BIOmarkers for cogNitive Impairment due to Cerebral Amyloid Angiopathy (BIONIC)
Samenklontering van het eiwit amyloïd-bèta in de bloedvaten van de hersenen wordt Cerebrale Amyloïd Angiopathie (CAA) genoemd. Dit kan leiden tot bloedingen en vermindering van verstandelijke vermogens.
Doel BIONIC
Het doel van het BIONIC onderzoek was om nieuwe biomarkers te vinden voor CAA en de diagnostische waarde hiervan te onderzoeken in groepen patiënten.
Aanpak
Deelnemers werd gevraagd hersenvocht en bloed af te staan en een MRI en neuropsychologische testen te ondergaan.
Resultaten BIONIC
In dit BIONIC onderzoek vonden we: (1) dat een panel van amyloïd-bèta, en andere, eiwitten specifieke biomarkers zijn voor CAA, zelfs in vroege stadia van de aandoening, en dat deze correleerden met de mate van verstandelijke vermogens; (2) biomarkers die nieuwe inzichten geven in het ontstaan van deze aandoening.
De nieuwe biomarkers hebben potentiële toepassingen in de toekomst: (1) betere en vroegtijdigere diagnostiek van CAA; (2) het selecteren van (Alzheimer) patiënten voor anti-amyloïd-bèta immunotherapie; voor sommige patiënten is het namelijk, vanwege de grote mate van CAA in hun hersenen, mogelijk veiliger om geen immunotherapie te ondergaan, omdat dit leidt tot schadelijke bijwerkingen.
Meer informatie
BIONIC website Radboudumc
Producten
Auteur: Vervuurt M, de Kort AM, Jäkel L, Kersten I, Abdo WF, Schreuder FHBM, Rasing I, Terwindt GM, Wermer MJH, Greenberg SM, Klijn CJM, Kuiperij HB, Verbeek MM.
Magazine: Neuropathol Appl Neurobiol.
Begin- en eindpagina: 12804-
Auteur: Daoutsali E, Hailu TT, Buijsen RAM, Pepers BA, van der Graaf LM, Verbeek MM, Curtis D, de Vlaam T, van Roon-Mom WMC.
Magazine: Nucleic Acid Ther
Begin- en eindpagina: 351-363
Auteur: de Kort AM, Kuiperij HB, Jäkel L, Kersten I, Rasing I, van Etten ES, van Rooden S, van Osch MJP, Wermer MJH, Terwindt GM, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Verbeek MM.
Magazine: Alzheimers Res Ther.
Begin- en eindpagina: 102-
Auteur: Zhu, Xiaoyue, Xu, Feng, Hoos, Michael D., Lee, Hedok, Benveniste, Helene, Van Nostrand, William E.
Magazine: International Journal of Molecular Sciences
Begin- en eindpagina: 303-303
Auteur: Bridel C, van Wieringen WN, Zetterberg H, Tijms BM, Teunissen CE; and the NFL Group, Alvarez-Cermeño JC, Andreasson U, Axelsson M, Bäckström DC, Bartos A, Bjerke M, Blennow K, Boxer A, Brundin L, Burman J, Christensen T, Fialová L, Forsgren L, Frederiksen JL, Gisslén M, Gray E, Gunnarsson M, Hall S, Hansson O, Herbert MK, Jakobsson J, Jessen-Krut J, Janelidze S, Johannsson G, Jonsson M, Kappos L, Khademi M, Khalil M, Kuhle J, Landén M, Leinonen V, Logroscino G, Lu CH, Lycke J, et al
Magazine: JAMA Neurol
Begin- en eindpagina: 1035-1048
Auteur: Jäkel L, Boche D, Nicoll JAR, Verbeek MM
Magazine: Acta Neuropathologica communications
Begin- en eindpagina: 141-141
Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6717966/
Auteur: Daoutsali E, Hailu TT, Buijsen RAM, Pepers BA, van der Graaf LM, Verbeek MM, Curtis D, de Vlaam T, van Roon-Mom WMC.
