Promotion of repair by mesenchymal stem cells in auto- and allo immune disorders

Mesenchymale stam cellen (MSCs) zijn multipotente stam cellen in het beenmerg die uit kunnen groeien tot verschillende soorten celtypes. Van MSCs is bekend dat ze beschadigd weefsel kunnen herstellen en de reactie van het immuunsysteem kunnen onderdrukken. Er is echter nog weinig bekend over de mechanismen die betrokken zijn bij de onderdrukking van het immuun systeem. Binnen dit project zal de weefsel regenererende capaciteit van MSCs worden bestudeerd in twee ziektes die gekenmerkt worden door immunologisch gemediëerde weefselschade: de ziekte van Crohn en niertransplantatie patiënten met acute afstotingsverschijnselen. Hiertoe zullen twee vergelijkbare fase 1b klinische studies worden gestart waarbij de nadruk ligt op het onderzoeken van de veiligheid en haalbaarheid van het intraveneus toedienen van autologe MSCs. De autologe MSCs zijn afkomstig van de patiënt zelf zodat ze niet afgestoten kunnen worden door het immuunsysteem, waardoor de kans op bijwerkingen erg gering is.

Producten

Titel: Immunomodulatory Effects ofMesenchymal Stromal Cells in Crohn’s Disease.
Auteur: Molendijk I, Duijvestein M van derMeulen-de Jong AE, van Deen WK, Swets M, Hommes DW, Verspaget HW
Magazine: Journal of Allergy
Titel: Introduction: Mesenchymal Stromal Cells (MSCs).
Auteur: Fibbe WE
Magazine: Best Practice & Research Clinical Haematology
Titel: Mesenchymal Stromal Cells in Crohn’s Disease
Auteur: Duijvestein M and Hommes DW
Magazine: Inflammatory Bowel Disease Monitor
Titel: Mesenchymal stromal cells in renal ischemia/reperfusion injury.
Auteur: de Vries DK, Schaapherder AF, Reinders ME
Magazine: Frontiers in Immunology
Titel: Mesenchymal stromal cell function is not affected by drugs used in the treatment of inflammatory bowel disease
Auteur: Duijvesten M, Molendijk I, Roelofs H, Vos AC, Verhaap AP, Reinders ME, Fibbe WE, Verspaget HW, van den Brink GR, Wildenberg ME, Hommes DW.
Magazine: Cytotherapy
Titel: Autologous bone marrow-derived mesenchymal stromal cell treatment for refractory luminal Crohn's disease: results of a phase I study.
Auteur: Duijvestein M, Vos AC, Roelofs H, Wildenberg ME, Wendrich BB, Verspaget HW, Kooy-Winkelaar EM, Koning F, Zwaginga JJ, Fidder HH, Verhaar AP, Fibbe WE, van den Brink GR, Hommes DW
Magazine: Gut
Titel: Safety and efficacy of mesenchymal stromal cell therapy in autoimmune disorders.
Auteur: Bernardo ME, Fibbe WE
Magazine: Annals of the New York Acadamy of Sciences
Titel: Multipotent mesenchymal stromal cell therapy in renal disease and kidney transplantation, Editorial Review
Auteur: Reinders MEJ, Fibbe WE, Rabelink TJ.
Magazine: Nephrology, Dialysis and Transplantation
Titel: Pretreatment with interferon-gamma enhances the therapeutic activity of mesenchymal stromal cells in animal models of colitis.
Auteur: Duijvestein M, Wildenberg ME, Welling MM, Hennink S, Molendijk I, van Zuylen VL, Bosse T, Vos ACW, de Jonge-Muller ESM, Roelofs H, van der Weerd L, Verspaget HW, Fibbe WE, te Velde AA, van den Brink GR, Hommes DW.
Magazine: Stem Cells
Titel: Crohn te lijf met stamcellen

Verslagen


Eindverslag

Mesenchymale stam cellen (MSC) zijn multipotente stam cellen in het beenmerg die uit kunnen groeien tot verschillende soorten celtypes, waar bot, vet en kraakbeen weefsel uit kan ontstaan. Van MSC is bekend dat ze de reactie van het immuunsysteem kunnen onderdrukken en beschadigd weefsel kunnen herstellen. De MSC gebruikt in onderstaande klinische studies zijn afkomstig van de patiënt zelf zodat ze niet afgestoten kunnen worden door het immuunsysteem, waardoor de kans op bijwerkingen erg gering is. Onze hypothese is dat infusie van MSC een belangrijke behandelingsoptie kan zijn voor de behandeling van niertransplantatie patiënten met afstoting met minder bijwerkingen dan de bestaande immuunsuppressiva. Ditzelfde geldt voor het onderdrukken van het immuunsysteem bij patiënten met de ziekte van Crohn. De studie is succesvol afgerond. Uit resultaten van de klinische studies kan worden geconcludeerd dat het opkweken en expanderen van MSC voor infusie probleemloos verloopt. Daarnaast blijkt dat MSC veilig zijn en goed door de patiënten worden verdragen, er zijn geen bijwerkingen in relatie tot de infusie waargenomen. De patiëntenaantallen die in deze studie zijn getest zijn te gering om duidelijke uitspraken te doen over de effectiviteit van de studie. Echter, de tijdens de studie verzamelde gegevens van patiënten laten zien dat de therapie in een aantal patiënten effectief is en dat het toediening van MSC een immuun onderdrukkende werking heeft op de plaats van de ontsteking hetzij in de darm bij de ziekte van Crohn of in de nier bij nierpatiënten die een niertransplantatie hebben ondergaan. Deze bemoedigende resultaten rechtvaardigen de start van een vervolgstudie waarin grotere groepen patiënten getest kunnen worden zodat er meer duidelijk kan worden gecreëerd ten aanzien van de effectiviteit van deze therapie.
Mesenchymale stam cellen (MSCs) zijn multipotente stam cellen in het beenmerg die uit kunnen groeien tot verschillende soorten celtypes, waar bot, vet en kraakbeen weefsel uit kan ontstaan. Van MSCs is bekend dat ze de reactie van het immuunsysteem kunnen onderdrukken en beschadigd weefsel kunnen herstellen. De MSCs gebruikt in onderstaande klinische studies zijn afkomstig van de patiënt zelf zodat ze niet afgestoten kunnen worden door het immuunsysteem, waardoor de kans op bijwerkingen erg gering is. Onze hypothese is dat infusie van MSCs een belangrijke behandelingsoptie kan zijn voor de behandeling van niertransplantatie patiënten met afstoting met minder bijwerkingen dan de bestaande immuunsuppressiva. Ditzelfde geldt voor het onderdrukken van het immuunsysteem bij patiënten met de ziekte van Crohn. Momenteel zijn er 4 niertransplantatie patiënten met een subklinische rejectie behandeld met MSCs en 9 patiënten met de ziekte van Crohn. Uit de voorlopige resultaten van de klinische studies kan worden geconcludeerd dat het opkweken en expanderen van MSC voor infusie probleemloos verloopt. Daarnaast lijkt infunderen van MSCs veilig en zijn er geen bijwerkingen in relatie tot de infusie waargenomen.

Kenmerken

Projectnummer:
116001017
Looptijd: 100%
2010
2013
Gerelateerde programma's:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. W.E.E. Fibbe
Verantwoordelijke organisatie:
Leiden University Medical Center