Disease, Social Memory and Resilience: A Competition for Artistic Research Expertise

Aanleiding

De COVID-19 crisis heeft een enorme impact op de samenleving gehad. Maar hoe keek men terug op deze moeilijke periode? Hoe stond men stil bij de vele slachtoffers die het virus heeft geëist? In de zomer van 2020 heeft Universiteit Utrecht in samenwerking met het Centraal Museum en ZonMw een open call uitgedaan voor artistiek onderzoek naar een mogelijke manier waarop de COVID-19 crisis herdacht kon worden. Daarbij stonden 2 vragen centraal: Hoe wordt ziekte ervaren, gedocumenteerd en onthouden door de samenleving en wat is de rol van kunst, kunstenaars en geheugencultuur in dergelijke crisismomenten? De sluitingstermijn van de open call bedroeg 30 september 2020. Uit de 23 inzendingen zijn Rosa Everts, Sanne Kabalt en Bart Lunenburg als winnaars geselecteerd. De 3 winnaars hebben elk 5000 euro voor hun winnende voorstel ontvangen.

Artistiek onderzoek naar herinnering

Het werk Pandemic 2020 van Rosa Everts is een visuele documentatie van de pandemie. Everts toont gedetailleerde tekeningen van personen die ondanks hun verschillende uiterlijkheden allemaal 1 ding gemeen hebben: het dragen van een mondkapje. Met haar werk gaat ze in op de fragiliteit van de mens en op een mogelijke universele ervaring van de pandemie.

Met het voorstel voor de kunstinstallatie De Hoest visualiseert Sanne Kabalt de verhalen van ex-COVID-19-patiënten. Met het tonen van de hoest verbindt Kabalt de persoonlijke ervaringen en impact van het virus met het publieke gezondheidsdebat. De hoest wordt hierbij centraal gesteld, omdat dit een symptoom is die onvermijdelijk en soms onterecht aan het virus wordt verbonden. Haar voorstel geeft aandacht aan de gevolgen en impact van het COVID-19-virus op ex-COVID-19-patiënten.

Bart Lunenburg onderzoekt in zijn voorstel de opsluiting en onzekerheid van gebouwen. Zijn voorstel bouwt voort op een eerder werk van hem: Room with Windows. Lunenburg verbindt de historie en herinnering van ziekten aan architectuur. Zijn werk geeft een nieuw perspectief op het universele gevoel van opsluiting dat de maatschappij doormaakte tijdens de pandemie.

De gezonde Stad

De Universiteit Utrecht (afdeling Moderne en Hedendaagse Kunstgeschiedenis/afdeling Economische en Sociale Geschiedenis) heeft deze prijsvraag geïnitieerd. Voor het Centraal Museum is de prijsvraag onderdeel van de voorbereiding op de tentoonstelling De gezonde Stad die opent in juni 2022. De Universiteit Utrecht en het Centraal Museum versterken hiermee hun samenwerking op het gebied van (kunst)historische expertise en publieksbereik. De winnaars zijn geselecteerd door Prof. Dr. Eva-Maria Troelenberg, Prof. Dr. Maarten Prak en Drs. René de Kam in overleg met de juryleden Prof. Dr. Ann Rigney, Dr. Surekha Davies en Laurie Cluitmans MA.