Fate, kinetics and impact of small plastic particles after intestinal exposure

Aanleiding

Het wordt steeds duidelijker dat de mens dagelijks wordt blootgesteld aan een grote variëteit van kleine tot zeer kleine plastic deeltjes via voedsel, drinkwater en cosmetica. Maar het is onduidelijk wat deze plastic deeltjes doen in de darm, en of ze bijvoorbeeld het immuunsysteem in de darm beïnvloeden. Ook is het onduidelijk of plastic deeltjes de darmbarrière kunnen overschrijden en via lymfe of bloed andere organen kunnen bereiken.

Doel

In dit project is onderzocht of micro- en nanoplastics (MNPs) worden opgenomen via het maagdarmstelsel en of ze het immuunsysteem van de darm beïnvloeden.

Onderzoeksopzet en resultaten

Er zijn in-vitro celkweekmethoden toegepast en in-vivo studies in muizen gedaan. Resultaten hebben uitgewezen dat MNPs, type polystyreen, over de darmwand het lichaam inkomen. Ze hebben een direct effect op de cellen die de darmwand vormen (epitheelcellen). Ze stimuleren namelijk de vorming van ontstekingsfactoren. Ook hebben de MNPs een stimulerend effect op specifieke immuun cellen, die ook wijzen op het aanzetten tot een zogenaamde T-cel reactie. De gevonden effecten zijn afhankelijk van de grootte van de deeltjes (kleinere deeltjes hebben meer effect en worden beter opgenomen). Deeltjes die eerst een tijd onder specifieke milieuomstandigheden (rivierwater, UV) hebben verkeerd, hebben een sterker effect, dat bovendien afhankelijk lijkt van microbiologische factoren.

Het uitgevoerde project was vooral gericht op het vaststellen van toxische effecten van MNPs, die duiden op een potentieel gevaar voor de gezondheid. Effecten waren acuut en werden gezien bij relatief hoge concentraties van MNPs. Het uiteindelijke risico van orale inname van MNPs voor de gezondheid hangt af van de daadwerkelijke blootstelling, waarbij de mate en de duur van blootstelling, maar ook het soort MNPs (type polymeer, grootte, aanhangende stoffen etc.) van belang zijn. De daadwerkelijke mate van blootstelling is nog niet bekend en is onderdeel van vervolgonderzoek.

Uitvoerende partijen

Dit project is uitgevoerd door Dr. J.J. Smit en collega’s van de Universiteit Utrecht, in samenwerking met A. D. Vethaak van Deltares