Methylphenidate Treatment and the Developing Brain in Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder
Aan kinderen met ADHD worden vaak medicijnen voorgeschreven die duidelijk de concentratie, bij bijvoorbeeld schoolwerk, verbeteren. Maar wat zijn de mogelijke lange termijn effecten van ADHD-medicatie op de zich ontwikkelende hersenen? Hier was nog weinig over bekend.
Resultaten
Bij een grote groep kinderen, jongeren, en jong volwassenen met ADHD werd met behulp van hersenscans de invloed van ADHD-medicijnen op de ontwikkeling van het brein onderzocht. Er werden geen aanwijzingen voor schadelijke effecten gevonden. Wel werden er aanwijzingen gevonden voor mogelijk positieve medicatie-effecten. Afwijkingen in de dikte van het voorste deel van de hersenen, gerelateerd aan ADHD, werden niet gevonden bij jongere patiënten die medicatie hadden gebruikt. Bovendien ging medicatiegebruik gepaard met extra activatie in hersengebieden die betrokken zijn bij de aansturing van gedrag. Echter, vaker niet dan wel werd geen verband gevonden tussen medicatie en breinstructuur.
Samenvattend werd geconcludeerd dat lange-termijn effecten van behandeling met stimulantia bij kinderen, jongeren en jongvolwassenen met ADHD subtiel zijn.
Producten
Titel: Structural neuroimaging in ADHD: the effect of concurrent methylphenidate and antipsychotic treatment
Auteur: Schweren LJ, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, van der Meer D, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Auteur: Schweren LJ, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, van der Meer D, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Titel: Structural brain correlates of atypical antipsychotic augmentation to methylphenidate treatment in adolescents with ADHD
Auteur: Schweren LJ, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, van der Meer D, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Auteur: Schweren LJ, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, van der Meer D, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Titel: No long-term effects of stimulant treatment on six outcome domains in ADHD
Auteur: Schweren LJS, Hartman CA, Hoekstra PJ
Auteur: Schweren LJS, Hartman CA, Hoekstra PJ
Titel: Methylphenidate treatment ?and the developing brain in ADHD
Auteur: Hoekstra PJ & Schweren LJS
Auteur: Hoekstra PJ & Schweren LJS
Titel: De behandeling van ADHD: Stimulantia, antipsychotica, en het brein
Auteur: Schweren LJS
Auteur: Schweren LJS
Titel: Structural neuroimaging in ADHD: the effect of concurrent methylphenidate and antipsychotic treatment
Auteur: Schweren LJ, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, van der Meer D, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Auteur: Schweren LJ, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, van der Meer D, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Titel: Cortical thickness in ADHD: Is stimulant treatment the solution?
Auteur: Schweren, LJS
Auteur: Schweren, LJS
Titel: Stimulant treatment history predicts frontal-striatal structural connectivity in adolescents with ADHD
Auteur: Schweren LJS, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ
Auteur: Schweren LJS, Hartman CA, Zwiers MP, Heslenfeld DJ, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ
Titel: Methylfenidaat en het ontwikkelende brein: Wat weten we? En wat nog niet?
Auteur: Schweren LJS
Auteur: Schweren LJS
Titel: Methylfenidaat, effect op het brein
Auteur: Schweren LJS, Groenman A
Auteur: Schweren LJS, Groenman A
Titel: Stimulants and the Developing Brain
Auteur: Lizanne JS Schweren
Auteur: Lizanne JS Schweren
Titel: Age and DRD4 Genotype Moderate Associations Between Stimulant Treatment History and Cortex Structure in Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder
Auteur: Schweren LJS, Hartman CA, Heslenfeld DJ, Groenman AP, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Magazine: Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry
Auteur: Schweren LJS, Hartman CA, Heslenfeld DJ, Groenman AP, Franke B, Oosterlaan J, Buitelaar JK, Hoekstra PJ.
Magazine: Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry
Titel: Stimulant treatment history predicts frontal-striatal structural connectivity in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder
Auteur: Schweren, L.J.S., Hartman, C.A., Zwiers, M.P., Heslenfeld, D.J., Franke, B., Oosterlaan, J., Buitelaar, J.K., Hoekstra, P.J.
Magazine: European Neuropsychopharmacology
Auteur: Schweren, L.J.S., Hartman, C.A., Zwiers, M.P., Heslenfeld, D.J., Franke, B., Oosterlaan, J., Buitelaar, J.K., Hoekstra, P.J.
Magazine: European Neuropsychopharmacology
Titel: Combined stimulant and antipsychotic treatment in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder: a cross-sectional observational structural MRI study
Auteur: Schweren, L. J. S., Hartman, C. A., Zwiers, M. P., Heslenfeld, D. J., van der Meer, D., Franke, B., Oosterlaan, J., Buitelaar, J. K., Hoekstra, P. J.
Magazine: European Child and Adolescent Psychiatry
Auteur: Schweren, L. J. S., Hartman, C. A., Zwiers, M. P., Heslenfeld, D. J., van der Meer, D., Franke, B., Oosterlaan, J., Buitelaar, J. K., Hoekstra, P. J.
