Vaccinaties met autologe, natuurlijk circulerende dendritische cellen (nDC) beladen met synthetische peptides bij patiënten met maligne melanoom stadium IIIb en IIIc: evaluatie van klinische respons, kwaliteit van leven en economische aspecten.
Immunotherapie voor de behandeling van kanker heeft een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Radboudumc heeft inmiddels 15 jaar ervaring met dendritische cel (DC) vaccins en heeft met deze niet-toxische therapie heel goede resultaten bereikt bij melanoom. DCs vervullen een sleutelrol door activatie of remming van het immuunsysteem te controleren. Bij DC immunotherapie worden kankerpatiënten gevaccineerd met DC beladen met tumor-antigenen om T-cellen te stimuleren die de tumor uitroeien. Er wordt wereldwijd geëxperimenteerd met DC vaccins. Tot nog toe werden vaccins vooral bereid uit monocyten en ex-vivo gedifferentieerd tot DCs. Om de effectiviteit van de vaccinatie te vergroten is de afgelopen 15 jaar gezocht naar betere DCs, zoals die van nature voorkomen in het bloed (nDC).
In dit project is onderzocht of een vaccinatie met nDCs bij stadium IIIB/C melanoom patiënten leidt tot significant verhoogde ziektevrije overleving ten opzichte van de controlegroep.
Richtlijn
Bekijk de bijbehorende richtlijn in de FMS Richtlijnendatabase.
Meer informatie
Op 10 september 2021 heeft het Zorginstituut Nederland een standpunt uitgebracht over de effectiviteit van de behandeling. Het Zorginstituut heeft beoordeeld of de zorg, gelet op de onderzoeksresultaten, voldoet aan ‘de stand van de wetenschap en praktijk’. De conclusie is dat dendritische celvaccinaties bij patiënten met stadium IIIB en IIIC melanoom na complete resectie niet aan dat criterium voldoen, omdat niet is aangetoond dat deze behandeling een klinisch relevant effect geeft ten opzichte van geen behandeling. De behandeling behoort daarom niet tot de te verzekeren prestaties van de Zorgverzekeringswet.
Producten
Auteur: Bloemendal, M, Rietveld, MJA, van Willigen, WW, Gerritsen, WR, Figdor, CG, Bonenkamp, JJ, Westdorp, H, Boudewijns, S, Koornstra, RHT, Adang, EMM, Schreibelt, G, Ottevanger, PB, de Vries, IJM, Bol, KF
Magazine: Clinical and Translational Oncology 2019 Jun;21(6)
Link: https://doi.org/10.1007/s12094-018-1987-0
Auteur: Bloemendal, M, van Willigen, WW, Bol, KF, Boers-Sonderen, MJ, Bonenkamp, JJ, Werner, JEM, Aarntzen, E, Koornstra, RHT, de Groot, JWB, de Vries, IJM, van der Hoeven, JJM, Gerritsen, WR, de Wilt, JHW
Magazine: Annals of Surgical Oncology 2019 Nov;26(12)
Link: https://doi.org/10.1245/s10434-019-07274-2
Auteur: van Willigen, WW, Bloemendal, M, Gerritsen, WR, Schreibelt, G, de Vries, IJM, Bol, KF.
Magazine: Frontiers in Immunology 2018 Oct 1:9:2265
Link: https://doi.org/10.3389/fimmu.2018.02265
Auteur: Bol, KF, Schreibelt, G, Rabold, K, Wculek, SK, Schwarze, JK, Dzionek, A, Teijeira, A, Kandalaft, LE, Romero, P, Coukos, G, Neyns, B, Sancho, D, Melero, I, de Vries, IJM.
Magazine: journal for Immunotherapy of Cancer Volume 7, Issue 1
Link: http://dx.doi.org/10.1186/s40425-019-0580-6
Auteur: Kalijn F. Bol, Martine Bloemendal*, Wouter W. van Willigen*, Gerty Schreibelt*, Simone Hins-de Bree, Anna de Goede, Astrid A. van der Veldt, Carl G. Figdor, Jan Willem B. de Groot, Johannes H.W. de Wilt, Johannes Textor, Winald R. Gerritsen, I. Jolanda M. de Vries