Selective rather than routine histopathology after appendicectomy and cholecystectomy

Jaarlijks worden in Nederland circa 16,000 blinde darmen (appendices) en 23,500 galblazen onderzocht door de patholoog. Dit gaat gepaard met hoge kosten, terwijl bij <0.5% van de patiënten een afwijking wordt gevonden die gevolgen heeft voor de patiënt. Een selectief instuurbeleid, waarbij appendices en galblazen alleen opgestuurd worden indien er tijdens de operatie een verdenking bestaat op kanker, kan leiden tot een significante kostenreductie. De FANCY studie is een prospectieve, observationele, multicenter studie, waarin zowel de klinische consequenties als de kosten(besparing) van een selectief histopathologisch instuurbeleid na een appendectomie en cholecystectomie werden onderzocht. Chirurgen werkzaam in 60 Nederlandse ziekenhuizen hebben prospectief gedurende negen maanden alle verwijderde appendices en galblazen beoordeeld op de aanwezigheid van afwijkingen verdacht voor kanker. Tevens werd hen per appendix of galblaas gevraagd of zij vonden dat er een indicatie bestond voor aanvullend onderzoek door de patholoog. Vervolgens werden alle appendices en galblazen door de patholoog nagekeken. Zo kon op veilige wijze worden onderzocht hoeveel van de door de operateur als normaal afgegeven appendices en galblazen toch afwijkingen bevatten die gevolgen zouden hebben voor de patiënt. Uit de resultaten (zie tabblad resultaten) is gebleken dat een selectief instuurbeleid van zowel appendices als galblazen veilig is. Uitgaande van 16,000 appendectomieën en 23,500 cholecystectomieën per jaar, zou een selectief instuurbeleid in Nederland resulteren in een kostenbesparing van ongeveer 2,5 miljoen euro op jaarbasis. Een verrassende nevenbevinding van de studie was dat er door de diagnose van een appendix tumor of galblaascarcinoom vaker schade aan patiënten werd toegebracht (onnodige operaties) dan dat het hen voordeel opleverde. Het volledig afzien van histopathologisch onderzoek (i.p.v. selectief of routinematig) is daarom mogelijk de veiligste optie met de hoogste kostenbesparing (bijna 3 miljoen euro op jaarbasis). Richtlijnen moeten worden aangepast om wereldwijd de huidige klinische praktijk te veranderen.