VoorZorg in het sociale domein
Waarom?
Kinderen in gezinnen met veel sociale risico’s beginnen hun leven vaak al met achterstand. De zorg voor hen is nog steeds versnipperd, ook na de Jeugdwet in 2015.
VoorZorg biedt preventieve zorg voor jonge kwetsbare moeders en hun eerste kind, door speciaal getrainde verpleegkundigen vanaf de zwangerschap. VoorZorg werkt, voorkomt kindermishandeling en biedt een betere gezondheid en ontwikkeling voor kinderen. En VoorZorgverpleegkundigen ondersteunen moeders in hun ontwikkeling, opleiding en werk.
VoorZorg werkt preventief in gezinnen die vaak een groot beroep doen op professionele zorg. We wilden weten of er sinds 2015 een betere aansluiting is tussen preventie en zorg in gemeenten die al een paar jaar ervaring hebben met het programma VoorZorg. Is er samenwerking tussen VoorZorg en het sociaal domein of de wijkteams? Betere samenwerking, daar hebben alle gezinnen iets aan.
Wat hebben we gedaan?
- beleidsstukken onderzocht van 50 gemeenten.
- interviews gehouden met VoorZorg cliënten, hun verpleegkundigen, managers in de JGZ, professionals in wijkteams en beleidsmedewerkers in gemeenten, in totaal 37.
- 67 VoorZorgverpleegkundigen een vragenlijst laten invullen.
Resultaten
Gemeenten verbinden preventie en zorg niet. Ze zien preventie vooral als middel om zorgkosten te verlagen. VoorZorgverpleegkundigen en hun JGZ-collega’s zien preventie vanuit een sociaalmedische context, als een middel om de ontwikkeling van kinderen te beschermen en te
bevorderen. Samenwerking is geen thema dat aandacht krijgt in beleid. We zagen weinig samenwerking tussen VoorZorg en wijkteams in de praktijk. Alleen incidenteel, uitsluitend op initiatief van VoorZorgverpleegkundigen. We vonden meerdere knelpunten die
samenwerking tegengaan. Iedereen - cliënten, VoorZorgverpleegkundigen, JGZ-managers, wijkteam professionals, beleidsmedewerkers gemeenten - is heel tevreden over het programma VoorZorg en de integrale werkwijze. Toch heeft VoorZorg op dit moment geen voorbeeldfunctie voor gemeenten of wijkteams, niet om preventie op andere terreinen vorm te geven en niet voor integrale hulp.
Producten
Auteur: Reurslag, E., van den Heijkant, S. & Hoogsteder, M.
Auteur: Reurslag, E.C., Hoogsteder, M.H.H. & van den Heijkant, S.C.C.M.
Link: https://eusuhm2019.com/wp-content/uploads/2019/09/Abstractbook.pdf
Auteur: Reurslag, E.C., Hoogsteder, M.H.H. & van den Heijkant, S.C.C.M.
Link: https://eusuhm2019.com/wp-content/uploads/2019/09/Abstractbook.pdf
Auteur: Hilhorst, J., Reurslag, E.C. & Hoogsteder, M.H.H.
Magazine: TSG Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen
Verslagen
Eindverslag
WAAROM?
VoorZorg biedt preventieve zorg voor jonge kwetsbare moeders en hun eerste kind, door speciaal getrainde verpleegkundigen vanaf de zwangerschap. VoorZorg werkt, voorkomt kindermishandeling en biedt een betere gezondheid en ontwikkeling voor kinderen. En VoorZorgverpleegkundigen ondersteunen moeders in hun ontwikkeling, opleiding en werk.
VoorZorg werkt preventief in gezinnen die vaak een groot beroep doen op professionele zorg. We wilden weten of er sinds 2015 een betere aansluiting is tussen preventie en zorg in gemeenten die al een paar jaar ervaring hebben met het programma VoorZorg. Is er samenwerking tussen VoorZorg en het sociaal domein of de wijkteams? Betere samenwerking, daar hebben alle gezinnen iets aan.
WAT HEBBEN WE GEDAAN?
- beleidsstukken onderzocht van 50 gemeenten.
- interviews gehouden met VoorZorg cliënten, hun verpleegkundigen, managers in de JGZ, professionals in wijkteams en beleidsmedewerkers in gemeenten, in totaal 37.
- 67 VoorZorgverpleegkundigen hebben een vragenlijst ingevuld.
RESULTATEN
Gemeenten verbinden preventie en zorg niet. Ze zien preventie vooral als middel om zorgkosten te verlagen. VoorZorgverpleegkundigen en hun JGZ-collega’s zien preventie vanuit een sociaal-medische context, als een middel om de ontwikkeling van kinderen te beschermen en te bevorderen.
We zagen weinig samenwerking tussen VoorZorg en wijkteams. Alleen af en toe, en op initiatief van VoorZorgverpleegkundigen. We vonden meerdere knelpunten die samenwerking tegengaan.
Iedereen - cliënten, VoorZorgverpleegkundigen, JGZ-managers, wijkteam professionals, beleidsmedewerkers gemeenten - is heel tevreden over het programma VoorZorg en de integrale werkwijze. Toch heeft VoorZorg op dit moment geen voorbeeldfunctie voor gemeenten of wijkteams.
VoorZorg biedt preventieve zorg voor jonge kwetsbare moeders en hun eerste kind, door speciaal getrainde verpleegkundigen vanaf de zwangerschap. VoorZorg werkt: voorkomt kindermishandeling en biedt een betere gezondheid en ontwikkeling voor kinderen. Tevens ondersteunt VoorZorg moeders in hun ontwikkeling, opleiding en werk.
In dit project gaan we na of en hoe VoorZorg samenwerkt met wijkteams.
We onderzoeken vier perspectieven: cliënten (gezinnen), professionals (VoorZorgverpleegkundigen, jeugdartsen, leden wijkteams), organisaties (JGZ) en systeem (gemeenten en wijkteams).
We hebben beleidsdocumenten verzameld van alle gemeenten waar VoorZorg wordt uitgevoerd en interviews gehouden rond casuïstiek van cliënten. We bereiden nu een vragenlijst voor voor alle VoorZorgverpleegkundigen in het land.