Waardering ervaringsdeskundigen

Ervaringsdeskundigen die advies of voorlichting geven worden vaak niet marktconform betaald voor hun werk. Zij moeten het vaak nog stellen met een bos bloemen of een boekenbon. Soms is dat reëel, vaak niet. Het project ‘Waardering ervaringsdeskundigen’ wil zorgen voor een gelijke beloning voor (organisaties van) ervaringsdeskundigen en mensen in vergelijkbare rollen en functies.

Doel: beloning ervaringsdeskundige als vanzelfsprekend zien

Ons doel is dat overheden, instellingen en bedrijven het vanzelfsprekend gaan vinden om direct of indirect te betalen voor advies of voorlichting door ervaringsdeskundigen. Dit werkt ook andersom: ervaringsdeskundigen mogen het vanzelfsprekend gaan vinden dat zij een reële vergoeding vragen voor hun inzet. Dat kan door betaling, of door andere vergoedingen.

Relatie met het Kwaliteitssysteem voor Ervaringsdeskundigen

ZonMw kent een project ‘Kwaliteitssysteem voor ervaringsdeskundigen’, waarin wordt gewerkt aan een systeem dat is gericht op het professionaliseren en borgen van de kwaliteit van de beroepsmatige inzet van ervaringsdeskundigen bij het bieden van goede zorg in de GGZ. Het thema ‘beloning’ komt in dat project ook ter sprake.

Het project ‘Kwaliteitssysteem voor ervaringsdeskundigen’ richt zich specifiek op professionele ervaringsdeskundigen (‘ervaringswerkers’) in de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Het project ‘Waarderen ervaringsdeskundigen’ richt zich op ervaringsdeskundigheid in de breedte en al zijn verschijningsvormen.

Plan van aanpak

Om te bereiken dat overheden en andere instellingen het betalen van ervaringsdeskundigen als vanzelfsprekend gaan zien, zullen we in ons project de volgende zaken oppakken:

• We beschrijven samen met patiënten- en cliëntenorganisaties en (professionele) ervaringsdeskundigen de functies en rollen van ervaringsdeskundigen. Ook bepalen we daar een marktconforme waarde bij.
• We stellen richtlijnen op voor het belonen van ervaringsdeskundigen in samenwerking met Ieder(in), MIND en Patiëntenfederatie Nederland.
• We stellen een enquête op en zetten die uit bij minimaal 500 ervaringsdeskundigen met verschillende achtergronden.
• We zetten een online helpdesk op voor ervaringsdeskundigen waar zij terecht kunnen met vragen over inzet en inkomsten naast een uitkering.
• We delen informatie over ervaringsdeskundigen op de website ervaringsdeskundige.info.
• We publiceren artikelen ter vergroting van het draagvlak en publiceren online oproepen tot solidariteit.
• We laten een intentieverklaring tekenen door opdrachtgevers.

Te verwachten resultaten

Als we weten wat het werk van ervaringsdeskundigen inhoudt, kunnen we dit vergelijken met andere beroepen. Wat verdient iemand die ongeveer hetzelfde werk doet, maar geen ervaringsdeskundige is? Bijvoorbeeld bij een gastles op een MBO of HBO. Daarvoor zijn vaste tarieven afgesproken. Voor een ervaringsdeskundige moet hetzelfde betaald worden als voor iemand anders die een gastles geeft.

Overheden, instellingen en bedrijven gaan het vanzelfsprekend vinden om te betalen voor advies of voorlichting door ervaringsdeskundigen. En andersom: ervaringsdeskundigen willen en kunnen een vergoeding vragen voor hun inzet.

Mijlpalen

• Medio 2022: Vaststellen van de regeling met richtlijnen voor vergoeding ervaringsdeskundigen, voorleggen van de richtlijnen aan de ALV’s van de patiëntenkoepels.
• 2022: Tekenen intentieverklaringen door mogelijke opdrachtgevers en subsidiegevers, waarin zij vastleggen dat zij zich aan de regeling gaan houden en hoe dit verder uitgewerkt wordt in de praktijk.
• 2022: Start adviespunt voor ervaringsdeskundigen over inkomsten bij een uitkering

Voor wie?

Het project is aan de ene kant bestemd voor ervaringsdeskundigen en patiëntenorganisaties. Aan de andere kant schept het duidelijkheid voor samenwerkingspartners/opdrachtgevers als gemeenten, instellingen en bedrijven.

Waarom dit project?

Ervaringsdeskundigen zitten nu (te) vaak als vrijwilligers bij vergaderingen tussen enkel beroepskrachten. Ze spreken bijvoorbeeld voor een bos bloemen op een congres waar andere sprekers betaald krijgen. Voor professionele ervaringsdeskundigen geldt dat ze regelmatig op een lager niveau betaald worden dan collega’s, of ze werken als ZZP-ervaringsdeskundigen voor een laag tarief. Voor opdrachtgevers is het moeilijk om de waarde van ervaringsdeskundigen te bepalen. De verschillen tussen ervaringsdeskundigen zijn zo groot, dat er moeilijk te spreken valt over ‘dé ervaringsdeskundige’.

Context

Dit project maakt onderdeel uit van het ZonMw-programma ‘Voor elkaar!’. Binnen het programma worden projecten van patiëntenorganisaties gefinancierd die eraan bijdragen dat mensen met een (chronische) ziekte, beperking of psychische kwetsbaarheid het leven kunnen leiden waar zij voor kiezen.

Uitvoerende partijen

Veerkracht Centrale in samenwerking met patiëntenkoepels MIND, Ieder(in) en Patiëntenfederatie Nederland.