Moleculair epidemiology as a tool to track the spread of infectious diseases in the community.
Kennis over de genetische variaties van micro-organismen kan worden ingezet om besmettingsroutes in kaart te brengen. De onderzoekers hebben die kennis toegepast op epidemiologische gegevens over infecties met hepatitis A, B, C, gonorroe en syfilis. Voor de moleculair epidemiologische studies is gebruik gemaakt van verschillende databronnen, zoals Amsterdamse cohort studies, patiënten registratie systemen, de Amsterdam SOA polikliniek en vrijwilligers. Op deze wijze zijn nieuwe transmissieroutes ontdekt, zoals een seksuele overdracht van hepatitis C via homomannen. Ook kon via genetische typering van geïnfecteerde personen worden aangetoond dat een preventieprogramma tegen hepatitis B onder hoogrisicogroepen wel werkte voor heteroseksuelen, maar niet voor homoseksuele mannen.
Producten
Titel: Transmissiepatronen van hepatitis B-virus in Nederland, 2004
Auteur: Koedijk FD, van Houdt R, Op de Coul EL, Dukers NH, Niesters HG, Mostert MC, Richardus JH, de Man RA, van Doornum GJ, van den Hoek JA, van de Laar MJ, Coutinho RA, Bruisten SM, Boot HJ.
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Auteur: Koedijk FD, van Houdt R, Op de Coul EL, Dukers NH, Niesters HG, Mostert MC, Richardus JH, de Man RA, van Doornum GJ, van den Hoek JA, van de Laar MJ, Coutinho RA, Bruisten SM, Boot HJ.
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Titel: Spread of hepatitis C virus among European injection drug users infected with HIV: a phylogenetic analysis
Auteur: van Asten L, Verhaest I, Lamzira S. Hernandez-Aguado I, Zangerle R, Boufassa F,Rezza G, Broers B, Robertson JR, Brettle RP, McMenamin J, Prins M, Cochrane A, Simmonds P, Coutinho RA, Bruisten S; European and Italian Seroconverter Studies
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Auteur: van Asten L, Verhaest I, Lamzira S. Hernandez-Aguado I, Zangerle R, Boufassa F,Rezza G, Broers B, Robertson JR, Brettle RP, McMenamin J, Prins M, Cochrane A, Simmonds P, Coutinho RA, Bruisten S; European and Italian Seroconverter Studies
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Titel: Incidentie en moleculaire epidemiologie van hepatitis B in Nederland, 2004-2007
Auteur: Koedijk FDH, Van Houdt R, Hahné SJ, Veldhuijzen IK, De Man RA, Bruisten SM, Coutinho RA, Boot HJ
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Auteur: Koedijk FDH, Van Houdt R, Hahné SJ, Veldhuijzen IK, De Man RA, Bruisten SM, Coutinho RA, Boot HJ
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Titel: Increase in HCV incidence among men who have sex with men in Amsterdam most likely caused by sexual transmission.
Auteur: van de Laar TJ, van der Bij AK, Prins M, Bruisten SM, Brinkman K, Ruys TA, van der Meer JT, de Vries HJ, Mulder JW, van Agtmael M, Jurriaans S, Wolthers KC, Coutinho RA.
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Auteur: van de Laar TJ, van der Bij AK, Prins M, Bruisten SM, Brinkman K, Ruys TA, van der Meer JT, de Vries HJ, Mulder JW, van Agtmael M, Jurriaans S, Wolthers KC, Coutinho RA.
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Titel: Molecular Sequence Data of Hepatitis B Virus and Genetic Diversity After Vaccination
Auteur: van Ballegooijen WM, van Houdt R, Bruisten SM, Boot HJ, Coutinho RA, Wallinga J
Magazine: American Journal of Epidemiology
Auteur: van Ballegooijen WM, van Houdt R, Bruisten SM, Boot HJ, Coutinho RA, Wallinga J
Magazine: American Journal of Epidemiology
Titel: Ongoing transmission of a single hepatitis B virus strain among men having sex with men in Amsterdam
Auteur: van Houdt R, Bruisten SM, Geskus RB, Bakker M, Wolthers KC, Prins M, Coutinho RA
Magazine: Journal of Viral Hepatitis
Auteur: van Houdt R, Bruisten SM, Geskus RB, Bakker M, Wolthers KC, Prins M, Coutinho RA
Magazine: Journal of Viral Hepatitis
Titel: Molecular epidemiology of acute hepatitis B in the Netherlands in 2004: nationwide survey.
