Chronische hepatitis C: Welke patiënten hebben baat bij behandeling? Therapeutische strategieën gebaseerd op natuurlijk beloop en lange termijn uitkomsten van interventie studies.
De behandeling van de chronische vorm van hepatitis C is behoorlijk succesvol; de helft tot driekwart van de behandelde patiënten blijft virusvrij. Maar de behandeling is belastend en duur. In enkele grote studies is het effect van behandeling onderzocht op de aantasting van de lever en de sterfte. Dat is vergeleken met de algemene bevolking en met het beloop van de ziekte zonder behandeling. Op grond hiervan zijn behandelingsadviezen opgesteld. De conclusie is dat patiënten met geen of milde fibrose (verbindweefseling) van de lever wel in de gaten moeten worden gehouden, maar dat behandeling niet nodig is, omdat bij hen de ziekte meestal langzaam voorschrijdt. Patiënten met matige en ernstige leverfibrose door (chronische) hepatitis C zijn de beste kandidaten voor een behandeling. Die vermindert hun kans op leverfalen en leverkanker. Bij een vergevorderde ziekte is het verstandig eerste een evaluatie voor een levertransplantatie te laten maken.
Producten
Auteur: Pan Q, Metselaar HJ, de Ruiter P, Kwekkeboom J, Tilanus HW, Janssen HLA, van der Laan LJ
Magazine: Liver Transplantation
Auteur: Bart J. Veldt, E. Jenny Heathcote, Heiner Wedemeyer, Juerg Reichen, W. Peter Hofmann, Stefan Zeuzem, Michael P. Manns, Bettina E. Hansen, Solko W. Schalm, Harry L.A. Janssen.
Magazine: Annals of Internal Medicine
Auteur: de Bruijne J, Bergmann JF, Weegink CJ, van Nieuwkerk CM, de Knegt RJ, Komoda Y, van de Wetering de Rooij JJ, van Vliet A, Jansen PL, Molenkamp R, Schinkel J, Reesink H, Janssen HLA.
Magazine: Antiviral Therapy
Auteur: Vrolijk JM, de Knegt RJ, Veldt BJ, Orlent H, Schalm SW.
Magazine: Netherlands Journal of Medicine
Auteur: Veldt BJ, van der Vliet HJ, von Blomberg BM, van Vlierberghe H, Gerken G, Nishi N, Hayashi K, Scheper RJ, de Knegt RJ, van den Eertwegh AJ, Janssen HL, van Nieuwkerk CM.
Magazine: Journal of Hepatology
Auteur: Veldt BJ, Poterucha JJ, Watt KD, Wiesner RH, Hay JE, Rosen CB, Heimbach JK, Janssen HLA, Charlton MR.
Auteur: Claassen MAA, de Knegt RJ, Tilanus HW, Janssen HLA, Boonstra A.
Magazine: Journal of Hepatology
Auteur: Veldt BJ, Hansen BE, Ikeda K, Verhey E, Suzuki H, Schalm SW.
Magazine: Scandinavian Journal of Gastroenterol
Auteur: Roomer R, Hansen BE, Janssen HLA, de Knegt RJ.
Magazine: Journal of Hepatology
Auteur: Veldt BJ, Poterucha JJ, Watt KD, Wiesner RH, Hay JE, Rosen CB, Heimbach JK, Janssen HL, Charlton MR.
Auteur: Veldt BJ, Hansen BE, Eijkemans MJ, de Knegt RJ, Stijnen T, Habbema JD, Schalm SW.
Magazine: Alimentary Pharmacology and Therapeutics
Auteur: Veldt BJ, Saracco G, Boyer N, Cammà C, Bellobuono A, Hopf U, Castillo I, Weiland O, Nevens F, Hansen BE, Schalm SW.
Magazine: Gut
Auteur: Veldt BJ, Chen W, Heathcote EJ, Wedemeyer H, Reichen J, Hofmann WP, de Knegt RJ, Zeuzem S, Manns MP, Hansen BE, Schalm SW, Janssen HL.
Magazine: Hepatology
Auteur: Orlent H, Vrolijk JM, Veldt BJ, Schalm SW.
Magazine: Scandinavian Journal of Gastroenterol
Auteur: Veldt BJ, Poterucha JJ, Watt KD, Wiesner RH, Hay JE, Rosen CB, Heimbach JK, Janssen HLA, Charlton MR.
Magazine: American Journal of Transplantation
Auteur: Roomer R, Hansen BE, de Knegt RJ, Janssen HLA.
Magazine: Hepatology
Auteur: Boonstra A, van der Laan LJW, Vanwolleghem T, Janssen HLA.
