De effecten van yoga training voor jonge vrouwen met depressie: een gerandomiseerde, gecontroleerde studie

Ongeveer 1 op de 5 Nederlanders krijgt met een depressie te maken gedurende zijn of haar leven. Vooral jonge vrouwen tussen de 18 en 35 jaar lopen risico op het ontwikkelen van depressieve klachten. Helaas knapt een groot deel van deze vrouwen niet of onvoldoende op met de bestaande behandelingen.

Daarom is het van belang nieuwe behandelmethoden voor depressie te onderzoeken. Uit eerder onderzoek blijkt dat yoga een positief effect kan hebben op depressie. Eerder onderzoek naar yoga kende echter vele beperkingen zoals kleine onderzoeksgroepen en korte follow-up periodes. Er is dus een grote behoefte aan kwalitatief hoogstaand onderzoek naar yoga als behandeling voor depressie.

Doel
We hebben voor dit onderzoek een training ontwikkeld die gebruik maakt van yoga. Wij onderzochten de effecten van deze training op depressie bij jonge vrouwen, als toevoeging aan bestaande behandelingen. Daarnaast keken we ook naar de kosteneffectiviteit van deze interventie.

De interventie
De interventie is een 9-weekse training gebaseerd op mindful yoga. Dit is een psychologische interventie waarbij deelnemers aan de hand van yoga-oefeningen leren minder te piekeren, vriendelijker te worden voor zichzelf en anders om te gaan met negatieve emoties. De yogatraining bestaat uit negen wekelijkse groepssessies. Daarnaast volgen de deelnemers een online module met aanvullende informatie en filmpjes om thuis te oefenen. De yogatraining is geschikt voor iedereen, met elk lichaam en eventuele fysieke beperkingen.

Werkwijze
171 vrouwen (tussen de 18 en 34 jaar) deden mee aan het onderzoek. Deelnemers werden ingedeeld in twee groepen, die wij met elkaar vergeleken. Eén groep ontving de gebruikelijke behandeling en één groep ontving daarnaast de yogatraining. Deelnemers werden willekeurig in één van deze twee groepen ingedeeld. 88 vrouwen werden ingedeeld in de groep die alleen de gebruikelijke behandeling volgde en 83 vrouwen kregen daarnaast ook de mindful yogatraining.

Om de effectiviteit van de training goed te kunnen onderzoeken, vroegen we deelnemers vier keer vragenlijsten in te vullen en computertaken te maken: direct voor en na de training en vervolgens 6 en 12 maanden na afloop van de training. Op deze manier konden we een direct effect onderzoeken en ook de effecten op langere termijn. Wij keken onder andere naar de afname van klachten als negatieve stemming, lusteloosheid en concentratieproblemen, maar ook naar de toename van welzijn en kwaliteit van leven. Daarnaast wilden we kijken naar welke onderliggende mechanismen een rol speelden bij het verminderen van de depressie. We onderzochten daarom onder andere de invloed van de training op het verminderen van piekeren en zelfkritiek.

Resultaten
De verschillen tussen de groep die wel en de groep die geen yogatraining ontving wezen in de voorspelde richting, maar waren klein en niet robuust. Zo vonden we geen verschil tussen de beide groepen wat betreft afname van depressieve klachten, toename van welzijn en afname van piekeren en zelfkritiek. Gekeken naar de effecten op de langere termijn vonden we wel een verschil: na een jaar waren er in de yogagroep significant minder mensen die nog een diagnose van depressie hadden dan in de controlegroep. De kosteneffectiviteitsanalyses lieten zien dat de mindful yoga interventie zeer waarschijnlijk kosteneffectief is, in de zin dat er minder productiviteitsverlies was in de yogagroep en dat de positieve effecten iets groter waren in de yogagroep.

Conclusie en aanbevelingen
Samenvattend laten de resultaten van deze studie zien dat het toevoegen van een mindful yogatraining aan de gebruikelijke behandeling niet tot een grote verbetering van de bestaande behandeling leidt. Er zijn echter wel voldoende aanwijzingen wat betreft de voordelen van het toevoegen van de mindful yogatraining, bijvoorbeeld voor patiënten die mogelijk op de lange termijn minder vaak voldoen aan de diagnose depressie en voor beleidsmakers, aangezien de interventie zeer waarschijnli