HEBON research facility for individuals tested for BRCA1/2 mutations
Producten
Auteur: Am Heemskerk-Gerritsen B, Rookus MA, Aalfs CM, Aussems MG, Collée JM, Jansen L, Kets CM, Keymeulen KB, Koppert LB, Meijers-Heijboer HE, Mooij TM, Tollenaar RA, Vasen HF, HEBON, Hooning MJ, Seynaeve C
Magazine: International Journal Cancer
Auteur: Brohet, RM, Velthuizen, M E, Hogervorst, FB, Meijers-Heijboer, HE, Seynaeve, C, Collee, M J, Verhoef, S, Ausems, M G, Hoogerbrugge, N, van Asperen, C J, Gomez Garcia, E, Menko, F, Oosterwijk, J C, Devilee, P, van't Veer, L J, van Leeuwen, F E, Easton, D F, Rookus, M A, Antoniou, A C., HEBON Resource.
Magazine: Journal of Medical Genetics
Auteur: Antoniou AC, Wang X, Fredericksen ZS, McGuffog L, Tarrell R, Sinilnikova OM, Couch F et.al.
Magazine: Nature Genetics
Auteur: Pharoah PD, Palmieri RT, Ramus SJ, Rookus M, HEBON, ..., Ziogas A, Berchuck A, Risch HA;
Magazine: Clinical Cancer Research
Auteur: Ramus SJ, Antoniou AC, Kuchenbaecker KB, ..., Rookus M, van Leeuwen FE, Aalfs CM, Meijers-Heijboer HE, van Asperen CJ, van Roozendaal KE, Hoogerbrugge N, Collée JM, Kriege M, van der Luijt RB, HEBON, ..., Easton DF, Couch FJ, Chenevix-Trench G.
Magazine: Human Mutation
Auteur: Osorio A, Milne RL, Kuchenbaecker K, Vaclova T, …Rookus MA, van Os TA, van der Kolk L, de Lange JL, Meijers-Heijboer HE, van der Hout AH, van Asperen CJ, Gómez Garcia EB, Hoogerbrugge N, Collée JM, van Deurzen CH, van der Luijt RB, Devilee P, Hebon,…, Benitez, J
Magazine: PLoS Genetics
Auteur: Walker LC, Fredericksen ZS, Wang X, ..., , Hogervorst FB, Verheus M, Hooning MJ, van den Ouweland AM, Nelen MR, Ausems MG, Aalfs CM, van Asperen CJ, Devilee P, Gerrits MM, Waisfisz Q, HEBON, ..., Chenevix-Trench G, Spurdle AB, Couch FJ.
Magazine: Breast Cancer Research
Auteur: Wang X, Pankratz VS, Fredericksen Z, …, Hogervorst FB, Hooning MJ, Ligtenberg MJ; HEBON, …, Couch, FJ.
Magazine: Human Molecular Genetics
Auteur: Ding YC, McGuffog L, Healey S, ..., HEBON, Rookus M, Aalfs CM, de Lange JL, Meijers-Heijboer HE, Oosterwijk JC, van Asperen CJ, Gómez García EB, Hoogerbrugge N, Jager A, van der Luijt RB, ...,
Magazine: Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention
Auteur: Ghoussaini M, Fletcher O, Michailidou K, ..., Schmidt MK, Meijers-Heijboer H, Uitterlinden AG,HEBON, Broeks A, Verhoef S, Hogervorst FB, ..., Rahman N, Peto J, Easton DF.
Magazine: Nature Genetics
Auteur: Antoniou AC, Kuchenbaecker KB, Soucy P, ..., Hogervorst FB, van Os TA, Verhoef S, Meijers-Heijboer HE, Wijnen J, Gómez Garcia EB, Ligtenberg MJ, Kriege M, Collée JM, Ausems MG, Oosterwijk JC, ..., HEBON.
