Balancing costs and effects based on a randomised comparison of Parent Management Training Oregon and Care As Usual in children with severe conduct disorders
Vraagstuk
Parent Management Training Oregon (PMTO) is een therapie voor ouders van kinderen (4-12 jaar) met gedrags- of sociale problemen. PMTO leert ouders hiermee beter omgaan, waardoor de problemen voor het hele gezin verminderen. Is deze uit Amerika afkomstige interventie ook in Nederland (kosten)effectief? Is het een zinvol alternatief voor de bestaande behandelingen in ons land?
Onderzoek
Een groep die PMTO krijgt (ouders met kinderen van 4-10 jaar) wordt vergeleken met een controlegroep, vooraf en tot achttien maanden na afloop. Ook wordt informatie verzameld over zorggebruik, productieverlies en kwaliteit van leven.
Uitkomst
In een pilot is PMTO aangepast aan de Nederlandse situatie. Het is duidelijk dat het programma kan werken. De kosteneffectiviteit wordt nog nader onderzocht. Een eerste resultaat is een zogeheten ‘kostenhandleiding’, met aanwijzingen hoe complexe interventies als deze zinvol in te zetten zijn.
Producten
Auteur: Bouwmans CAM, Schawo SJ, Jansen DEMC, Vermeulen KM, Reijneveld SA, Hakkaart-van Roijen L
Auteur: Bouwmans CAM, Schawo SJ, Jansen DEMC, Vermeulen KM, Reijneveld SA, Hakkaart-van Roijen L
Auteur: DEMC Jansen, KM Vermeulen, AH Luinge, E Buskens, EJ Knort & SA Reijneveld
Auteur: KM Vermeulen, DEMC Jansen, AH Luinge, E Buskens, EJ Knort & SA Reijneveld
Verslagen
Eindverslag
Achtergrond: Gedragsproblemen bij kinderen en jongeren vormen een ernstig probleem Voor zowel de kinderen als hun ouders, als ook voor de maatschappij in het algemeen. Het aantal kinderen met serieuze gedragsproblemen neemt en de maatschappelijk impact (kosten) van deze problematiek is groot. Er is dus grote behoefte aan een “evidence-based” behandelingsmethode voor deze groep kinderen jongeren.
Doel: Dit project had drie doelen:
- uitvoeren van een kosten-effectiviteitsanalyse (KEA) van PMTO op de korte en de lange termijn
-onderzoeken hoe sociale en gedragsmatige problemen gewaardeerd worden
-ontwikkelen van een algemene methodiek voor kosteneffectiviteitsstudies in de zorg voor jeugd.
Methode: de kosteneffectiviteitsstudie was gekoppeld aan de Nederlandse effectstudie van PMTO, uitgevoerd door Prof. De Ruiter en collega’s (Universiteit van Maastricht). Het design betrof een Randomized Controlled Trial (RCT) met twee condities (PMTO versus gebruikelijke zorg (CAU)). We verzamelden gegevens bij jongeren, hun ouders/verzorgers en hulpverleners voorafgaand aan PMTO), 6 maanden na het starten van de zorg en na 12 en 18 maanden, over zorggebruik, productieverlies en kwaliteit van leven.
Voor de utiliteitsstudie werden bijeenkomsten georganiseerd van panels van professionals werkzaam in de zorg voor jeugd, jongeren/kinderen en ouders. Tijdens de bijeenkomsten waardeerden panelleden 18 -op de DSM gebaseerde- gedragsbeschrijvingen (vignetten) van jongeren met de Visual Analogue Scale (VAS). De vignetten betroffen Conduct Disorder (CD), Oppositional Defiant Disorder (ODD) en Disruptive Behavior Disorder (DBD), alleen of met ADHD of middelengebruik. Tijdens de panelbijeenkomsten voor ouders en jongeren zijn de vignetten gepresenteerd als foto’s.
Resultaten kosteneffectiviteitsstudie: Voor de start van de behandeling (T0) werden geen verschillen in EQ-5D scores gerapporteerd tussen de PMTO en de CAU groep (PMTO 0.86, CAU 0.88; p= 0.65). Ook op de meetmomenten 6, 12 en 18 maanden na de interventie werden geen significante verschillen tussen de groepen gevonden. Op T1 waren de EQ-5D scores in de PMTO en CAU groep respectievelijk 0.88 en 0.92 (p=0.23), op T2 waren deze waarden 0.86 en 0.87 (p=0.85) en op T3 was in beide groepen de score 0.89 (p= 0.88). De gemiddelde verschilscore (winst in kwaliteit van leven) over de duur van de studie was 0.04 in de PMTO groep, en 0.06 in de CAU groep. Het verschil in verbetering van de kwaliteit van leven was niet significant (p= 0.67).
Gesommeerd over de gehele studieperiode waren te totale kosten van ouder en kind in de PMTO groep € 5463 en in de CAU groep € 6635.
Naast de kosten die gemaakt zijn door de ouder en het kind, zijn er door de therapeuten, in beide interventiegroepen, additionele kosten gemaakt vanwege tijdsbesteding aan contacten met andere hulpverleners, voorbereiding van de therapie sessies, supervisie, intervisie en verslaglegging. Deze kosten bedroegen €15220,- in de PMTO groep en € 8025,- in de CAU groep.