Auteur: van Houdt R, Bruisten SM, Koedijk FD, Dukers NH, Op de Coul EL, Mostert MC, Niesters HG, Richardus JH, de Man RA, van Doornum GJ, van den Hoek JA, Coutinho RA, van de Laar MJ, Boot HJ.
Magazine: Journal of Medical Virology
Auteur: van Houdt R, Bruisten SM, Koedijk FD, Dukers NH, Op de Coul EL, Mostert MC, Niesters HG, Richardus JH, de Man RA, van Doornum GJ, van den Hoek JA, Coutinho RA, van de Laar MJ, Boot HJ.
Magazine: Journal of Medical Virology
Titel: High and persistent excretion of hepatitis A virus in immunocompetent patients
Auteur: Tjon GMS, Coutinho RA, van den Hoek A, Esman S, Wijkmans CJ, Hoebe CJ, Wolters B, Swaan C, Geskus RB, Dukers N, Bruisten SM
Magazine: Journal of Medical Virology
Auteur: Tjon GMS, Coutinho RA, van den Hoek A, Esman S, Wijkmans CJ, Hoebe CJ, Wolters B, Swaan C, Geskus RB, Dukers N, Bruisten SM
Magazine: Journal of Medical Virology
Titel: Reply to Richardson: sexual transmission of hepatitis C in MSM may not be confined to those with HIV infection
Auteur: van de Laar T, Urbanus A, Bruisten S, de Vries H, Thiesbrummel H, Coutinho R, Prins M
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Auteur: van de Laar T, Urbanus A, Bruisten S, de Vries H, Thiesbrummel H, Coutinho R, Prins M
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Titel: Changes in risk behavior and dynamics of hepatitis C virus infections among young drug users in Amsterdam,
the Netherlands
Auteur: van de Laar TJW, Langendam MW, Bruisten SM, Welp EAE, Verhaest I, van Ameijden EJC, Coutinho RA, Prins M
Magazine: Journal of Medical Virology
Auteur: van de Laar TJW, Langendam MW, Bruisten SM, Welp EAE, Verhaest I, van Ameijden EJC, Coutinho RA, Prins M
Magazine: Journal of Medical Virology
Titel: An outbreak of hepatitis A among homeless drug users in Rotterdam, The Netherlands
Auteur: Tjon GMS, Götz H, Koek AG, de Zwart O, Mertens PLJM, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Journal of Medical Virology
Auteur: Tjon GMS, Götz H, Koek AG, de Zwart O, Mertens PLJM, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Journal of Medical Virology
Titel: Two decades of hepatitis B infections among drug users in Amsterdam: are they still a high-risk group?
Auteur: van Houdt R, van den Berg CH, Stolte IG, Bruisten SM, Dukers NH, Bakker M, Wolthers KC, Prins M, Coutinho RA.
Magazine: Journal of Medical Virology
Auteur: van Houdt R, van den Berg CH, Stolte IG, Bruisten SM, Dukers NH, Bakker M, Wolthers KC, Prins M, Coutinho RA.
Magazine: Journal of Medical Virology
Titel: Diversity and origin of hepatitis C virus infection among unpaid blood donors in the Netherlands
Auteur: van de Laar TJ, Koppelman MH, van der Bij AK, Zaaijer HL, Cuijpers HT, van der Poel CL, CoutinhoRA, Bruisten SM
Magazine: Transfusion
Auteur: van de Laar TJ, Koppelman MH, van der Bij AK, Zaaijer HL, Cuijpers HT, van der Poel CL, CoutinhoRA, Bruisten SM
Magazine: Transfusion
Titel: Molecular epidemiology of hepatitis A in Noord-Brabant, The Netherlands
Auteur: Tjon GM, Wijkmans CJ, Coutinho RA, Koek AG, van den Hoek JA, Leenders AC, Schneeberger PM, Bruisten SM
Magazine: Journal of Clinical Virology
Auteur: Tjon GM, Wijkmans CJ, Coutinho RA, Koek AG, van den Hoek JA, Leenders AC, Schneeberger PM, Bruisten SM
Magazine: Journal of Clinical Virology
Titel: Impact of a targeted hepatitis B vaccination program in Amsterdam, The Netherlands.