Magazine: Breast Cancer Research
Auteur: Saadatmand, S, Vos, JR, Hooning, MJ, Oosterwijk, JC, Koppert, LB, de Bock, GH, Ausems, MG, van Asperen, CJ, Aalfs, CM, Gomez Garcia, EB, Meijers-Heijboer, H, Hoogerbrugge, N, Piek, M, Seynaeve, C, Verhoef, C, Rookus, M, Tilanus-Linthorst, MM, the Hereditary, Breast, Ovarian Cancer Research Group, Netherlands.
Magazine: International Journal Cancer
Auteur: Spurdle AB, Marquart L, McGuffog L, Healey S, Sinilnikova O, Wan F, Chen X, Beesley J, Singer CF, Dressler AC, Gschwantler-Kaulich D, Blum JL, Tung N, Weitzel J, Lynch H, Garber J, Easton DF, Peock S, Cook M, Oliver CT, Frost D, Conroy D, Evans DG, Lalloo F, Eeles R, Izatt L, Davidson R, Chu C, Eccles D, Selkirk CG, Daly M, Isaacs C, Stoppa-Lyonnet D, Sinilnikova OM, Buecher B, Belotti M, Mazoyer S, Barjhoux L, Verny-Pierre C, Lasset C, Dreyfus H, Pujol P, Collonge-Rame MA; GEMO Study Collaborat
Magazine: Cancer, Epidemiology, Biomarkers and Prevention
Auteur: Mavaddat N, Barrowdale D, Andrulis IL, ..., Hogervorst FB, Kriege M, van der Luijt RB; HEBON, ..., Chenevix-Trench G, Easton DF, Antoniou AC;
Magazine: Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention
Auteur: Pijpe A, Manders P, Mulder RL, van Leeuwen FE, Rookus MA.
Magazine: European Journal of Epidemiology
Auteur: Jakubowska A, Rozkrut D, Antoniou A, ..., HEBON, Rookus M, Aalfs CM, Kluijt I, Boessenkool-Pape JL, Meijers-Heijboer HE, Oosterwijk JC, van Asperen CJ, Blok MJ, Nelen MR, van den Ouweland AM, Seynaeve C, van der Luijt RB, Devilee P.
Magazine: British Journal of Cancer
Auteur: Antoniou AC, Beesley J, McGuffog L, ..., Kriege M, Hoogerbrugge N, van der Luijt RB, van Asperen CJ, Devilee P, Meijers-Heijboer EJ, Blok MJ, Aalfs CM, Hogervorst F, Rookus M, HEBON, ..., Platte R, Chenevix-Trench G, Easton DF.
Magazine: Cancer Research
Auteur: Martrat G, Maxwell CM, Tominaga E, Porta-de-la-Riva M, Bonifaci N, Gómez-Baldó L, Bogliolo M, Lázaro C, Blanco I, Brunet J, Aguilar H, Fernández-Rodríguez J, Seal S, Renwick A, Rahman N, Kühl J, Neveling K, Schindler D, Ramírez MJ, et al.
Magazine: Breast Cancer Research
Auteur: Gaudet MM, Kirchhoff T, Green T, ..., Hogervorst FB, Rookus MA, Collée JM, Hoogerbrugge N, van Roozendaal KE, HEBON, ..., Antoniou AC, Altshuler DM, Offit K.
Magazine: PLoS Genetics
Auteur: Couch FJ, Wang X, McGuffog L, ...van der Hout AH, van Deurzen CH, Seynaeve C, Gómez Garcia EB, van Leeuwen FE, Meijers-Heijboer HE, Gille JJ, Ausems MG, Blok MJ, Ligtenberg MJ, Rookus MA, Devilee P, Verhoef S, van Os TA, Wijnen JT, HEBON, ..., Easton DF, Chenevix-Trench G, Antoniou AC.
Magazine: PLoS Genetics
Auteur: Devilee P, Rookus MA.
Magazine: New England Journal of Medicine
Auteur: Manders P, Pijpe A, Hooning MJ, Kluijt I, Vasen HF, Hoogerbrugge N, van Asperen, CJ, Meijers-Heijboer, H, Ausems, MG, van Os, TA, Gomez-Garcia, EB, Brohet, RM, van Leeuwen, FE, Rookus, MA.