Magazine: Nucleic Acids Research
Begin- en eindpagina: 351-363
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34061681/
Auteur: Gobom J, Parnetti L, Rosa-Neto P, Vyhnalek M, Gauthier S, Cataldi S, Lerch O, Laczo J, Cechova K, Clarin M, Benet AL, Pascoal TA, Rahmouni N, Vandijck M, Huyck E, Le Bastard N, Stevenson J, Chamoun M, Alcolea D, Lleó A, Andreasson U, Verbeek MM, Bellomo G, Rinaldi R, Ashton NJ, Zetterberg H, Sheardova K, Hort J, Blennow K
Magazine: Clinical Chemistry and Laboratory Medicine
Begin- en eindpagina: 207-219
Link: https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/cclm-2021-0651/html
Auteur: Bastiaansen AEM, van Steenhoven RW, de Bruijn MAAM, Crijnen YS, van Sonderen A, van Coevorden-Hameete MH, Nühn MM, Verbeek MM, Schreurs MWJ, Sillevis Smitt PAE, de Vries JM, Jan de Jong F, Titulaer MJ.
Magazine: Neurol Neuroimmunol Neuroinflamm
Begin- en eindpagina: 1039-
Auteur: Jäkel L, Boche D, Nicoll JAR, Verbeek MM
Magazine: Acta Neuropathologica communications
Begin- en eindpagina: 141-141
Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7336459/
Auteur: de Kort AM, Kuiperij HB, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Verbeek MM.
Magazine: Ann Neurol.
Begin- en eindpagina: 206-207
Auteur: Kuiperij HB, Hondius DC, Kersten I, Versleijen AAM, Rozemuller AJM, Greenberg SM, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Verbeek MM
Magazine: Neuropathology and Applied Neurobiology
Begin- en eindpagina: 431-440
Link: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/nan.12595
Auteur: Jäkel L, Biemans EALM, Klijn CJM, Kuiperij HB, Verbeek MM.
Magazine: Molecular Neurobiology
Begin- en eindpagina: 2131-2141
Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7118029/
Auteur: Bridel C, van Wieringen WN, Zetterberg H, Tijms BM, Teunissen CE; and the NFL Group, Alvarez-Cermeño JC, Andreasson U, Axelsson M, Bäckström DC, Bartos A, Bjerke M, Blennow K, Boxer A, Brundin L, Burman J, Christensen T, Fialová L, Forsgren L, Frederiksen JL, Gisslén M, Gray E, Gunnarsson M, Hall S, Hansson O, Herbert MK, Jakobsson J, Jessen-Krut J, Janelidze S, Johannsson G, Jonsson M, Kappos L, Khademi M, Khalil M, Kuhle J, Landén M, Leinonen V, Logroscino G, Lu CH, Lycke J, Magdalinou N
Magazine: JAMA Neurology
Begin- en eindpagina: 1035-1048
Auteur: Vervuurt M, de Kort AM, Jäkel L, Kersten I, Abdo WF, Schreuder FHBM, Rasing I, Terwindt GM, Wermer MJH, Greenberg SM, Klijn CJM, Kuiperij HB, Verbeek MM.
Magazine: Alzheimers Res Ther
Begin- en eindpagina: 26-
Auteur: Jäkel L, De Kort AM, Klijn CJM, Schreuder FHBM, Verbeek MM
Magazine: Alzheimers Dement
Begin- en eindpagina: 10-28
Auteur: Marazuela P, Solé M, Bonaterra-Pastra A, Pizarro J, Camacho J, Martínez-Sáez E, Kuiperij HB, Verbeek MM, de Kort AM, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Castillo-Ribelles L, Pancorbo O, Rodríguez-Luna D, Pujadas F, Delgado P, Hernández-Guillamon M
Magazine: Acta Neuropathol Comm
Begin- en eindpagina: 154-
Auteur: van der Burg S, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Verbeek MM.
Magazine: Med Health Care Philos
Begin- en eindpagina: 439-451
Auteur: Jäkel L, Kuiperij HB, Gerding LP, Custers EEM, van den Berg E, Jolink WMT, Schreuder FHBM, Küsters B, Klijn CJM, Verbeek MM.
