Patients' and general practitioners' preferences for osteoporosis treatment ancillary study of 'Case finding in Osteoporosis: how to implement current guidelines?'

Osteoporose is een volksgezondheidsprobleem. In Nederland zijn ongeveer 75.000 fracturen per jaar toe te schrijven aan osteoporose. Osteoporotische fracturen hebben een economische impact op de maatschappij en op de levenskwaliteit van patiënten. Preventieve geneesmiddelen, zoals bisfosfonaten, reduceren de kans op osteoporotische fracturen. Verschillende richtlijnen raden een ‘case-finding’ benadering aan om personen met een verhoogd risico op osteoporotische fracturen op te sporen. Vrouwen met een verhoogd risico kunnen dan een preventieve behandeling (geneesmiddelen) voorgeschreven krijgen. Echter, het is onbekend welke invloed de kenmerken van zo’n behandeling hebben op voorkeuren (preferenties) van patiënten en huisartsen voor behandeling, en wat de relatieve rol van elk behandelingskenmerk is op die voorkeuren. Het doel van de studie was het meten van patiënten- en huisartsenvoorkeuren voor de behandeling van osteoporose. In de praktijk moeten patiënten met een verhoogd fractuurrisico de belasting (behandelingsduur, bijwerkingen) en (eventuele) eigen bijdrage in de kosten van de behandeling afwegen tegen het individuele fractuurrisico en de werkzaamheid van de behandeling. De preferenties van patiënten voor behandeling en hun afwegingen tussen attributen (waaronder de belasting van de behandeling) worden niet meegenomen in de kosten per QALY op macroniveau, maar zijn zeer belangrijk voor de motivatie en de therapietrouw van de patiënt, arts-patiënt interactie, en osteoporose case-finding beleid. Het onderzoek bestond uit een preferentiestudie (discrete choice experiment of DCE). De onderzoeksvragen waren: 1) Wat zijn de relevante kenmerken (of attributen) van osteoporosebehandeling? 2) Wat zijn de preferenties voor preventieve behandeling van osteoporose van vrouwen die deelnemen aan osteoporose case-finding en hun huisartsen? Wat is het relatieve belang van de attributen in deze preferenties? Zijn er verschillen in preferenties en de gemaakte afwegingen tussen attributen tussen patiënten en huisartsen; en tussen patiënten met een hoog resp. een lager fractuurrisico? 3) Wat is de toegevoegde waarde van de methode van DCE? Voor het discrete keuze experiment zijn eenmalig data verzameld bij 120 vrouwen van 60 jaar of ouder (waarvan 60 vrouwen met een lage kans op osteoporotische fracturen en 60 vrouwen met een hoge kans op osteoporotische fracturen) en bij 40 huisartsen. Deze respondenten werden gerekruteerd van 34 huisartsenpraktijken (Rotterdam e.o.), die deelnamen aan de hoofdstudie 'Case finding in Osteoporosis: how to implement current guidelines?'. Keuzescenario’s werden geconstrueerd op basis van 5 kenmerken: effectiviteit (reductie van het risico op heupfractuur), bijwerking van de behandeling (misselijkheid), behandelingsduur, wijze van toediening en eigen bijdrage voor de patiënt. Respondenten kregen 16 keuzesets voorgelegd in een vragenlijst. Een getrainde medische student verzamelde de antwoorden van de patiënt door middel van een telefonisch interview. De huisartsen retourneerden de ingevulde vragenlijst per post. Analyse: conditionele logit regressiemodellen. Respons: 120/181 (66%) voor patiënten en 40/59 (68%) voor huisartsen. Alle vijf de behandelingskenmerken (effectiviteit, bijwerking van de behandeling, behandelingsduur, wijze van toediening en eigen bijdrage voor de patiënt) hadden een statistisch significante invloed op de voorkeuren van patiënten en huisartsen voor preventieve osteoporosebehandeling. De bijwerking misselijkheid had een grote invloed op de keuzes van patiënten, maar patiënten accepteerden deze bijwerking als de behandeling tot een reductie van meer dan 40% van het risico op een heupfractuur zou leiden. Patiënten met een verhoogde kans op osteoporotische fracturen waren bereidwilliger om een minder effectieve preventieve behandeling te ondergaan dan patiënten met een lage kans op osteoporotische fracturen. Huisartsen vonden de behandelingskenmerken ‘effectiviteit’ en ‘behandelingsd