Magazine: Breast Cancer Research and Treatment
Auteur: Pijpe A, Andrieu N, Easton DF, ..., Manders P, van Asperen CJ, Ausems MG, Meijers-Heijboer H, Thierry-Chef I, Hauptmann M, Goldgar D, Rookus MA, van Leeuwen FE, HEBON.
Magazine: British Medical Journal
Auteur: Pijpe A, Manders P, Brohet RM, Collee JM, Verhoef S, Vasen HF, Hoogerbrugge, N, van Asperen, CJ, Dommering, C, Ausems, MG, Aalfs, CM, Gomez-Garcia, EB, Van't Veer, LJ, van Leeuwen, FE, Rookus, MA.
Magazine: Breast Cancer Research and Treatment
Auteur: Phillips K, Milne R, Rookus M, …, Hopper, J.
Magazine: Journal of Clinical Oncology
Auteur: Ramus SJ, Kartsonaki C, Gayther SA, ..., Rookus MA, Verhoef S, Tilanus-Linthorst MA, Vreeswijk MP, Bodmer D, Ausems MG, van Os TA, Asperen CJ, Blok MJ, Meijers-Heijboer HE, HEBON, ..., Chenevix-Trench G, Easton DF, Antoniou AC.
Magazine: Journal of the National Cancer Institute
Auteur: Michailidou K, Hall P, Gonzalez-Neira A, ..., Devilee P, Tollenaar RA, Seynaeve, C,van Asperen CJ, Jakubowska A, Van Den Berg D, Stram DO, ..., Dunning AM, Benitez J, Easton DF.
Magazine: Nature Genetics
Auteur: Antoniou AC, Kartsonaki C, Sinilnikova OM, ..., Hogervorst FB, Rookus MA, Hooning MJ, Nelen MR, van der Luijt RB, van Os TA, van Asperen CJ, Devilee P, Meijers-Heijboer HE, Gómez Garcia EB, HEBON, ..., Easton DF, Chenevix-Trench G.
Magazine: Human Molecular Genetics
Auteur: Haiman CA, Chen GK, Vachon CM, …, Hogervorst FB, …, Couch, FJ
Magazine: Nature Genetics
Auteur: Maxwell CA, Benítez J, Gómez-Baldó L, ..., Hogervorst FB, Rookus MA, Collee JM, Devilee P, Ligtenberg MJ, Luijt RB, Aalfs CM, Waisfisz Q, Wijnen J, Roozendaal CE, HEBON, ...,Fleisch MC, Moreno V, Pujana MA.
Magazine: PLoS Biology
Auteur: Laitman Y, Kuchenbaecker KB, Rantala J, Hogervorst F, Peock S, Godwin AK, Arason A, Kirchhoff T, Offit K, Isaacs C, Schmutzler RK, Wappenschmidt B, Nevanlinna H, Chen X, Chenevix-Trench G, Healey S, Couch F, Peterlongo P, Radice P, Nathanson KL, Caligo MA, Neuhausen SL, Ganz P, Sinilnikova OM, McGuffog L, Easton DF, Antoniou AC, Wolf I, Friedman E.
Magazine: Breast Cancer Research and Treatment
Auteur: Mulligan AM, Couch FJ, Barrowdale D, ..., Verheus M, Meijers-Heijboer HE, Wijnen J, Gómez García EB, Nelen MR, Kets CM, Seynaeve C, Tilanus-Linthorst MM, van der Luijt RB, van Os T, Rookus M, ..., Easton DF, Andrulis IL, Antoniou AC.
Magazine: Breast Cancer Research
Auteur: Stevens KN, Wang X, Fredericksen Z, ..., HEBON, ..., Chen X, Rebbeck TR, Easton DF, Chenevix-Trench G, Antoniou AC, Couch, FJ.