Auteur: van Houdt R, Sonder GJ, Dukers NH, Bovee LP, van den Hoek A, Coutinho RA, Bruisten SM.
Magazine: Vaccine
Auteur: van Houdt R, Sonder GJ, Dukers NH, Bovee LP, van den Hoek A, Coutinho RA, Bruisten SM.
Magazine: Vaccine
Titel: TprK gene regions are not suitable for epidemiological syphilis typing
Auteur: Heymans R, Kolader ME, van der Helm JJ, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: European Journal of Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Auteur: Heymans R, Kolader ME, van der Helm JJ, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: European Journal of Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Titel: Frequent HCV reinfection and superinfection in a cohort of injecting drug users in Amsterdam.
Auteur: van de Laar TJ, Molenkamp R, van den Berg C, Schinkel J, Beld MG, Prins M, Coutinho RA, Bruisten SM.
Magazine: Journal of Hepatology
Auteur: van de Laar TJ, Molenkamp R, van den Berg C, Schinkel J, Beld MG, Prins M, Coutinho RA, Bruisten SM.
Magazine: Journal of Hepatology
Titel: Different transmission patterns of hepatitis A virus for two main risk groups as evidenced by molecular cluster analysis.
Auteur: Tjon G, Xiridou M, Coutinho R, Bruisten S.
Magazine: Journal of Medical Virology
Auteur: Tjon G, Xiridou M, Coutinho R, Bruisten S.
Magazine: Journal of Medical Virology
Titel: Transmission patterns of HCV genotypes among injfecting drug users and possible spill over of HCV to other risk groups
Auteur: Bruisten S, van Asten L. van der Laar T, Prins M.
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Auteur: Bruisten S, van Asten L. van der Laar T, Prins M.
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Titel: Molecular Epidemiology of Neisseria gonorrhoeae in Amsterdam, The Netherlands, Shows Distinct Heterosexual and Homosexual Networks
Auteur: Kolader ME, Dukers NHTM, van der Bij AK, Dierdorp M, Fennema JSA, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Journal of Clinical Microbiology
Auteur: Kolader ME, Dukers NHTM, van der Bij AK, Dierdorp M, Fennema JSA, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Journal of Clinical Microbiology
Titel: Moleculaire epidemiologie van hepatitis A in Nederland: het nut van typeren
Auteur: Bruisten SM, Tjon GMS, van den Hoek JAR, Wijkmwans CJ, Götz HM, Coutinho RA.
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Auteur: Bruisten SM, Tjon GMS, van den Hoek JAR, Wijkmwans CJ, Götz HM, Coutinho RA.
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Titel: Never injected, but hepatitis C virus-infected: a study among self-declared never-injecting drug users from the Amsterdam Cohort Studies
Auteur: van den Berg CH, van de Laar TJ, Kok A, Zuure FR, Coutinho RA, Prins M
Magazine: Journal of Viral Hepatitis
Auteur: van den Berg CH, van de Laar TJ, Kok A, Zuure FR, Coutinho RA, Prins M
Magazine: Journal of Viral Hepatitis
Titel: Two Years' Prospective Collection of Molecular and Epidemiological Data Shows Limited Spread of Hepatitis A Virus outside Risk Groups in Amsterdam, 2000-2002
Auteur: Van Steenbergen JE, Tjon G, Van Den Hoek A, Koek A, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Auteur: Van Steenbergen JE, Tjon G, Van Den Hoek A, Koek A, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Journal of Infectious Diseases
Titel: Toename van fluorochinolonresistentie bij Neisseria gonorrhoeae onder bezoekers van de soa-polikliniek in Amsterdam; cefotaxim nu als eerste keus aanbevolen voor ongecompliceerde gonorroe
Auteur: Kolader M, Peerbooms PGH, van Voorst Vader PC, van Bergen JEAM, Fennema JSA, de Vries HJC