Magazine: Hepatology
Auteur: Veldt BJ, Poterucha JJ, Watt KD, Wiesner RH, Hay JE, Kremers WK, Rosen CB, Heimbach JK, Charlton MR.
Magazine: American Journal of Transplantation
Auteur: B.J. Veldt
Verslagen
Eindverslag
Achtergrond:
Met wereldwijd 170 miljoen chronisch geïnfecteerden vormt hepatitis C een belangrijk gezondheidsprobleem. De chronische leverontsteking veroorzaakt in 10-25% van de patiënten ernstige complicaties als gedecompenseerde cirrose, hepatocellulair carcinoom (HCC) en lever-gerelateerde sterfte. In de laatste 10 jaar is de behandeling van chronische hepatitis C met toenemnd succes uitgevoerd. De huidige behandeling bestaat uit peginterferon met ribavirine gedurende ten minste 6 maanden. Een sustained response, ofwel het ontbreken van detecteerbaar virus 6 maanden na het staken van de therapie, wordt in 50 tt 85% van de behandelingen bereikt. Het dilemma voor leverartsen is: Hoe kunnen we met de huidige behandeling ernstige complicaties van hepatitis C voorkómen, zonder patiënten met een gunstig ziektebeloop onnodig te onderwerpen aan een individueel (bijwerkingen) en matschappelijk (kosten) belastende therapie?
Doel: 1. Te onderzoeken hoeveel klinische problemen (decompensatie, HCC, sterfte) er optreden bij patiënten met een virologische respons 6 maanden na therapie, vergeleken met non-responders, met het natuurlijk beloop van de ziekte en met de algemene populatie, gespecificeerd naar leeftijd, geslacht en fibrose-stadium.
2. Het opstellen c.q. aanpassen van behandelingsstrategieën, gebaseerd op de lange termijn effecten.
Methoden:
1.Meta-analyse van individuele patiënten data. De dataset in het Erasmus MC is uitgebreid met gegevens van patiënten, behandeld in gerandomiseerde studies met peginterferon en ribavirine, en een respons danwel non-respons op deze behandeling.
We hebben deze gegevens verkregen van grote hepatologie centra in Hannover, Bern, Homburg en Toronto, die hebben geparticipeerd in grote gerandomiseerde klinische onderzoeken. We hebben ons met name gericht op patiënten met ernstige fibrose, omdat zij het grootste risico lopen op klinische problemen.
Omdat het aantal klinische gebeurtenissen in sustained responders klein is, is een meta-analyse van individuele patiënten data zeer geschikt om de lange-termijn effecten van therapie op chronische hepatitis C te bestuderen. Door gegevens uit verschillende gerandomiseerde studies te bundelen neemt de statistische kracht toe.
2. Wij ontwikkelden een rekenkundig model om het natuurlijk beloop van de ziekte te simuleren. Dit Markov-model is gebaseerd op 15 jaar oude patiëntendata, uit een tijd waarin er nog geen behandeling voor hepatitis C bestond.
Resultaten:
In een grote studie waarin we een cohort van 286 patiënten met een blijvende virologische respons volgden, was de overleving vergelijkbaar met de algemene bevolking, aangepast voor leeftijd en geslacht.
In een volgende studie onderzochten wij een groot internationaal cohort van 541 patiënten met ernstige fibrose of cirrose. Geen van de patiënten die een blijvende virologische respons bereikten ontwikkelde leverfalen in deze studie. Van de non-responders ontwikkelde daarentegen 13,3% leverfalen (p=0.001). Sterfte gerelateerd aan de leverziekte trad gedurende 5 jaar op in 4,4% van de patiënten met een blijvende virologische respons vergeleken met 12,9% van de non-responders (p=0,024). Patiënten met een laag albumine-gehalte, veroorzaakt door vergevorderde leverziekte hadden een verhoogd risico op gedecompenseerde leverziekte gedurende de behandeling of kort daarna.
Vergelijking met het natuurlijk beloop (Markov-model):
Er blijkt minder leverkanker en leverfalen op te treden bij patiënten die behandeld zijn voor chronische hepatitis C ten opzichte van een vergelijkbare groep patiënten, gecorrigeerd voor leeftijd, geslacht, leeftijd bij infectie en fibrose stadium, berekend volgens het Markov-model dat het natuurlijk beloop van hepatitis C voorspelt.
Conclusies en behandelingsadviezen gebaseerd op de lange termijn uitkomsten:
De ziekteprogressie van hepatitis C is meestal langzaam bij patiënten zonder fibrose of met milde fibrose. Deze patiënten zijn dus het beste af als zij gevolgd worden zonder da