Stepped care in de behandeling van patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom: toetsing van implementatie in de tweede en derde lijn
Als er sprake is van ernstige vermoeidheidsklachten die ten minste zes maanden bestaan en niet aan een herkenbare ziekte kunnen worden toegeschreven, kan er sprake zijn van het Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS). Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een effectieve therapie voor CVS.
Niet alle patiënten hebben een zelfde intensieve therapie nodig. Soms zijn GGZ instellingen (2e lijn) goed in staat de CGT te geven. In andere gevallen is intensievere behandeling (3e lijn) nodig.
Deze vorm van Getrapte zorg (stepped care) moet worden geïmplementeerd in de betreffende 2e en 3e lijn instellingen.
Doel
Doel van het onderzoek is te onderzoeken op welke wijze Cognitieve Gedragstherapie het beste via Getrapte Zorg (stepped care) in de 2e en 3e lijn kan worden ingevoerd.
Producten
Auteur: Wiborg JF, Knoop H, Bleijenberg G
Magazine: Annals of Family Medicine
Auteur: Jan F Wiborg, Hans Knoop, Judith B Prins & Gijs Bleijenberg
Magazine: Journal of Psychosomatic Research
Auteur: Jan F Wiborg, Sieberen van der Werf, Judith B Prins & Gijs Bleijenberg
Magazine: Psychiatry Research
Auteur: Jan F Wiborg, Hans Knoop, Maja Stulemeijer, Judith B Prins, Gijs Bleijenberg
Magazine: Psychological Medicine
Verslagen
Eindverslag
In dit project werden drie GGZ instellingen gevolgd tijdens de implementatie of verankering van cognitieve gedragstherapie (CGT) voor het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) op basis van een eerder ontwikkeld implementatieprotocol. Onder andere is gekeken hoeveel patienten met CVS de instellingen hebben behandeld en met welk resultaat. Ook naar de rol van de therapeut bij het tot stand komen van het behandelresultaat is gekeken. Patienten die niet hersteld waren na behandeling in een van de GGZ instellingen, konden worden verwezen naar een gespecialiseerde behandelsetting voor CVS (3de lijn).
Na tien maanden projecttijd valt te concluderen dat GGNET voorlopig de enige tweede lijns instelling is die een reële kans heeft om eind dit jaar minimaal 30 behandelingen af te ronden en daarmee de implementatie van CGT voor CVS succesvol voort te zetten. GGZ Westelijk Noord Brabant en GGZ Bavo Europoort kampen beiden met inclusieproblemen die een succesvolle implementatie van CGT voor CVS binnen de gestelde termijn van twee jaar ernstig belemmeren.
Bij GGZ Westelijk Noord Brabant is de inclusie direct afhankelijk van cliënten die in de eerste lijn onvoldoende hersteld zijn en vervolgens doorstromen voor behandeling in de tweede lijn in het kader van stepped care voor CVS. Het aantal doorverwezen cliënten dat ook daadwerkelijk kiest voor een vervolg van de behandeling in de tweede lijn is daar echter lager dan verwacht.
Bij GGZ Bavo Europoort zal extra actie ondernomen moeten worden om verwijzers beter te informeren en meer cliënten te werven. Tot nu toe zijn diverse huisartsen uit de regio in een mailing benaderd hetgeen nog niet tot het verwachte aantal aanmeldingen heeft geleid. Uit ons eerder implementatieonderzoek weten wij dat herhaling van de mailing noodzakelijk is.
GGNET, waar CGT voor CVS eerder succesvol binnen drie jaar werd geïmplementeerd, heeft laten zien dat het behandelaanbod tijd nodig heeft voordat het voldoende bekend is bij potentiële verwijzers en cliënten. Eenmaal op gang gekomen blijkt de inclusie daar niet langer voor problemen te zorgen.
Daarvan onafhankelijk zorgt een te lange wachttijd voor behandeling bij GGNET voor problemen. Een te lange wachttijd heeft het risico op uitval van cliënten in de proefimplementatie aanzienlijk verhoogd (zie ook rapportage proefimplementatie).
Uitgaande van de ervaringen die wij bij de proefimplementatie van CGT voor CVS bij GGNet hebben kunnen opdoen spreken wij ons, mede namens de projectgroep, uit voor een verlenging van het project van nogmaals twaalf maanden met hetzelfde budget als toegekend (tot april 2011). Deze verlenging zou iedereen voldoende kans geven om bovengenoemde (opstart)problemen op te lossen en CGT voor CVS succesvol te implementeren.