Stepped Care bij postcommotioneel syndroom in de eerste lijn
Het project startte met een casus over een zorgpad voor postcommotioneel syndroom. Door het wegvallen van partners is in overleg met ZonMw de focus verlegd naar de implementatie van een bestaand behandelraamwerk voor kinderen en jongeren met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) in veertien revalidatiecentra. Dit raamwerk beschrijft standaardbehandelingen en meetinstrumenten, met name metingen bij de start en aan het einde van de revalidatie, om de zorg te verbeteren.
Voor elk centrum is een plan op maat opgesteld, gebaseerd op gesprekken met kartrekkers en revalidatieartsen. Daarnaast is een toolkit ontwikkeld om teams stap voor stap te begeleiden en is een intervisiestructuur opgezet voor kennisdeling. De eerste resultaten laten meer bewustwording zien en bieden concrete handvatten voor duurzame toepassing. De projectleider deelt ervaringen binnen het landelijke netwerk en werkt aan een wetenschappelijke publicatie over de implementatieaanpak.
Verslagen
Eindverslag
Binnen de medisch-specialistische revalidatie (MSR) voor jongeren met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) bestond lange tijd grote variatie in behandeling en evaluatie. In het project Meedoen Next Step (2020–2023) is daarom een landelijk behandelprogramma (BHP) ontwikkeld, met daarin klinimetrie, interventies en psycho-educatie. Dit behandelraamwerk (BHR) biedt een uniforme en onderbouwde aanpak. De implementatie in de 14 deelnemende revalidatiecentra verloopt echter wisselend, vooral bij het structureel uitvoeren van voor- en nametingen. Hierdoor ontbreekt inzicht in behandelresultaten en de kwaliteit van zorg.
Het doel van Meedoen met Resultaat is het duurzaam implementeren en evalueren van het BHR binnen de MSR, met nadruk op structurele klinimetrie bij de start en afronding van de behandeling. De subdoelen zijn:
- uniform gebruik van klinimetrie bij ten minste 90% van de nieuwe patiënten van 4 tot en met 25 jaar;
- het opbouwen van een landelijk NAH-cohort voor zorgevaluatie;
- doorontwikkeling van het BHR op basis van gebruiksdata en tevredenheid;
- versterking van samenwerking en borging in beleid.
Het project heeft een longitudinaal, prospectief multicenterdesign met een follow-up van twaalf maanden na afronding. Data worden verzameld via CastorEDC (klinimetrie, PROMs en behandelgegevens) en via focusgroepen en spiegelgesprekken met jongeren, ouders en professionals. De implementatie volgt een aanpak op maat per centrum, ondersteund door een toolkit die is gebaseerd op de CFIR-, COM-B- en BCW-modellen. Kartrekkers fungeren hierbij als lokale implementatieleiders.
De interventie bestaat uit het werken volgens het behandelraamwerk (BHR) en de bijbehorende implementatiestrategieën. Deze richten zich op:
- Capability: het vergroten van kennis en vaardigheden via training en coaching;
- Opportunity: het aanpassen van werkprocessen, tijdsplanning en digitale ondersteuning;
- Motivation: het stimuleren van intrinsieke motivatie via feedback, reminders en intervisie.
Belangrijke resultaten zijn de ontwikkeling van een landelijke implementatietoolkit met zeven fasen, de structurele aanstelling van kartrekkers, de eerste landelijke invoer van klinimetrie in Castor en een voorlopige core-set van uitkomstmaten. Er is meer bewustwording ontstaan over het belang van meten en terugkoppelen. Teams ervaren dat systematisch meten helpt bij reflectie, kwaliteitsverbetering en overdracht.
Tegelijkertijd laat het project zien dat de lokale context bepalend is. Verschillen in kennis, tijdsdruk en organisatorische ondersteuning beïnvloeden de mate van adoptie. Artsen en managers hadden eerder actiever betrokken moeten worden. Een uniformer evaluatieplan en een heldere strategie voor databeheer in Castor worden in de volgende fase verder uitgewerkt.
Concluderend heeft Meedoen met Resultaat een stevige basis gelegd voor landelijke, datagedreven en patiëntgerichte revalidatiezorg voor jongeren met NAH. De combinatie van implementatieonderzoek, gedragsverandering en continue evaluatie heeft geleid tot een werkbare structuur voor duurzame borging en toekomstige wetenschappelijke onderbouwing van het behandelraamwerk.