SCONE: Studying CONtacts of Elderly

Luchtweginfecties zoals, griep, corona en invasieve pneumokokkenziekte veroorzaken de hoogste ziektelast in Nederland, voornamelijk onder ouderen. Op die groep zijn dan ook veel vaccinatieprogramma’s gericht. Het effect van deze interventies kan echter alleen goed ingeschat worden met voldoende kennis over transmissie naar en tussen ouderen. 

Doel

Door middel van een dagboekstudie hopen we een beter inzicht te krijgen in hoe contactpatronen veranderen met (hoge) leeftijd, geslacht, kwetsbaarheid en weekdag.

Aanpak/werkwijze

In deze studie hebben meer dan 700 personen van 70 jaar en ouder een week lang een dagboek bijgehouden. Daarin vermeldden ze van elk met wie ze contact hadden gehad: hoe oud, welk geslacht, hoe en waar? Ongeveer de helft deed dit in april 2021 toen er nog strenge coronamaatregelen waren, en de andere helft in oktober 2021 toen weer veel meer kon. 

Resultaten

Het aantal contacten buitenshuis van personen van 70 jaar en ouder ging van 17 per week in april 2021 naar 24 per week in oktober 2021. Dit is een gemiddelde, er zijn natuurlijk veel verschillen tussen mensen. 

De resultaten van deze dagboekstudie geven een beter (kwantitatief) inzicht in hoe contactpatronen veranderen met (hoge) leeftijd, geslacht, kwetsbaarheid en weekdag, en in hoe effectief interventiestrategieën gericht op ouderen kunnen zijn.

Doordat de twee rondes plaatsvonden in periodes met veel en weinig COVID-19 maatregelen kon onderzocht worden welk effect de maatregelen hadden op de contacten van ouderen, en hoe die verschilden tussen kwetsbare en niet-kwetsbare ouderen. We vonden dat vooral de alleroudste maar nog fitte deelnemers heel weinig contacten hadden in april 2021. Zij hebben voornamelijk contacten met leeftijdsgenoten, die veelal kwetsbaar zijn. Daardoor beschermden zij wellicht hun kwetsbare leeftijdsgenoten indirect tegen blootstelling. 

Vervolg

Uiteindelijk kunnen we deze resultaten gebruiken in modellen om beter te begrijpen hoe een ziekte als COVID-19 zich verspreidt in de oudere Nederlanders die nog thuis wonen. Aanbevelingen uit deze studie kunnen worden doorgevoerd in een volgende contactstudie in de volledige bevolking. Het meenemen van kwetsbaarheid in modellen kan uiteindelijk tot beleidsadvies leiden dat specifieker gericht is op kwetsbare of niet-kwetsbare thuiswonende ouderen. Hiervoor is echter nog wel meer inbreng van gedragsdeskundigen nodig.