Clinical Assessment as Therapy in managing Medically Unexplained Symptoms
Patiënten met Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) zijn vaak niet tevreden met de zorg die ze van hun huisarts krijgen. Het ontbreekt aan een effectieve behandeling die acceptabel is voor patiënten en makkelijk in te passen is in het spreekuur van de huisarts.
Doel
Het doel van dit project was de ontwikkeling van een effectieve behandeling bij SOLK, waarbij de arts-patiënt-communicatie en de arts-patiënt-relatie centraal staat. Deze elementen hebben namelijk grote invloed op gezondheidsuitkomsten. We hebben een evidence-based communicatietraining ontwikkeld, geïmplementeerd en geëvalueerd voor huisartsen in opleiding.
Werkwijze
De ontwikkeling, implementatie en evaluatie van de communicatietraining bestond uit 4 stappen:
- Verkennen van belangrijke en relevante communicatie-elementen in SOLK consulten volgens patiënten met SOLK en huisartsen.
- Verkennen van de meest belangrijke communicatie-elementen in SOLK consulten volgens SOLK experts.
- Ontwikkelen van een evidence-based communicatietraining voor huisartsen met behulp van de intervention mapping methode. De training bestond uit het volgen van een e-learning en 2 onderwijsdagen. Tijdens de onderwijsdagen oefenden AIOS met elkaar en met acteurs.
- Implementatie en evaluatie van de communicatietraining. We hebben de training geïmplementeerd in de huisartsopleiding van het Radboudumc en het Universitair Medisch Centrum Groningen.
Interview
Onderzoeker en huisarts Juul Houwen vertelt waar het misgaat in de communicatie tussen huisartsen en patiënten. Benieuwd wat de 5 belangrijkste tips zijn? En waarom het hem weinig moeite kostte om deelnemers voor zijn onderzoek te vinden?
Aanbevelingen
- Focus als huisarts op arts-patiënt communicatie. De meest belangrijke communicatie-elementen zijn daarin: het volledig exploreren van de klacht, communiceren met empathie, creëren van een gedeelde probleemdefinitie, geven van uitleg en het nemen van regie.
- Evalueer als huisarts de werkhypothese SOLK continu opnieuw.
- Reflecteer als huisarts op de eigen houding ten opzichte van patiënten met SOLK.
- De ontwikkelde SOLK training moet worden geïmplementeerd in de Nederlandse huisartsenopleiding.
Proefschrift Juul Houwen
Artikelen
Producten
Titel: Medically unexplained symptoms: the person, the symptoms and the dialogue
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter L B J, Stappers, Hugo W, Assendelft, Pim J J, van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim C
Magazine: Family Practice
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter L B J, Stappers, Hugo W, Assendelft, Pim J J, van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim C
Magazine: Family Practice
Titel: Explanations for medically unexplained symptoms: a qualitative study on GPs in daily practice consultations
Auteur: Terpstra, Tom, Gol, Janna M, Lucassen, Peter L B J, Houwen, Juul, van Dulmen, Sandra, Berger, Marjolein Y, Rosmalen, Judith G M, olde Hartman, Tim C
Magazine: Family Practice
Auteur: Terpstra, Tom, Gol, Janna M, Lucassen, Peter L B J, Houwen, Juul, van Dulmen, Sandra, Berger, Marjolein Y, Rosmalen, Judith G M, olde Hartman, Tim C
Magazine: Family Practice
Titel: Which difficulties do GPs experience in consultations with patients with unexplained symptoms: a qualitative study
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter L. B. J., Verwiel, Anna, Stappers, Hugo W., Assendelft, Willem J. J., olde Hartman, Tim C., van Dulmen, Sandra
Magazine: BMC Family Practice
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter L. B. J., Verwiel, Anna, Stappers, Hugo W., Assendelft, Willem J. J., olde Hartman, Tim C., van Dulmen, Sandra
Magazine: BMC Family Practice
Titel: Improving GP communication in consultations on medically unexplained symptoms: a qualitative interview study with patients in primary care
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter LBJ, Stappers, Hugo W, Assendelft, Willem JJ, van Dulmen, Sandra, Hartman, Tim C olde
Magazine: British Journal of General Practice
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter LBJ, Stappers, Hugo W, Assendelft, Willem JJ, van Dulmen, Sandra, Hartman, Tim C olde
Magazine: British Journal of General Practice
Titel: Symptom management for medically unexplained symptoms in primary care: a qualitative study
Auteur: Gol, Janna, Terpstra, Tom, Lucassen, Peter, Houwen, Juul, van Dulmen, Sandra, Olde Hartman, Tim C, Rosmalen, Judith
Magazine: British Journal of General Practice
Auteur: Gol, Janna, Terpstra, Tom, Lucassen, Peter, Houwen, Juul, van Dulmen, Sandra, Olde Hartman, Tim C, Rosmalen, Judith
Magazine: British Journal of General Practice
Titel: Quantifying implicit uncertainty in primary care consultations: A systematic comparison of communication about medically explained versus unexplained symptoms
Auteur: Stortenbeker, Inge, Houwen, Juul, van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim, Das, Enny
Magazine: Patient Education and Counseling