Magazine: Breast Cancer Research and Treatment
Auteur: Couch FJ, Gaudet MM, Antoniou AC, ..., Hogervorst FB; HEBON, van Os TA, van Leeuwen FE, Meijers-Heijboer HE, Wijnen J, Blok MJ, Kets M, Hooning MJ, Oldenburg RA, Ausems MG, Peock S, Frost D, ..., Chenevix-Trench G; Offit K, Simard J.
Magazine: Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention
Auteur: Kirchhoff T, Gaudet MM, Antoniou AC, ...., Broeks A, Schmidt MK, Van 't Veer LJ, Braaf LM, van Asperen CJ, Tollenaar RA,Hooning MJ, Devilee P, HEBON, Hogervorst FB, Verheus M, Rookus MA, Seynaeve C, Oldenburg RA, Ligtenberg MJ, Ausems MG, Aalfs CM, Gille HJ, Wijnen JT, ..., Offit K, Chenevix-Trench G, Easton DF.
Magazine: PLoS ONE
Auteur: Engel C, Versmold B, Wappenschmidt B, …, van der Luijt RB, van Os TA, van Leeuwen FE; Hereditary Breast and Ovarian cancer group Netherlands (HEBON), …, Schmutzler, RK.
Magazine: Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention
Auteur: Bojesen SE, Pooley KA, Johnatty SE, ..., HEBON, Broeks A, Schmidt MK, Braaf LM, Winterhoff B, Cox A, Shridhar V, Hogervorst FB, Brouwers B,Seynaeve C, Tollenaar RA, Durda K,J Stram DO, van den Berg D, Mensenkamp AR, van Asperen CJ, van Roozendaal KE, Meijers-Heijboer H, Collée JM, Oosterwijk JC, Hooning MJ, Rookus MA, van der Luijt RB, Os TA, Evans DG, Frost D, ..., Chenevix-Trench G, Dunning AM.
Magazine: Nature Genetics
Auteur: Osorio A, Milne RL, Alonso R, ..., Hogervorst FB, Verhoef S, van Dooren MF, Jager A, Ausems MG, Aalfs CM, van Asperen CJ, Vreeswijk M, Waisfisz Q,Van Roozendaal CE, Ligtenberg MJ, HEBON, ..., Brunet J, Radice P, Benítez J.
Magazine: British Journal of Cancer
Auteur: Gaudet MM, Kuchenbaecker KB, Vijai J, ...., Hogervorst FB, Wijnen JT, Ausems MG, HEBON, Devillee P, Schoof N, Hooning MJ, Cox A, ..., Chenevix-Trench G, Antoniou AC, Offit K.
Magazine: PLoS Genetics
Auteur: Ruijs MW, Verhoef S, Rookus MA, Pruntel R, van der Hout AH, Hogervorst FB, Kluijt I, Sijmons RH, Aalfs CM, Wagner A, Ausems MG, Hoogerbrugge N, van Asperen CJ, Gomez Garcia EB, Meijers-Heijboer H, Ten Kate LP, Menko FH, van 't Veer LJ.
Magazine: Journal of Medical Genetics
Auteur: Im KM, Kirchhoff T, Wang X, ..., HEBON, Hogervorst FB, Rookus MA, Collée JM, Hoogerbrugge N, van Asperen CJ, Meijers-Heijboer HE, Van Roozendaal CE, ..., Couch FJ, Offit K, Gold B.
Magazine: Human Genetics
Auteur: Adank M, Verhoef S, Oldenburg R, Schmidt M, Hooning M, Martens J, Broeks, A, Rookus, M, Waisfisz, Q, Witte, B, Jonker, M, Meijers-Heijboer, H.
Magazine: European Journal of Cancer
Auteur: Cox DG, Simard J, Sinnett D, ..., Rookus MA, van den Ouweland AM, Ausems MG, Aalfs CM, van Asperen CJ, Devilee P, Gille HJ, HEBON, ..., Stoppa-Lyonnet D, Mazoyer S, Sinilnikova OM,
Magazine: Human Molecular Genetics
Verslagen
Eindverslag
De doelstelling van het project
Het maken van een infrastructuur voor de Hebon studie (Hereditair (=Erfelijk) Borst- en eierstokkanker Onderzoek Nederland, www.hebon.nl) waardoor de onderzoeksgegevens langdurig gebruikt kunnen worden voor het beantwoorden van de onderzoeksvraagstellingen.