Magazine: Acta Neuropathologica communications
Begin- en eindpagina: 99-99
Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7336459/
Auteur: Bastiaansen AEM, de Jongste AHC, de Bruijn MAAM, Crijnen YS, Schreurs MWJ, Verbeek MM, Dumoulin DW, Taal W, Titulaer MJ, Sillevis Smitt PAE
Magazine: Neurooncol Adv
Begin- en eindpagina: 145-
Auteur: De Kort AM, Kuiperij HB, Alcolea D, Kersten I, Versleijen AAM, Greenberg SM, Stoops E, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Lleó A, Claassen JAHR, Verbeek MM
Magazine: Alzheimers Res
Begin- en eindpagina: 160-
Auteur: Uleman JF, Melis RJF, Quax R, van der Zee EA, Thijssen D, Dresler M, van de Rest O, van der Velpen IF, Adams HHH, Schmand B, de Kok IMCM, de Bresser J, Richard E, Verbeek M, Hoekstra AG, Rouwette EAJA, Olde Rikkert MGM
Magazine: Geroscience
Begin- en eindpagina: 829-843
Auteur: Kuiperij HB, Hondius DC, Kersten I, Versleijen AAM, Rozemuller AJM, Greenberg SM, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Verbeek MM
Magazine: Neuropathol Appl Neurobiol
Begin- en eindpagina: 431-440
Auteur: De Kort AM, Kuiperij HB, Kersten I, Versleijen AAM, Schreuder FHBM, Van Nostrand WE, Greenberg SM, Klijn CJM, Claassen JAHR, Verbeek MM
Magazine: Alzheimers Dement
Begin- en eindpagina: 1788-1796
Auteur: Kaushik K, van Etten ES, Siegerink B, Kappelle LJ, Lemstra AW, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Peul WC, Terwindt GM, van Walderveen MAA, Wermer MJH
Magazine: Stroke
Begin- en eindpagina: 1214-1223
Auteur: De Kort AM, Kuiperij HB, Marques TM, Jäkel L, van den Berg E, Kersten I, van Berckel-Smit HEP, Duering M, Stoops E, Abdo WF, Rasing I, Voigt S, Koemans EA, Kaushik K, Warren AD, Greenberg SM, Brinkmalm G, Terwindt GM, Wermer MJH, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Verbeek MM.
Magazine: Ann Neurol.
Begin- en eindpagina: 1173-1186
Auteur: De Kort AM, Kaushik K, Kuiperij HB, Jäkel L, Li H, Tuladhar AM, Terwindt GM, Wermer MJH, Claassen JAHR, Klijn CJM, Verbeek MM, Kessels RPC, Schreuder FHBM
Magazine: Alzheimers Res Ther
Begin- en eindpagina: 99-99
Auteur: Marazuela P, Solé M, Bonaterra-Pastra A, Pizarro J, Camacho J, Martínez-Sáez E, Kuiperij HB, Verbeek MM, de Kort AM, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Castillo-Ribelles L, Pancorbo O, Rodríguez-Luna D, Pujadas F, Delgado P, Hernández-Guillamon M.
Magazine: Acta Neuropathologica communications
Begin- en eindpagina: 154-154
Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8444498/
Auteur: Jäkel L, Kuiperij HB, Gerding LP, Custers EEM, van den Berg E, Jolink WMT, Schreuder FHBM, Küsters B, Klijn CJM, Verbeek MM
Magazine: Acta Neuropathol Comm
Begin- en eindpagina: 99-
Auteur: De Kort AM, Kuiperij HB, Alcolea D, Kersten I, Versleijen AAM, Greenberg SM, Stoops E, Schreuder FHBM, Klijn CJM, Lleó A, Claassen JAHR, Verbeek MM
Magazine: Alzheimer Research and Therapy
Begin- en eindpagina: 160-160
Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8464117/
Auteur: Jäkel L, Biemans EALM, Klijn CJM, Kuiperij HB, Verbeek MM
Magazine: Mol Neurobiol
Begin- en eindpagina: 2131-2141
Auteur: van den Berg E, Nilsson J, Kersten I, Brinkmalm G, de Kort AM, Klijn CJM, Schreuder FHBM, Jäkel L, Gobom J, Portelius E, Zetterberg H, Brinkmalm A, Blennow K, Kuiperij HB, Verbeek MM
Magazine: J Alzheimers Dis
Begin- en eindpagina: 467-475
Auteur: Abdulrahman H, Smedinga M, Verbeek MM, Klijn CJM, Richard E, Perry M.
Magazine: J Alzheimers Dis
Begin- en eindpagina: 807-816
Auteur: Jäkel L, Biemans EALM, Klijn CJM, Kuiperij HB, Verbeek MM.
Magazine: Acta Neuropathol Comm
Begin- en eindpagina: 141-
Auteur: Gobom J, Parnetti L, Rosa-Neto P, Vyhnalek M, Gauthier S, Cataldi S, Lerch O, Laczo J, Cechova K, Clarin M, Benet AL, Pascoal TA, Rahmouni N, Vandijck M, Huyck E, Le Bastard N, Stevenson J, Chamoun M, Alcolea D, Lleó A, Andreasson U, Verbeek MM, Bellomo G, Rinaldi R, Ashton NJ, Zetterberg H, Sheardova K, Hort J, Blennow K.
