Effect van triage in de JGZ op signaleringsmethoden en de zorg

GGD Gelderland Midden heeft een nieuwe methodiek ontwikkeld voor het uitvoeren van het wettelijk basistakenpakket in de jeugdgezondheidszorg (JGZ). Daarin is meer aandacht voor het signaleren, ondersteunen en volgen van kinderen die mogelijk extra zorg nodig hebben. Doktersassistenten selecteren de kinderen op basis van screening en vragenlijsten van ouders en leerkrachten. Zo nodig doet de jeugdarts of jeugdverpleegkundige vervolgonderzoek.

Het onderzoek vergelijkt de ‘triagemethodiek’ met het traditionele onderzoek (periodiek gezondheidsonderzoek - PGO) door de jeugdgezondheidszorg. Onderzocht worden de effecten van deze triagemethodiek op de signalering van visuele stoornissen, overgewicht/obesitas en psychosociale problemen. Welke basiszorg en extra zorg krijgen de kinderen? Wat betekent de triagemethodiek voor de kosten?
Het onderzoek wordt gedaan via registratie door de medewerkers van de JGZ, vragenlijsten bij ouders en JGZ-medewerkers, een bijeenkomst met wetenschappers en JGZ-professionals en ten slotte een interview met ouders. Het project beperkt zich tot kinderen in het basisonderwijs (4-12 jaar). 

Verslagen


Eindverslag

Achtergrond
Dit onderzoek bestudeert de resultaten van de triage methode vergeleken met de PGO methode bij de uitvoering van de contactmomenten door de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in het Basisonderwijs. De huidige studie bouwt voort op het kleinschalige pilotonderzoek van TNO, VGGM, GGD Zuid-Holland West en het Centrum Jeugdgezondheid waarin de mogelijkheden voor (effect)onderzoek naar de triagemethode werden geëxploreerd (2009). Uit het eerdere pilot onderzoek is gebleken dat het lastig is om uitspraken te doen over de vraag of de triage- of PGO-methode effectiever is, omdat gouden standaarden in de JGZ ontbreken. Is bijvoorbeeld een lager percentage onderzoek op indicatie en verwijzingen bij triage beter of slechter? In dit onderhavige onderzoek wordt de werkwijze in twee JGZ organisaties die triage toepassen, vergeleken met de werkwijze in twee JGZ organisaties, die Preventieve Gezondheidsonderzoeken (PGO) uitvoeren. De actuele stand van de wetenschap wordt als uitgangspunt genomen. Zo wordt uitgegaan van signaleringsmethoden waarvoor een evidence base bestaat of die op zijn minst theoretisch onderbouwd zijn. Van de volgende problemen of aandoeningen is de effectiviteit van signaleringsmethoden bewezen of theoretisch onderbouwd in bestaande richtlijnen: visuele stoornissen, overgewicht en obesitas (en psychosociale problemen. Het onderzoek vindt plaats in de leeftijdsgroep van kinderen in het Basisonderwijs (4-12 jaar).

Doelstelling
Inzicht geven in effecten van triage (en taakherschikking) op de zorg voor 4-12 jarigen door de JGZ waaronder de signalering van risicokinderen, de zorg voor risicokinderen en de kosten van de basiszorg (contactmomenten 5/6 en 10/11 jaar) JGZ, zodat een onderbouwde keuze kan worden gemaakt op welke wijze de signalering en zorg in de JGZ het beste kan worden georganiseerd.
Het project bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Onderzoek naar het effect van de triage methode op de signalering en zorg. Dit valt uiteen in:
1a. Onderzoek naar de opkomst van de basiszorg.
1b. Onderzoek naar het percentage nieuw gesignaleerde kinderen met een aantal gezondheidsproblemen bij triage methode en bij de uitvoering van reguliere PGO’s.
1c. Onderzoek naar effect van triage methode op de basiszorg en op de zorg voor risicokinderen in vergelijking tot de uitvoering van reguliere PGO's.
1d. Onderzoek naar de tevredenheid van ouders bij het gebruik van de triage methode.
2. Onderzoek naar de kosten van de basiszorg d.m.v. triage- en PGO methode.
3. Een adviesgroep waarin aanbevelingen worden gedaan voor de toepassing van de triage methode in de JGZ.

Conclusies, Implicaties en aanbevelingen
Op grond van het totaal aan resultaten kunnen we op dit moment geen uitspraak doen welke methode prevaleert. Er zijn verschillen gevonden op het gebied van opkomst, signalering, de kosten binnen de basiszorg en de uitgevoerde onderzoeken op verzoek van professionals van buiten de JGZ. Voor verklaringen, vraagt dit verdere analyses. Hier zal nog nader naar gekeken worden. Het vraagt verder onderzoek om ook uitspraken te kunnen doen over de terechtheid van signalering/verwijzing en de lange termijn effecten van beide methodes om definitief uitsluitsel te geven over de effectiviteit van beide methodes. Feit is wel dat de triage methode kansen biedt om meer zichtbaar te zijn op scholen en extra zorg te bieden buiten de vaste contactmomenten om.
Daarnaast hopen we op een verdere uitwerking en vervolg door het bespreken van de resultaten bij het uitvoeren van de VIMP. Het doel van deze VIMP is het verkrijgen van meer inzicht in onder andere gevolgen van diversiteit in de uitvoering van de triage methode in relatie tot de resultaten en het creëren van draagvlak voor (de resultaten) van het project door het gezamenlijk helder formuleren van aanbevelingen voor de verdere doorontwikkeling van de triage methode, zodat implementatie bevorderd wordt.

Passend in het beleid van meer tijd voor kinderen die meer aandacht behoeven, is door Hulpverlening Gelderland Midden (HGM) in de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) een innovatieve triagemethodiek ontwikkeld. Met een efficiënte inzet van middelen krijgen alle kinderen het basispakket aan zorg en gaat meer aandacht uit naar het signaleren en monitoren van die kinderen. Het doel van het onderhavige project is inzicht geven in effecten van de triagemethodiek op de basiszorg door de JGZ, de signalering en zorg voor aandachtskinderen en de kosten van de JGZ, zodat een onderbouwde keuze kan worden gemaakt op welke wijze de signalering en zorg in de JGZ het beste kan worden georganiseerd. Er wordt een vergelijking gemaakt tussen de triagemethodiek en reguliere PGO’s (periodieke geneeskundige onderzoeken) binnen de JGZ. Het onderzoek richt zich op de volgende gezondheidsproblemen: visuele stoornissen, overgewicht en obesitas, en psychosociale problemen, waarvoor de effectiviteit van de gebruikte signaleringsmethoden in de JGZ bewezen is of theoretisch onderbouwd. Daarnaast wordt de aanvullende zorg (onderzoeken op indicatie) die de JGZ kan bieden voor andere probleemgebieden ook in kaart gebracht De onderzoeksmethoden zijn registratie door de JGZ, vragenlijstonderzoek bij ouders, en een focusgroep interview met ouders. Het project vindt plaatst bij kinderen in het basisonderwijs (4-12 jaar).

Kenmerken

Projectnummer:
156511002
Looptijd: 100%
2011
2013
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. M. Kamphuis
Verantwoordelijke organisatie:
TNO