Magazine: European Child and Adolescent Psychiatry
Titel: A 6-year follow-up of a large European cohort of children with attention-deficit/hyperactivity disorder-combined subtype: outcomes in late adolescence and young adulthood
Auteur: van Lieshout, Marloes, Luman, Marjolein, Twisk, Jos W. R., van Ewijk, Hanneke, Groenman, Annabeth P., Thissen, Andrieke J. A. M., Faraone, Stephen V., Heslenfeld, Dirk J., Hartman, Catharina A., Hoekstra, Pieter J., Franke, Barbara, Buitelaar, Jan K., Rommelse, Nanda N. J., Oosterlaan, Jaap
Magazine: European Child and Adolescent Psychiatry
Auteur: van Lieshout, Marloes, Luman, Marjolein, Twisk, Jos W. R., van Ewijk, Hanneke, Groenman, Annabeth P., Thissen, Andrieke J. A. M., Faraone, Stephen V., Heslenfeld, Dirk J., Hartman, Catharina A., Hoekstra, Pieter J., Franke, Barbara, Buitelaar, Jan K., Rommelse, Nanda N. J., Oosterlaan, Jaap
Magazine: European Child and Adolescent Psychiatry
Titel: Thinner Medial Temporal Cortex in Adolescents With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and the Effects of Stimulants
Auteur: Schweren, Lizanne J.S., Hartman, Catharina A., Heslenfeld, Dirk J., van der Meer, Dennis, Franke, Barbara, Oosterlaan, Jaap, Buitelaar, Jan K., Faraone, Stephen V., Hoekstra, Pieter J.
Magazine: Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry
Auteur: Schweren, Lizanne J.S., Hartman, Catharina A., Heslenfeld, Dirk J., van der Meer, Dennis, Franke, Barbara, Oosterlaan, Jaap, Buitelaar, Jan K., Faraone, Stephen V., Hoekstra, Pieter J.
Magazine: Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry
Titel: Stimulant treatment trajectories are associated with neural reward processing in attention-deficit/hyperactivity disorder.
Auteur: Schweren LJS, Groenman AP, von Rhein D, Weeda W, Faraone SF, Luman M, van Ewijk H, Heslenfeld DJ, Franke B, Buitelaar JK, Oosterlaan J, Hoekstra PJ, Hartman CA
Magazine: Journal of Clinical Psychiatry
Auteur: Schweren LJS, Groenman AP, von Rhein D, Weeda W, Faraone SF, Luman M, van Ewijk H, Heslenfeld DJ, Franke B, Buitelaar JK, Oosterlaan J, Hoekstra PJ, Hartman CA
Magazine: Journal of Clinical Psychiatry
Verslagen
Eindverslag
Aan kinderen met ADHD worden vaak medicijnen voorgeschreven. Deze medicijnen verbeteren vaak duidelijk de concentratie, bijvoorbeeld bij schoolwerk. Maar wat zijn mogelijk de lange termijn effecten van ADHD medicijnen op de zich ontwikkelende hersenen? Hier was nog weinig over bekend. In een grote groep kinderen, jongeren, en jong volwassenen met ADHD onderzochten we met behulp van hersenscans de invloed van ADHD medicijnen op de ontwikkeling van het brein. We vonden geen aanwijzingen voor schadelijke effecten. We vonden twee aanwijzingen voor mogelijk positieve medicatie effecten: afwijkingen in de dikte van het voorste deel van de hersenen werden niet gevonden bij jongere patiënten die medicatie hadden gebruikt. Bovendien ging medicatiegebruik gepaard met extra activatie in hersengebieden die betrokken zijn bij de aansturing van gedrag. Echter, vaker dan wel vinden we geen verband tussen medicatie en breinstructuur. Samenvattend concluderen we dat lange-termijn effecten van behandeling met stimulantia subtiel zijn.
Al sinds lange tijd wordt methylfenidaat voorgeschreven voor de behandeling van aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Het aantal voorschriften van methylfenidaat in Nederland stijgt nog steeds, en steeds meer kinderen gebruiken de medicatie gedurende langere tijd. Mogelijke negatieve effecten van methylfenidaat op het brein en de cognitieve ontwikkeling van kinderen worden in de media intensief bediscussieerd. Helaas ontbreekt vaak de wetenschappelijke onderbouwing voor de zorgen die worden geuit. Wetenschappelijk onderzoek naar de lange termijn effecten van methylfenidaat op het zich ontwikkelende brein zijn schaars. De huidige studie onderzoekt het effect van ADHD medicatie op verschillende aspecten van hersenontwikkeling. Er wordt gebruik gemaakt van het NeuroIMAGE cohort, een longitudinale MRI studie naar ADHD waaraan meer dan duizend kinderen en hun ouders hebben deelgenomen. Deze observationele studie biedt een unieke mogelijkheid om heterogeniteit in klinisch beeld en medicatie verloop nauwkeurig in kaart te brengen, en te relateren aan de ontwikkeling van het brein. Verschillende indices van medicatie gebruik (gebruiksduur, dagdosis, startleeftijd, etc) worden gerelateerd aan MRI beelden, inclusief structurele -, functionele -, diffusie - en resting state opnamen.