Magazine: Clin Chem Lab Med
Begin- en eindpagina: 207-219
Auteur: L. Jäkel, A. M. De Kort, C.J.M. Klijn, F.H.B.M. Schreuder, M.M. Verbeek
Auteur: A.M. de Kort, H.B. Kuiperij, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, F.H.B.M. Schreuder, C.J.M. Klijn, J.A.H.R. Claassen, M.M. Verbeek
Auteur: L. Jäkel, A. M. De Kort, C.J.M. Klijn, F.H.B.M. Schreuder, M.M. Verbeek
Auteur: I. Kersten, H.B. Kuiperij, H. Vanderstichele, H.J. Wessels, F.H.B.M. Schreuder, C.J.M. Klijn, M.M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij, D.C. Hondius, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, A.J.M. Rozemuller, S.M. Greenberg, F.H.B.M. Schreuder, C. J.M. Klijn, M.M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij, A.M. de Kort, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, F.H.B.M. Schreuder, W.E Van Nostrand, S.M. Greenberg, C.J.M. Klijn, J.A.H.R. Claassen, M.M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij, D.C. Hondius, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, A.J.M. Rozemuller, S.M. Greenberg, F.H.B.M. Schreuder, C. J.M. Klijn, M.M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij, D.C. Hondius, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, A.J.M. Rozemuller, S.M. Greenberg, F.H.B.M. Schreuder, C.J.M. Klijn, M.M. Verbeek
Auteur: Lieke Jäkel, H. Bea Kuiperij, Lara P. Gerding, Emma Custers, Wilmar M.T. Jolink, Floris H.B.M. Schreuder, Benno Küsters, Catharina J.M. Klijn, Marcel M. Verbeek
Auteur: I. Kersten, H.B. Kuiperij, H. Vanderstichele, H.J. Wessels, F.H.B.M. Schreuder, C.J.M. Klijn, M.M. Verbeek
Auteur: Vervuurt M., Zhu X., Schrader J., de Kort A., Marques T.M., Kersten I., Kuiperij H.B., Klijn C.J.M., van Nostrand W.E., Verbeek M.M.
Auteur: H.B. Kuiperij, A.M. de Kort, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, F.H.B.M. Schreuder, W.E Van Nostrand, S.M. Greenberg, C.J.M. Klijn, J.A.H.R. Claassen, M.M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij, D.C. Hondius, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, A.J.M. Rozemuller, S.M. Greenberg, F.H.B.M. Schreuder, C. J.M. Klijn, M.M. Verbeek
Auteur: Anna de Kort, H. Bea Kuiperij, Gisela Terwindt, Marieke Wermer, Hugo VanderStichele, Floris B.P.M. Schreuder, William E. VanNostrand, Edo Richard, Catharina J.M. Klijn, Marcel M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij, M. Vervuurt, A.M. de Kort, I. Kersten, F.H.B.M. Schreuder, C.J.M. Klijn, M.M. Verbeek
Auteur: Vervuurt, de Kort, Kuiperij, Klijn, Schreuder, van Nostrand, Verbeek
Auteur: I. Rasing, MD1*; S. Voigt, BSc1*; E.A. Koemans, MD1; A. de Kort, MSc5, T.W. van Harten, MSc2; E.S. van Etten, MD1; E.W. van Zwet, MSc, PhD3; E. Stoops4; K. Dewaele4; H.B. Kuiperij, PhD5; C.J.M. Klijn, MD, PhD5; W.M.C. van Roon-Mom, MSc, PhD6; M.J.P. van Osch, PhD2; M.A.A. van Walderveen, MD, PhD2; M. M. Verbeek, MSc, PhD5; G.M. Terwindt MD, PhD1**; M.J.H. Wermer, MD, PhD1**
Auteur: A. de Kort, H.B. Kuiperij, I. Kersten, A.A.M. Versleijen, F.H.B.M. Schreuder, C.J.M. Klijn, J.A.H.R. Claassen, M.M. Verbeek
Auteur: Anna de Kort, H. Bea Kuiperij, Gisela Terwindt, Marieke Wermer, Hugo VanderStichele, Floris B.P.M. Schreuder, William E. VanNostrand, Edo Richard, Catharina J.M. Klijn, Marcel M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij, A.M. de Kort, T.M. Marques, F.H.B.M. Schreuder, C.J.M. Klijn, E. Stoops, G. Brinkmalm, E. Portelius, E. Gkanatsiou, M.M. Verbeek
Auteur: H.B. Kuiperij
Auteur: A.M. de Kort