Auteur: Stortenbeker, Inge, Houwen, Juul, van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim, Das, Enny
Magazine: Patient Education and Counseling
Titel: Quantifying positive communication: Doctor’s language and patient anxiety in primary care consultations
Auteur: Stortenbeker, Inge A., Houwen, Juul, Lucassen, Peter L.B.J., Stappers, Hugo W., Assendelft, Willem J.J., van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim C., Das, Enny
Magazine: Patient Education and Counseling
Auteur: Stortenbeker, Inge A., Houwen, Juul, Lucassen, Peter L.B.J., Stappers, Hugo W., Assendelft, Willem J.J., van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim C., Das, Enny
Magazine: Patient Education and Counseling
Titel: The association between patients’ expectations and experiences of task-, affect- and therapy-oriented communication and their anxiety in medically unexplained symptoms consultations
Auteur: Houwen, Juul, Moorthaemer, Bas J. E., Lucassen, Peter L. B. J., Akkermans, Reinier P., Assendelft, Willem J. J., olde Hartman, Tim C., Dulmen, Sandra
Magazine: Health expectations
Auteur: Houwen, Juul, Moorthaemer, Bas J. E., Lucassen, Peter L. B. J., Akkermans, Reinier P., Assendelft, Willem J. J., olde Hartman, Tim C., Dulmen, Sandra
Magazine: Health expectations
Titel: Medically unexplained symptoms: time to and triggers for diagnosis in primary care consultations
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter LBJ, Dongelmans, Stijn, Stappers, Hugo W, Assendelft, Willem JJ, van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim C
Magazine: British Journal of General Practice
Auteur: Houwen, Juul, Lucassen, Peter LBJ, Dongelmans, Stijn, Stappers, Hugo W, Assendelft, Willem JJ, van Dulmen, Sandra, olde Hartman, Tim C
Magazine: British Journal of General Practice
Verslagen
Eindverslag
In dit project hebben we een evidence-based communicatie training ontwikkeld, geïmplementeerd en geëvalueerd voor huisartsen in opleiding voor het behandelen van patiënten met SOLK. De ontwikkeling, implementatie en evaluatie bestond uit vier stappen:
Stap 1. Het exploreren van belangrijke en relevante communicatie elementen in SOLK consulten volgens patiënten met SOLK en huisartsen.
Stap 2. Het exploreren van de meest belangrijke communicatie elementen in SOLK consulten volgens SOLK experts.
Stap 3. Ontwikkelen van een evidence-based communicatie training. Met behulp van de intervention mapping methode hebben we op een systematische manier een communicatie training ontwikkeld voor huisartsen voor het behandelen van patiënten met SOLK. De training bestaat uit het volgen van E-learning (duur 6 uur, inhoud: kennis, attitude en vaardigheden) en het volgen van twee onderwijsdagen (duur 6 uur). Tijdens de onderwijsdagen oefenen AIOS met elkaar en met acteurs en nemen ze deel aan groepsdiscussies.
Stap 4. Het implementeren en het evalueren van de communicatie training. We hebben de training geïmplementeerd in de huisartsopleiding Radboudumc en UMCG.
Huisartsen hebben een belangrijke rol in het behandelen van patiënten met somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijk klachten (SOLK). Ze vinden deze consulten echter vaak lastig en ervaren problemen in de communicatie met deze patiënten. Het doel van de gehele studie is het ontwikkelen van een evidence-based communicatie interventie voor huisartsen voor het behandelen van patiënten met SOLK. We maken gebruik van de intervention mapping methode om de interventie systematisch te ontwikkelen. De ontwikkeling van deze interventie bestaat uit 4 stappen. In de eerste stap hebben we consulten met patiënten met SOLK opgenomen op video. Deze video’s hebben we samen terug gekeken met de huisarts en de patiënt. Vervolgens voegden we de feedback van huisartsen en patiënten samen met de uitkomsten van focus¬groepen (patiënten met SOLK, huisartsen, SOLK-experts en onderwijsdeskundigen). Met de resultaten uit de eerste twee stappen hebben we een test communicatie en training (voor huisartsen in opleiding) ontwikkeld (3e stap). Op dit moment zijn we bezig met de 4e en laatste stap, de pilot studie. De door ons ontwikkelde training zal bestaan uit het volgen van een e-learning, die zich richt op kennis, attitude en communicatie vaardigheden ten aanzien van patiënten met SOLK en het volgen van een onderwijsdag waarin o.a. communicatie vaardigheden worden geoefend met trainingsacteurs. Huisartsen in opleiding (Radboudumc en UMCG) hebben inmiddels het onderwijs gevolgd, we zijn op dit moment de feedback van huisartsen in opleiding aan het analyseren.
Kenmerken
-
Projectnummer:
839110010
-
- Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %20152021 - Gerelateerde programma's:
- Gerelateerde subsidieronde:
-
Projectleider en penvoerder:
Dr. T.C. Olde Hartman
-
Verantwoordelijke organisatie:
Radboudumc
Academische bruggenbouwers huisartsgeneeskunde
Om huisartsen met kennis te ondersteunen in hun dagelijkse werk, financieren we onderzoeksprojecten die worden uitgevoerd door artsen in opleiding tot onderzoeker. Ze dragen daarmee ook bij aan de academisering van de opleiding. Dit project is daar één van. Bekijk de andere projecten.