The IMITAS study: IMplementation of fIrst Trimester Anomaly Scan

IMITAS studie: Onderzoek naar implementatie van de 13 wekenecho

Doel

Binnen de IMITAS studie is onderzocht of het toevoegen van een 13-wekenecho aan het programma prenatale screening van meerwaarde is voor de Nederlandse zwangere vrouw en haar partner. Vanuit het land was de vraag om deze echo toe te voegen aan het programma prenatale screening groot; het leek voor de hand te liggen dat zwangeren gebaat zijn bij een vroege diagnose van sommige ernstige aangeboren afwijkingen. Het is alleen onbekend of dit ook niet angst en onrust teweeg zou brengen door bijvoorbeeld bevindingen met een onduidelijke betekenis. Ook was het nog onbekend of aangeboren afwijkingen, waarvan de eerste tekenen al zichtbaar zijn rond 13 weken, al zo duidelijk zijn dat de prognose met zekerheid vastgesteld kan worden.

Aanpak

Het onderzoek richtte zich op de testeigenschappen van de echo, de uitkomsten van de zwangerschappen, maar ook op de ervaringen van zwangeren en zorgverleners, evenals op de voorwaarden voor implementatie na de studie. Het onderzoek werd uitgevoerd binnen een consortium waarin gynaecologen, echoscopisten, ethici, methodologen en gezondheidswetenschappers samenwerkten. Hierbij werd nauw samengewerkt met het RIVM. Het RIVM was verantwoordelijk voor de implementatie van de 13-wekenecho.

Resultaten

De 13-wekenecho maakt het mogelijk om veel structurele afwijkingen al vroeg in de zwangerschap op te sporen en wordt door zowel zwangeren als zorgverleners over het algemeen positief gewaardeerd. Vroege diagnostiek geeft meer tijd voor aanvullend onderzoek en zorgt ervoor dat ouders zonder tijdsdruk weloverwogen reproductieve keuzes kunnen maken. Het onderzoek laat zien dat een vroege zwangerschapsafbreking bij ernstige afwijkingen gepaard gaat met minder angst, stress, depressie en rouw dan een afbreking later in de zwangerschap. Hoewel fout-positieve uitslagen een aanzienlijke psychologische impact kunnen hebben, blijken zorgen over onnodig lange diagnostische trajecten grotendeels ongegrond. Verdere optimalisatie van het screeningsprogramma, onder andere via protocolaanpassingen, training en monitoring, kan het aantal fout-positieve en fout-negatieve uitslagen verder verminderen.

Meer informatie

• Website van de IMITAS studie
• De eerste resultaten zijn vorig jaar gepubliceerd.
• Er verscheen een rapport over het ethisch perspectief op de 13 wekenecho.
• Website van het RIVM over pre- en neonatale screening
• Advies Gezondheidsraad (september 2026)