Taakspel. Het bevorderen van welbevinden in het vmbo
Vraagstuk
Taakspel wil het taakgericht gedrag bij kinderen verbeteren. Docenten leren meer aandacht te geven aan gewenst gedrag, terwijl ze ongewenst gedrag zo veel mogelijk negeren. Door zo beginnend probleemgedrag om te buigen, krijgen leerlingen meer plezier in school. Belangrijk, want een hekel hebben aan school is een belangrijke factor in het ontstaan of verergeren van gedragsproblemen. Taakspel heeft zich bewezen in het primair onderwijs. Werkt het ook in het vmbo?
Onderzoek
Voor het onderzoek zijn tweehonderd vmbo-leerlingen die Taakspel kregen drie jaar gevolgd. Hun ontwikkeling is vergeleken met tweehonderd leerlingen die de interventie niet kregen aangeboden.
Uitkomst
Het spelen van Taakspel leidt tot een beter welbevinden van leerlingen in hun relatie tot de docent. De kwaliteit van de relatie met klasgenoten verbetert niet. Deze wordt mogelijk meer beïnvloed door wat er buiten de klas gebeurt. De onderzoekers hebben aanbevelingen geformuleerd voor de implementatie van Taakspel in het voortgezet onderwijs.
Verslagen
Eindverslag
Het doel van de implementatiestudie was ten eerste om na te gaan in hoeverre de implementatie van Taakspel succesvol is verlopen in het vmbo. Uit de analyse van de kwaliteit van implementatie komt naar voren dat geen enkele leraar de optimale implementatiescore bereikt, niet in de ogen van de leraren zelf en niet in de ogen van de Taakspel-adviseurs. In het algemeen beoordelen de leraren de implementatie na één jaar wel als goed, maar de Taakspel-adviseurs hebben een minder rooskleurig beeld van het traject. Volgens hen zitten de leraren na een jaar spelen op een krappe voldoende. Leraren die twee jaar gespeeld hebben zijn ook positiever dan de Taakspel- adviseurs en geven aan dat de implementatie goed is verlopen.
In de studie naar de effecten van Taakspel in het vmbo concluderen we dat het spelen van Taakspel het welbevinden van leerlingen in relatie tot docenten wel lijkt te bevorderen, maar het welbevinden in relatie tot leerlingen niet.
Een eerste inhoudelijke verklaring voor het uitblijven van een effect van Taakspel op het welbevinden in relatie tot medeleerlingen, is dat de kwaliteit van relaties tussen leerlingen op deze leeftijd meer afhankelijk is van wat er buiten de klas gebeurt dan wat er in de klas gebeurt.
Een tweede inhoudelijke verklaring kan zijn dat de relatie tussen probleemgedrag en welbevinden complexer is dan verondersteld in het conceptuele kader, dat het uitgangspunt is geweest voor de effectstudie.
Taakspel is de Nederlandse bewerking van het Good Behavior Game. Het spel is gericht op het vermeerderen van taakgericht gedrag bij kinderen, het verminderen van regelovertredend gedrag en het bevorderen van een positief onderwijsklimaat. Het uiteindelijke doel van het spel is beginnend probleemgedrag bij kinderen in een vroeg ontwikkelstadium te verminderen en om te buigen in positiever gedrag. Om na te gaan of Taakspel haar doelen bereikt, wordt door Risbo en CED-groep op zeven
scholen voor vmbo de ontwikkeling van twee groepen leerlingen in klas één vergeleken; ongeveer 270 leerlingen die Taakspel ontvangen en 230 leerlingen die Taakspel niet leren kennen. Deze leerlingen en hun docenten worden gedurende drie jaar gevolgd. In de schooljaren 2010-2011 (november – juni) en 2011-2012 (september - juni) is Taakspel met wisselend succes in 14 klassen op zeven scholen ingevoerd. Docenten hebben gedurende deze twee schooljaren trainingen, klassenconsultaties en supervisie ontvangen. De eerste resultaten wijzen erop dat de mate van implementatie tussen de scholen zeer gevarieerd is. In de maanden november en juni 2011 en april/juni 2012 is drie keer een serie vragenlijsten afgenomen bij de leerlingen en hun docenten. De docenten zijn tevens drie keer geobserveerd. Op basis van de eerste analyses kunnen we concluderen dat de kwaliteit van de vragenlijsten betrouwbaar is. Rondom januari 2013 worden de eerste resultaten verwacht uit het schooljaar 2010-2011, die betrekking hebben op het korte termijneffect van Taakspel. In mei/juni 2013 vindt de vierde en laatste meting plaats.