How to prevent ICU readmissions? PhD research on problems regarding the implementation of national guidelines and interventions to improve the handover process of ICU patients to general wards

Door de toenemende gezondheidszorgkosten en het beperkt aantal intensive care (IC) bedden neemt de noodzaak om efficiënt gebruik te maken van de IC toe. Een optimale doorstroom van patiënten is nodig om kwaliteit en veiligheid van de zorg te garanderen met de beschikbare IC-capaciteit. Een oplossing voor de druk op IC-bedden is het ontslaan van patiënten naar de algemene verpleegafdeling, waarbij te vroeg ontslag moet worden voorkomen. Suboptimaal en prematuur ontslag van de IC kan resulteren in IC-heropnames, vermijdbare schade en zelfs tot overlijden van de patiënt. Het doel van deze studie was om inzicht te krijgen in de variatie tussen IC’s in IC-heropnames en ziekenhuissterfte na IC-ontslag. Daarnaast is de adherentie aan richtlijnen en interventies voor het verbeteren van de overdracht van patiënten van de IC naar algemene verpleegafdelingen onderzocht en zijn de belemmerende en bevorderende factoren voor implementatie geïdentificeerd. Met data van de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE) is de variatie in IC-heropnames en sterfte na IC-ontslag geanalyseerd. Variatie in het gebruik van richtlijnen en interventies is geëvalueerd met een vragenlijst, verstuurd naar alle Nederlandse IC’s. De belemmerende en bevorderende factoren zijn in kaart gebracht met individuele en groepsinterviews met zorgverleners van de IC en de algemene verpleegafdeling, en met volwassen ex-IC-patiënten en hun naasten. Vervolgens is een vragenlijst naar alle Nederlandse intensivisten gestuurd om de relevantie van de belemmerende en bevorderende factoren gevonden in de interviews te kwantificeren. De laatste stap was het systematisch ontwikkelen van een implementatiestrategie op basis van de bevindingen en effectieve implementatiestrategieën uit de literatuur met behulp van de Intervention Mapping-methode. Uit het onderzoek blijkt dat het aantal IC-heropnames en overleden patiënten na IC-ontslag varieert tussen IC’s. Tevens zijn er verschillen tussen IC’s in het gebruik van richtlijnen en interventies voor de organisatie van de overdracht van IC-patiënten. Deze resultaten laten zien dat er ruimte is voor verbetering. Er is een verscheidenheid aan belemmerende en bevorderende factoren voor de implementatie van IC-ontslagrichtlijnen en –interventies. Aanbevelingen om de overdracht van IC-patiënten naar de algemene verpleegafdelingen te verbeteren zijn onder andere educatie voor bewustwording van de voordelen van het verbeteren van het overdrachtsproces; opinieleiders voor het agenderen van dit onderwerp; multidisciplinaire bijeenkomsten en wederzijdse stages om communicatie- en samenwerkingsproblemen op te lossen tussen de IC en de algemene verpleegafdeling; en afspraken met verzekeraars. De overdracht van patiënten vanuit het ziekenhuis naar de thuissituatie is wereldwijd een belangrijk onderwerp voor het verminderen van gezondheidszorgkosten. Recente calamiteiten in ziekenhuizen zijn mede veroorzaakt door slechte communicatie en samenwerking tussen zorgverleners. Hiermee wordt het belang van het verbeteren van de overdracht van patiënten tussen zorgverleners in ziekenhuizen onderstreept. Met name patiënten van de IC zijn erg kwetsbaar voor slechte overdrachten door hun complexe fysiologie en doordat ze op de algemene verpleegafdeling significant minder bewaakt worden dan op de IC. Bovendien zou er in Nederland 1,5 miljoen euro per jaar bespaard kunnen worden door het verminderen van IC-heropnames. Om levens te sparen en kosten te verminderen moet dit onderwerp worden opgepakt door alle betrokkenen: zorgverleners en managers van betrokken specialismen en hun beroepsverenigingen, de Inspectie voor de Gezondheidszorg, het Kwaliteitsinstituut en verzekeraars. Deze studie geeft verbeterstrategieën voor alle betrokkenen.