Cognitive rehabilitation in brain tumor patiënts after neurosurgery
Bij een aanzienlijk deel van de hersentumorpatiënten komen geheugen- en concentratieproblemen voor. Deze zogenoemde cognitieve problemen kunnen het dagelijks functioneren van deze patiënten zeer beperken. Cognitieve revalidatie is een behandeling die gericht is op het verminderen van deze problemen.
Het doel van dit gerandomiseerde onderzoek is nagaan of cognitieve revalidatie bij hersentumorpatiënten 3 maanden na de operatie een positief effect heeft op cognitieve prestaties (geheugen, aandacht en planning), psychisch welbevinden, vermoeidheid en dagelijks functioneren. Er wordt gekeken naar het directe effect (meteen na afloop van de het programma) en naar langetermijneffecten (half jaar later). Het cognitieve-revalidatieprogramma is op eerder onderzoek gebaseerd en wordt aangeboden via een tablet app. De deelnemers zullen 2,5 maand gemiddeld 3 uur per week besteden aan cognitieve revalidatie vanuit de thuissituatie. Een controlegroep van patiënten wordt ook gevolgd over de tijd.
Producten
Auteur: Radio 1, EenVandaag, Daan van Alkemade
Auteur: Tilburg University
Auteur: ETZ
Link: https://www.etz.nl/ETZWebsite/files/a1/a1135601-ce19-4009-bf47-97b311bd8e70.pdf
Auteur: K Gehring, GJM Rutten, MM Sitskoorn
Auteur: Rijnen, Sophie J. M., van der Linden, Sophie D., Emons, Wilco H. M., Sitskoorn, Margriet M., Gehring, Karin
Magazine: Psychological Assessment
Auteur: Van der Linden SD, Sitskoorn MM, Rutten GJM, Gehring K
Magazine: Neurosurgery
Auteur: Hein Eikenaar
Magazine: Brabants Dagblad
Auteur: Van der Linden, Sophie D., Sitskoorn, Margriet M., Rutten, Geert-Jan M., Gehring, Karin
Magazine: Journal of Neuro-Oncology
Auteur: Hein Eikenaar
Magazine: Brabants Dagblad
Auteur: Rijnen, Sophie J. M., Meskal, Ikram, Emons, Wilco H. M., Campman, Carlijn A. M., van der Linden, Sophie D., Gehring, Karin, Sitskoorn, Margriet M.
Magazine: Assessment
Auteur: S. D. van der Linden, M. M. Sitskoorn, G. J. M. Rutten, & K. Gehring
Auteur: Van der Linden S, Sitskoorn M, Gehring K, Emons WHM, Rijnen S
Auteur: Sophie van der Linden, Karin Gehring, Geert-Jan Rutten, Margriet Sitskoorn
Auteur: Rijnen S, van der Linden S, Campman CAM, Meskal I, Gehring K, Sitskoorn M
Auteur: Sophie van der Linden
Auteur: SD van der Linden, K Gehring, GJM Rutten, MM Sitskoorn
Auteur: Sophie van der Linden
Auteur: SD van der Linden, K Gehring, GJM Rutten, MM Sitskoorn
Auteur: Sophie van der Linden, Karin Gehring, Geert-Jan Rutten, Margriet Sitskoorn
Link: http://www.the-ins.org/2016-Mid-Year-London
Auteur: Sophie van der Linden, Dr. Karin Gehring, Dr. Geert-Jan Rutten MD, Prof. Dr. Margriet Sitskoorn
Auteur: SD van der Linden, K Gehring, GJM Rutten, MM Sitskoorn
Auteur: K. Gehring, M.M. Sitskoorn
Auteur: Karin Gehring
Auteur: Sophie van der Linden
Auteur: van der Linden, S. D., Gehring, K., Rutten, G. J. M., Sitskoorn, M. M.
Auteur: ZonMw
Link: http://publicaties.zonmw.nl/index.php?id=6478
Auteur: D Boelen, Y Bol, L Fasotti, K Gehring, C Geusgens, D de Haan, et al. Redactie: Van Heugten, C., Bertens, D. & Spikman J.
Verslagen
Eindverslag
Veel hersentumorpatiënten ervaren klachten op het gebied van cognitief functioneren. Deze klachten kunnen het dagelijks functioneren negatief beïnvloeden en zorgen voor een lagere kwaliteit van leven. Binnen dit onderzoek onderzochten we de haalbaarheid en effectiviteit van cognitieve revalidatie 3 maanden na operatie. Dat deden we in een pilotstudie en een kleine vergelijkende studie bij patiënten met een glioom of meningeoom. Het cognitieve-revalidatieprogramma is gebaseerd op eerder onderzoek, en werd eerder al omgezet naar een iPad-app (‘ReMind’) die uiteindelijk aan 23 deelnemers aangeboden werd. Een controlegroep van 26 patiënten werd daarnaast gevolgd over de tijd. Het aantal deelnemers was te laag om betrouwbare conclusies over de effectiviteit te trekken. Hoewel er groepsverschillen in het voordeel van de interventiegroep geobserveerd werden op de test scores en vragenlijsten waren deze niet significant. Het programma werd positief geëvalueerd door de deelnemers en zij zouden het allen aanbevelen aan andere patiënten.
Na operatie komen bij een aanzienlijk deel van de hersentumorpatiënten geheugen- en concentratieproblemen voor. Deze cognitieve problemen kunnen het dagelijks functioneren van deze patiënten beperken. Cognitieve revalidatie is een behandeling die gericht is op het verminderen van deze problemen.
Het cognitieve-revalidatieprogramma ReMind is gebaseerd op het eerder effectief gebleken cognitieve-revalidatieprogramma van onze onderzoeksgroep. Om de toegankelijkheid van het oorspronkelijke face-to-face programma te vergroten, is het programma omgezet naar de iPad-app ReMind. Patiënten kunnen op deze manier het programma zelfstandig en (thuis) in hun eigen tempo doorlopen. Binnen ReMind wordt gebruik gemaakt van twee methoden, namelijk compensatietraining en herttraining.
Huidig onderzoek bestaat uit een haalbaarheidsstudie en een gerandomiseerde studie (RCT). In de haalbaarheidsstudie wordt er gekeken naar interesse, therapietrouw en ervaringen van 15 patiënten. Vervolgens wordt er een RCT uitgevoerd, met als doel nagaan of cognitieve revalidatie bij een beoogd aantal van 100 hersentumorpatiënten 3 maanden na de operatie een positief effect heeft op cognitieve prestaties, psychisch welbevinden, vermoeidheid en dagelijks functioneren. Patiënten worden op basis van loting verdeeld in twee groepen: de interventiegroep en de controlegroep. De deelnemers in de interventiegroep besteden gedurende 2,5 maand gemiddeld 3 uur per week aan cognitieve revalidatie. Met neuropsychologische tests en vragenlijsten wordt gekeken naar het directe effect (scores meteen na afloop van de het programma) en naar langetermijneffecten (scores half jaar na afloop van het programma). De controlegroep krijgt na dit laatste meetmoment ook de mogelijkheid om het programma te volgen.