Cost-effectiveness of guided web-based CBT for insomnia in general practice: a randomized clinical trial
Slaapproblemen komen veel voor in de bevolking. De meeste patiënten die met slaapproblemen bij de huisarts komen, krijgen slaapmedicatie voorgeschreven. Psychologische- of gedragsinterventies zijn effectiever, maar worden zelden toegepast omdat er weinig beschikbare therapeuten zijn. De afdeling Klinische Psychologie van de VU heeft een internetcursus ontwikkeld voor de behandeling van slaapproblemen die uit 5 lessen bestaat. Iedere les bestaat uit informatie, voorbeelden van andere patiënten, oefeningen en opdrachten. De cursus heet i-Sleep en lijkt heel geschikt voor gebruik in de huisartspraktijk. Vrijwel iedere huisarts werkt tegenwoordig met een PraktijkOndersteuner van de Huisarts op het gebied van Geestelijke Gezondheid (POH-GGZ). Deze POH-GGZ is uitstekend toegerust om patiënten online te begeleiden bij de uitvoering van de cursus.
In dit onderzoek zijn wij nagegaan hoe effectief deze cursus is in het verminderen van klachten en welke kosten of besparingen daar tegenover staan. Onze conclusie is dat de cursus zeer effectief is in het verbeteren van slaapklachten en bovendien mogelijk kosten kan besparen. Op dit moment is de cursus nog maar beschikbaar in een paar huisartspraktijken. Wij proberen de resultaten van dit project onder de aandacht te brengen van alle huisartsen en hopen dat meer huisartsen de cursus gaan gebruiken. De cursus is overigens ook omgezet in boekje. De PDF hiervan kan gratis worden gedownload via https://www.i-sleep.nl/module
Producten
Auteur: Luik, Annemarie I., van der Zweerde, Tanja, van Straten, Annemieke, Lancee, Jaap
Magazine: Current Psychiatry Reports
Auteur: van der Zweerde, Tanja, Lancee, Jaap, Ida Luik, Annemarie, van Straten, Annemieke
Magazine: Sleep Medicine Clinics
Auteur: Lancee J, Van Straten A
Magazine: Tijdschrift voor gedragstherapie en cognitieve therapie
Auteur: van der Zweerde T, van Straten A, Effting M, Lancee J
Magazine: Huisarts en Wetenschap
Auteur: van der Zweerde, Tanja, Bisdounis, Lampros, Kyle, Simon D., Lancee, Jaap, van Straten, Annemieke
Magazine: Sleep Medicine Reviews
Auteur: van der Zweerde, Tanja, Lancee, Jaap, Slottje, Pauline, Bosmans, Judith, Van Someren, Eus, Reynolds, Charles, Cuijpers, Pim, van Straten, Annemieke
Magazine: BMC Psychiatry
Auteur: Blanken, Tessa F., Van Der Zweerde, Tanja, Van Straten, Annemieke, Van Someren, Eus J.W., Borsboom, Denny, Lancee, Jaap
Magazine: Psychotherapy and Psychosomatics
Auteur: van Straten, Annemieke, van der Zweerde, Tanja, Kleiboer, Annet, Cuijpers, Pim, Morin, Charles M., Lancee, Jaap
Magazine: Sleep Medicine Reviews
Auteur: Van Straten A
Auteur: Van Straten A, Lanee J
Verslagen
Eindverslag
Slapeloosheid is een veel voorkomend probleem dat goed behandeld kan worden door Cognitieve GedragsTherapie (CGT). CGT is gericht op gedrag (bijvoorbeeld op dezelfde tijd in en uit bed) en cognities (bijvoorbeeld leren minder te piekeren). In dit onderzoek zijn wij nagegaan of een online CGT-cursus (i-Sleep) effectief is wanneer deze gebruikt wordt in de huisartspraktijk. De praktijkondersteuner van de huisarts (POH) gaf daarbij online begeleiding.
De resultaten waren positief: mensen gingen (veel) beter slapen en voelden zich ook minder somber. Wij vonden geen effecten op symptomen van angst of op moeheid. De cursus bleek niet alleen effectief te zijn maar ook kostenbesparend. Dit kwam vooral omdat de mensen die de cursus deden, productiever waren (op het werk). Op dit moment biedt nog maar een klein aantal huisartsen deze cursus aan. Wij hopen dat dit aantal zich zal gaan uitbreiden. De tekst van de slaapcursus kunt u ook gratis downloaden via https://www.i-sleep.nl/module/
In dit onderzoek is de online cursus i-Sleep voor patiënten met insomnie (chronische slapeloosheid) toegepast in 15 huisartspraktijken (50 huisartsen), waarbij de POH-GGZ zorgde voor online begeleiding. Wij zijn nagegaan wat de effectiviteit is van i-Sleep in het verminderen van slaapklachten en welke kosten of besparingen daar tegenover staan.
Uit de resultaten onder 134 patiënten blijkt dat de cursus heel effectief is in het verminderen van slaapklachten. Maar liefst 56% laat een grote verbetering zien in het slapen en 43% is volledig hersteld. In de controlegroep was dit maar 12% (verbetering) en 8% (hersteld). Ook na 6 maanden en 1 jaar hadden de patiënten nog steeds baat bij de cursus en gebruikten patiënten minder slaapmedicatie. Tegen de verwachting in zien wij niet dat mensen minder moe waren en ook niet dat zij beter konden functioneren in het dagelijks leven. Mogelijk moet hier extra aandacht voor zijn in de behandeling.
Daarnaast lijkt het erop dat deelname aan de i-Sleep cursus kosten bespaart. Dit komt omdat mensen die beter slapen minder verzuimen op hun werk en minder mantelzorg nodig hebben. Wij concluderen dat i-Sleep kosteneffectief is op slaapklachten, maar dat extra aandacht nodig is voor het verbeteren van klachten zoals moeheid en dagelijks functioneren.