn twee afvalstudies gestart, waarbij mensen met overgewicht in 5 weken of in 3 maanden procentueel evenveel afvallen. Het verkrijgen van medisch ethische goedkeuring en het rekruteren van de proefpersonen heeft wat langer geduurd, maar inmiddels hebben alle proefpersonen de afval-fase doorlopen. Om niet teveel tijd te verliezen hebben we vetbiopten uit een vergelijkbare afval-vervolg studie (i.s.m. prof K. Westerterp)geanalyseerd op het voorkomen van stress-eiwitten. Op basis hiervan kunnen de biopten uit de TOP-studie meer gedetailleerd worden onderzocht. Tevens zijn wij begonnen om fysiologische metingen uit de afval-fase te analyseren, is genetisch onderzoek gestart, en zijn we bezig protocollen te testen om RNA uit vetbiopten te isoleren. Als extra wordt in samenwerking met prof. E. Blaak (UM) in het vetweefsel de zuurstofspanning gemeten in relatie tot hypoxie als risicofactor bij overgewicht, en in samenwerking met prof. FJ. van Schooten (UM) wordt metabole analyse gedaan van ademhalingslucht als mogelijke test voor risico op gewicht-stijging na afvallen.

Snel naar

Kenmerken

Projectnummer:
200500001
Looptijd: 100%
2011
2017
Gerelateerde programma's:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. E.C.M. Mariman
Verantwoordelijke organisatie:
Maastricht University Medical Centre+