Improving the efficiency and quality of follow-up after curative treatment for breast cancer

ACHTERGROND: Patiënten die met curatieve intentie behandeld zijn voor borstkanker, worden in het huidige follow-up (f-up) beleid frequent gecontroleerd, met als doelen 1) vroeg ontdekken van locoregionale recidieven of een tweede primaire tumor; 2) het bieden van psychosociale ondersteuning; 3) ontdekken en registreren van neveneffecten van de behandeling; 4) feedback aan de medische specialist (MS) over de effecten van de behandeling. Diverse studies laten echter zien dat de huidige frequente f-up niet effectief is met betrekking tot de eerste twee doelen, en voor doelen 3 en 4 is het niet nodig om patiënten zo vaak te zien als in de huidige f-up. Daarentegen leidt de huidige f-up wel tot een grote belasting van de MS en tot hoge kosten. DOEL: Het doel van deze studie was het onderzoeken van zowel de kosten als de effectiviteit (QoL) van verschillende f-up strategieën, bij curatief behandelde borstkankerpatiënten (BKP). STUDIE-OPZET: Gerandomiseerde fase III multicenter studie, volgens een 2x2 factorial design. BKP werden gerandomiseerd in 4 armen: 1) standaard f-up, dat wil zeggen in het eerste jaar elke 3 maanden een poliklinische controle, in het tweede jaar na 6 maanden, en jaarlijks een mammografie; 2) f-up 1x per jaar inclusief mammografie, gecombineerd met telefonische f-up door een nurse-practitioner (NP) op dezelfde momenten als de standaard f-up; 3) arm 1 met daarbij een groepsinterventie gericht op voorlichting (Info-Care Programma (ICP)); 4) arm 2 met daarbij het ICP. POPULATIE: Tussen juni 2005 en maart 2008 werden 320 BKP die in opzet curatief behandeld zijn, uit zeven deelnemende ziekenhuizen, geïncludeerd. UITKOMSTMATEN: Effectiviteit werd uitgedrukt in ‘quality of life’ (QoL), gemeten op de Global Functioning scale van de EORTC QLQ-C30 vragenlijst. Voor de kosten-effectiviteitsanalyse werd QoL uitgedrukt in ‘quality-adjusted life years’ (QALYs), gemeten met de EQ-5D vragenlijst. Zowel kosten binnen als buiten de gezondheidszorg werden meegenomen in de kostenanalyse (maatschappelijk perspectief). Zorggebruik werd geregistreerd met behulp van kostendagboeken, case report forms, en het ziekenhuisinformatiesysteem. De tijdshorizon van de analyse was één jaar. RESULTATEN: Van de 320 geïncludeerde patiënten vielen 21 patiënten uit om diverse redenen; terugtrekking na randomisatie, niet retourneren van voldoende vragenlijsten, ontwikkelen van metastasen/recidief/nieuwe primaire tumor. Data van 299 deelnemers werd gebruikt voor de analyse. Deelnemers waren gemiddeld 5 jaar jonger dan de Nederlandse borstkankerpopulatie, maar wat betreft opleiding en behandelingsmodaliteit was het een representatieve steekproef. Tien patiënten die gerandomiseerd waren voor telefonische f-up gaven na randomisatie aan standaard f-up te willen volgen. Twintig patiënten hebben minder dan twee telefonische f-ups gehad. Dertien patiënten die gerandomiseerd waren voor f-up met het ICP, hebben niet deelgenomen aan het ICP. Er werd geen significant verschil gevonden tussen de gemiddelde QoL op 12 maanden van patiënten in de armen met telefonische f-up (n=150) 78.4 (SD 16.3) en patiënten in de armen met poliklinische f-up (n=149) 77.7 (SD 16.2) (p = 0.719). Er was eveneens geen significant verschil tussen de patiënten die gerandomiseerd waren voor wel versus geen deelname aan het ICP respectievelijk 78.9 (SD 15.7, n=149) versus 77.2 (SD 16.7; n = 150)(p = 0.377). Multiple regressie, met onder andere QoL op baseline, behandelingsmodaliteit, leeftijd, opleiding, ziekenhuis, en wel of geen partner, als covariaten, bevestigde dat er geen significant effect was van de telefonische f-up (p = .242) en het ICP (p = .421) op de 12 maanden QoL. De gemiddelde (bootstrapped) maatschappelijke kosten van arm 1 waren € 3553 (95% CI: € 2911 - € 4513), van arm 2 € 3925 (95% CI: € 2953 - € 5081), van arm 3 € 3282 (95% CI: € 2679 - € 4052), arm 4 € 2984 (95% CI: € 2147 - € 4207). Arm 1 leverde 0.74 QALYs, arm 2 0.77 QALYs, arm 3 0.73 QALYs en arm 4 0.