Motivational interviewing embedded in planned diabetes care for Type 2 patients: effectiveness and efficiency in general practice especially to improve guideline recommendations on diet and exercise
De behandeling van type 2 diabetes (‘suikerziekte’) bestaat uit het voorschrijven van (diverse) medicijnen en het geven van adviezen voor een gezondere levensstijl (minder (vet) eten, meer bewegen, etc). Met name de advisering komt in veel huisartsenpraktijken niet goed van de grond. In Nijmegen is onderzocht of een speciale training van praktijkondersteuners helpt om mensen met type 2 diabetes te motiveren gezonder te gaan leven. Hiertoe werden praktijkondersteuners in 35 huisartsenpraktijken getraind in het zogeheten Motivational Interviewing. Hierbij kregen zij geleerd te bepalen hoe bewust de patiënten zijn van hun eigen leefstijl, in hoeverre zij bereid zijn hier iets aan te doen en hoe zij de patiënten kunnen ondersteunen hierbij steeds een stapje verder te zetten. Ruim een jaar later bleek dit de leefstijl van de patiënten echter niet verbeterd te hebben. Belangrijkste struikelblok is het feit dat de meeste patiënten een onrealistisch optimistische beeld hebben van hun eigen leefstijl.
Producten
Titel: Nurse-led motivational interviewing to change the lifestyle of patients with type 2 diabetes (MILD-project): protocol for a cluster, randomized, controlled trial on implementing lifestyle recommendations.
Auteur: Jansink R, Braspenning J, Van der Weijden T, Niessen L, Elwyn G, Grol R.
Magazine: BMC Health Services Research
Auteur: Jansink R, Braspenning J, Van der Weijden T, Niessen L, Elwyn G, Grol R.
Magazine: BMC Health Services Research
Verslagen
Eindverslag
Doel: Het verbeteren van het volgen van de diabetesrichtlijn, type 2 met een focus op leefstijlveranderingen door de aangeboden diabeteszorg te structureren en gebruik te maken van de patiënt-georiënteerde methode 'motivational interviewing'(MI).
Opzet: Gerandomiseerde gecontroleerde trial.
Studiepopulatie: 77 huisartsenpraktijken met een praktijkondersteuner (POH) en 521 diabetespatiënten met HbA1c boven de 7,0% en BMI boven de 25 kg/m2.
Interventie en implementatiestrategie: Diabeteszorg volgens de nationale richtlijnen met een focus op dieet en beweging is geïmplementeerd met een patiënt-georiënteerde strategie ingebed in de dagelijkse routine die gestructureerd wordt uitgevoerd.De praktijkondersteuner (POH) is getraind in 'Motivational Interviewing' (MI) om samen met de patiënt het dieet en bewegen te activeren. Het contact met de patiënt is gekoppeld aan de driemaandelijkse controles aangevuld met telefonisch contact.
Uitkomst- en procesmaten: Primaire uitkomstmaat is het HbA1c. Belangrijkste procesindicator is leefstijl counseling uitgedrukt in dieet en beweging (d.m.v. dagboek, patiënten vragenlijsten en Actometer). Andere effectmaten zijn bloeddruk, cholesterol metingen en procesindicatoren gebaseerd op de richtlijnen.Vastgelegd vanuit het medisch dossier en met vragenlijsten.
Resultaten: De implementatiestrategie heeft op geen van de genoemde uitkomst- en procesmaten een significant verschil teweeg gebracht.De MI training heeft de POH voorzien van een aantal technieken die nodig zijn voor ‘motivational interviewing’. De POH geeft aan behoefte te hebben aan dit type concrete technieken. De type 2 diabeten hebben een onrealistisch optimistisch beeld van hun eigen leefstijl en dit is gerelateerd aan een verminderde bereidheid tot verandering van leefstijl.
Conclusie:Geadviseerd wordt dat de POH en de patiënt eerst werken aan een goed beeld over een gezonde leefstijl en pas daarna ingaan op de leefstijlverandering, omdat het onrealistisch optimistisch zijn over de leefstijl de bereidheid tot veranderen beperkt. Het grote aantal onrealistisch optimisme in de doelgroep kan duiden op een copingstrategie, waarbij de doelgroep de eigen leefstijl gezonder inschat dan dat deze in werklijkheid is, zodat men met een meer tevreden gevoel in het leven kan staan. Als dit het geval is dan lijkt het raadzaam om de copingstrategie te expliciteren.
Doel: Het verbeteren van het volgen van de diabetesrichtlijn, type 2 met een focus op leefstijlveranderingen door de aangeboden diabeteszorg te structureren en gebruik te maken van de patiënt-georiënteerde methode 'motivational interviewing'(MI).
Opzet: Gerandomiseerde gecontroleerde trial
Studiepopulatie: Type 2 diabetes patiënten met HbA1c boven de 7,0% en BMI boven de 25 kg/m2 in de huisartspraktijk. De data worden verzameld op basis van de medische dossiers en aanvullende vragenlijsten voor de patiënten en de betrokken zorgverleners (huisarts, praktijkondersteuner, et cetera).
Interventie en implementatiestrategie: Diabeteszorg volgens de nationale richtlijnen met een focus op dieet en beweging wordt geïmplementeerd met een patiënt-georiënteerde strategie ingebed in de dagelijkse routine die gestructureerd wordt uitgevoerd. De huisartspraktijk maakt een plan voor het gestructureerd inpassen van de diabetesrichtlijnen in de dagelijkse routine. De praktijkondersteuner wordt getraind in MI om samen met de patiënt het dieet en bewegen te activeren. Het contact met de patiënt is gekoppeld aan de driemaandelijkse controles aangevuld met telefonisch contact, zodat het eerste half jaar maandelijks contact plaatsvindt met de praktijkondersteuner.
Uitkomst- en procesmaten: Primaire uitkomstmaat is het HbA1c. Belangrijkste procesindicator is leefstijl counseling uitgedrukt in dieet en beweging (d.m.v. dagboek, patiënten vragenlijsten en Actometer). Andere effectmaten zijn bloeddruk, cholesterol metingen en procesindicatoren gebaseerd op de richtlijnen, zodat duidelijk wordt of alle elementen van de diabeteszorg worden dan wel blijven uitgevoerd
Studiepopulatie: 77 huisartspraktijken met 522 diabetespatiënten. De patiënten hadden bij aanvang een HbA1c boven de 7,0%, een BMI boven de 25 kg/m2 en waren niet ouder dan 80 jaar.
Economische evaluatie: De kosten van de implementatiestrategie worden vastgelegd, zoals kosten als gevolg van een verandering in va de organisatie van de diabeteszorg, het trainen van de praktijkondersteuner in MI en de extra telefonische contacten met de patiënten en de belangrijkste patiënt-gerelateerde kostencomponenten (aard en aantal contacten en diabetesbehandeling). Deze kosten worden afgezet tegen de effectmetingen in een gestandaardiseerde modelberekening.
Tijdspad: maand 1-4 literatuur, voorbereiden trial; maand 5-16 includeren patiënten, voorbereiden praktijken, voormeting; maand 12-36 implementatie, nameting, procesevaluatie; maand 37-43 analyse en rapportage.