De doelstelling van de Hebon studie
De Hebon studie is een cohort studie onder families met een verhoogd risico op borst- en eierstokkanker. De familieleden worden in de tijd gevolgd. Het onderzoek beoogt meer inzicht te geven in het kankerrisico, de oorzaken van kanker (aanleg en leefgewoonten), de mogelijkheden om kanker te voorkomen, de (lange termijn) gezondheidseffecten van preventieve ingrepen, de vroege opsporing en behandeling van kanker, en andere factoren (tumorkenmerken, leefgewoonten) die de overleving na kanker beïnvloeden onder families met een verhoogd risico op borst- en eierstokkanker.
Wat heeft het project opgeleverd?
In de periode 2012-2013 zijn 33.329 leden van families met een verhoogd risico op borst- en eierstokkanker door hun klinisch geneticus uitgenodigd om mee te doen aan de Hebon studie. Meedoen betekende het invullen van een vragenlijst en het ondertekenen van een deelnemersverklaring (toestemming voor koppelingen met ziekteregistraties en gebruik van DNA materiaal, mammogrammen en tumorweefsel voor onderzoek). Momenteel doen 24.515 familieleden aan de studie mee, terwijl 5.404 van deelname afzagen. Degenen die niet reageerden (N=9.872) en degenen die al waren overleden voordat zij voor de studie konden worden uitgenodigd (N=6.074) zijn met een beperktere set gegevens bij de studie betrokken. De onderzoeksgegevens van 40.461 personen in totaal zijn nu beschikbaar voor onderzoek. De negen samenwerkende centra voeren nu 25 Hebon Onderzoeksplannen uit.
Mensen die zich laten testen voor een BRCA1/2 mutatie krijgen binnenkort ‘automatisch’ een uitnodigingsbrief van de klinisch geneticus toegestuurd. In het UMCM is dit reeds van start gegaan. Een officiële Hebon Samenwerkingsovereenkomst is onder behandeling in de negen centra. Met de Hebon gegevens wordt actief in internatiaal verband samengewerkt.
Wat heeft de Hebon studie laten zien?
- Nederlandse schattingen van het risico op borst- en eierstokkanker zijn hoger bij jongere generaties binnen de hoog risico families, bij een sterkere familiebelasting en kunnen ook per regio verschillen;
- het lijkt nuttig te zijn om BRCA1/2 mutatiedraagsters ook boven de 60 jaar jaarlijks te blijven screenen op borstkanker;
- overgewicht verhoogt het risico op borstkanker na de menopauze en lichaamsbeweging verlaagt het risico op borstkanker. Deze verbanden lijken bij BRCA1/2 mutatie draagsters niet anders te zijn dan bij vrouwen in de algemene bevolking.
Uit internationale samenwerking blijkt dat:
- tamoxifen gebruik het risico op een tweede borsttumor ook bij BRCA1/2 mutatiedraagsters verlaagt;
- straling, gebruikt voor diagnostiek (bv. röntgenfoto’s), het risico op borstkanker verhoogt bij BRCA1/2 mutatiedraagsters die hieraan op jonge leeftijd zijn blootgesteld;
- een groot aantal specifieke genetische varianten (anders dan de BRCA1/2 mutaties) bijdragen aan het borst- en eierstokkankerrisico in hoog risico families, zowel de BRCA1/2 families als families waarin geen mutatie in BRCA1 of BRCA2 is gevonden.
Uiteindelijk zullen de gevonden genetische risicofactoren en leefgewoonten worden gebruikt om de individuele inschatting van het kankerrisico te verbeteren. Deze verbeterde risicoschattingen zullen ondersteuning bieden bij beslissingen over preventieve ingrepen en intensieve screening.