Over de totale studieperiode zijn de kosten van zowel ouder als kind als de extra tijdsinvestering van de therapeuten, per kind in de PMTO groep € 20683. In de CAU groep zijn deze kosten € 14660. De hogere kosten in de PMTO groep worden bijna volledig verklaard door de extra tijdsinvestering van therapeuten, de overige kosten zijn juist iets lager.
Resultaten utiliteitsstudie: De waardering van de kwaliteit van leven van kinderen en jongeren met antisociaal gedrag lagen tussen 0.58 en 0.41 in de groep professionals die werken met kinderen tussen 4 en 11 jaar. Dit betekent een verlies aan kwaliteit van leven tussen de 42% en 58% ten opzichte van optimale gezondheid. In de groep kinderen en jongeren van de basisschool leeftijd varieerden de scores op de VAS tussen 0.31 en 0.06 en in de groep ouders met kinderen op de basisschool tussen 0.53 en 0.22. Dit betekent dat kinderen en ouders een nog groter verlies aan kwaliteit van leven rapporteerden dan professionals. ODD werd
Achtergrond: Op dit moment bestaat er een lacune in het aanbod van opvoedingsondersteuning voor kinderen tussen vier en twaalf jaar met ernstige gedragsproblemen. De maatschappelijke kosten van gedragsproblemen zijn aanzienlijk voor de slachtoffers, de omgeving en de samenleving. PMTO (Parent Management Training Oregon) lijkt een veelbelovend opvoedondersteuningsprogramma te zijn. PMTO is een in Amerika effectief gebleken behandelmethodiek die op dit moment in Nederland wordt geïntroduceerd. Over de kosteneffectiviteit van PMTO zijn echter nog geen gegevens bekend.
Doel: het doel van deze studie is het evalueren van de kosteneffectiviteit van een intensieve,
gedragstherapeutische benadering gericht op het versterken van de opvoedingsstrategieën van ouders van kinderen met ernstige gedragsproblemen: Parent Management Training Oregon (PMTO). Daarnaast is het doel van deze studie het ontwikkelen van een raamwerk voor kosteneffectiviteitstudies in de zorg voor jeugd. Tot nu toe bestaat er namelijk nog geen overeenstemming over welke kosten relevant zijn als het gaat om jeugdinterventies. Ook bestaat er geen generieke uitkomstmaat op basis waarvan effecten van jeugdinterventies met elkaar kunnen worden vergeleken.
Methode: De studie maakt onderdeel uit van de Nederlandse effectstudie van PMTO, uitgevoerd door De Ruiter en collega’s (Maastricht University). Het design betreft een Randomized Controlled Trial (RCT): een pretest-posttest gecontroleerd groepsdesign met gerandomiseerde toekenning aan twee condities (PMTO versus gebruikelijke behandeling), gevolgd door een follow-up op lange termijn. Binnen beide condities worden data verzameld bij ouders/verzorgers en hulpverleners voorafgaand aan de behandeling (T0), 6 (T1), 12 (T2) en 18 maanden (T3) na afloop van de behandeling. Door middel van vragenlijsten worden data verzameld over zorggebruik, productieverlies (de Trimbos en iMTA Vragenlijst voor zorggebruik en productieverliezen bij psychische aandoeningen (TiC-P)) en kwaliteit van leven (SF 20, CHQ PF 28 en EQ-5D kindversie). Verder zal het effect van de interventie op onder andere delinquent gedrag en sociaal functioneren worden geëvalueerd door gebruik te maken van de ‘direct rating scale’ methode, inclusief de Time Trade Off methode. Bij deze methode wordt de ouders gevraagd aan te geven hoeveel levensjaren hij of zij bereid is in te leveren om een bepaalde gezondheidstoestand te vermijden. Hoe meer tijd men bereid is in te leveren, des te lager de waardering voor de betreffende gezondheidstoestand.
Resultaten: Op drie locaties wordt binnenkort gestart met de inclusie van gezinnen: bij Cardea Jeugdzorg en GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen in Leiden, bij De Bascule in Amsterdam en in Drenthe bij Yorneo. Uiteindelijk zullen 114 gezinnen per conditie (PMTO of gebruikelijke behandeling) worden geïncludeerd.
Ten behoeve van het tweede doel – het ontwikkelen van een raamwerk voor kosteneffectiviteitstudies in de zorg voor jeugd – zijn de voorbereidingen gestart voor een panelbijeenkomst die naar alle waarschijnlijkheid zal plaatsvinden op dinsdag 24 november 2009.
Inmiddels zijn 12-14 experts met allen een andere professionele achtergrond bereid gevonden deel te nemen in het panel.
Conclusie: de resultaten van deze studie zullen inzicht verschaffen in de kosteneffectiviteit van PMTO. Daarnaast zal de studie een raamwerk voortbrengen voor economische evaluaties in de zorg voor jeugd. De resultaten van deze studie zullen beleidsmakers, professionals en justitiële instanties ondersteunen bij de keuze voor adequate behandelprogramma’s voor kinderen met ernstige gedragsproblemen.