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Auteur: Kolader M, Peerbooms PGH, van Voorst Vader PC, van Bergen JEAM, Fennema JSA, de Vries HJC
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Titel: Impact of a targeted hepatitis B vaccination program in Amsterdam, The Netherlands
Auteur: van Houdt R, Sonder GJB, Dukers NHTM, Bovee LPMJ, van den Hoek A, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Vaccine
Auteur: van Houdt R, Sonder GJB, Dukers NHTM, Bovee LPMJ, van den Hoek A, Coutinho RA, Bruisten SM
Magazine: Vaccine
Titel: Evidence of a large, international network of HCV transmission in HIV-positive men who have sex with men
Auteur: van de Laar T, Pybus O, Bruisten S, Brown D, Nelson M, Bhagani S, Vogel M, Baumgarten A, Chaix ML, Fisher M, Gotz H, Matthews GV, Neifer S, White P, Rawlinson W, Pol S, Rockstroh J, Coutinho R, Dore GJ, Dusheiko GM, Danta M
Magazine: Gastroenterology
Auteur: van de Laar T, Pybus O, Bruisten S, Brown D, Nelson M, Bhagani S, Vogel M, Baumgarten A, Chaix ML, Fisher M, Gotz H, Matthews GV, Neifer S, White P, Rawlinson W, Pol S, Rockstroh J, Coutinho R, Dore GJ, Dusheiko GM, Danta M
Magazine: Gastroenterology
Titel: Molecular epidemiology of hepatitis B in the Netherlands
Auteur: R. van Houdt
Link: http:/dare.uva.nl/dissertaties
Auteur: R. van Houdt
Link: http:/dare.uva.nl/dissertaties
Titel: Molecular epidemiology of hepatitis A in the Netherlands
Auteur: G.M.S.J. Tjon
Link: http://dare.uva.nl/dissertaties
Auteur: G.M.S.J. Tjon
Link: http://dare.uva.nl/dissertaties
Titel: Molecular epidemiology of hepatitis C virus
Auteur: T.J.W. van de Laar
Link: http://dare.uva.nl/dissertaties
Auteur: T.J.W. van de Laar
Link: http://dare.uva.nl/dissertaties
Titel: A multidisciplinary approach to the study of Chlamydia trachomatis infections.
Auteur: J. Spaargaren
Link: http:/dare.uva.nl/dissertaties
Auteur: J. Spaargaren
Link: http:/dare.uva.nl/dissertaties
Verslagen
Eindverslag
Detectie van de genetische variabiliteit van micro-organismen met behulp van moleculair biologische technieken heeft ons begrip van de epidemiologie van infectieziekten zeer verbeterd. Moleculaire epidemiologie kan gebruikt worden om de verspreiding van infecties in kaart te brengen. Op de moleculaire epidemiologie unit van het laboratorium van de GGD hebben we moleculaire typeringsmethoden toegepast. De resultaten zijn gecombineerd met epidemiologische data om zo de transmissie van hepatitis A, B, C en van gonorroe en syfilis in kaart te brengen. Verscheidene studies zijn uitgevoerd om circulerende subtypen te identificeren, personen te linken die met epidemiologische data alleen niet gelikt konden worden en om preventie strategieën te evalueren. Studies toonden aan dat er grote verschillen waren tussen populaties, zoals homoseksuele mannen, druggebruikers, migranten en heteroseksuelen. Bijvoorbeeld, voor hepatitis C hebben we ene nieuwe transmissieroute aangetoond (seksuele transmissie) onder homoseksuele mannen. Bijvoorbeeld, voor hepatitis B, bleek het vaccinatieprogramma gericht op hoog-risicogroepen te werken voor heteroseksuelen, maar niet voor homoseksuele mannen. Voor alle moleculair epidemiologische studies hebben we gebruik gemaakt van verschillende databronnen, zoals de Amsterdamse cohort studies, patiënten registratie systemen, de Amsterdam SOA polikliniek of data van vrijwilligers die bereid waren om gevold te worden in studies. We hebben onze contacten met de verschillende risicogroepen en preventieorganisaties opgebouwd en verder versterkt en we hebben de studieresultaten in verscheidene (inter) nationale conferenties gepresenteerd. We zullen ons in de nabije toekomst vooral richten op hepatitis B en C.