Toekomstverkenning uitvoeringspraktijk Werkdomein

Gemeenten hebben het steeds moeilijker om inwoners in de bijstand goed te helpen bij het vinden van werk of het meedoen in de samenleving. In dit ‘werkdomein’ zijn de regels ingewikkeld, verandert er veel in de maatschappij en technologie speelt een steeds grotere rol.

Doel

De toekomstverkenning bood inzicht in belangrijke ontwikkelingen binnen het gemeentelijk werkdomein. Het doel was om draagvlak te creëren voor een gezamenlijke koers die gemeenten en het rijk helpt bij het vormgeven van beleid en uitvoering. Daarnaast werd verkend wat nodig is om deze toekomst dichterbij te brengen.

Aanpak

De verkenning is tot stand gekomen via een iteratief en integratief proces, gebaseerd op:

• Gesprekken met professionals en leidinggevenden uit vijf voorloper gemeenten
• Vraagtafels en werksessies met professionals en leidinggevenden uit het gehele land
• Literatuuronderzoek en input van wetenschappelijke experts
• Werksessie met vertegenwoordigers van inwoners met een uitkering.

Samenwerkingspartners

Sinds juni 2020 is de VNG in samenwerking met Divosa, SAM en TNO bezig om gemeenten in Nederland aan te sluiten op de digitale instrumentengids Eva. In dit project werkten Divosa, SAM, TNO en VNG samen om de uitvoeringspraktijk in het werkdomein te verbeteren.

Resultaten

De projectgroep heeft in een toekomstvisie haar keuzes uit de toekomstverkenning beschreven en in een afbeelding weergegeven. Om inwoners in de bijstand beter te ondersteunen richting participatie en zelfstandigheid, is een samenhangende aanpak nodig waarin vakmanschap, beleid en technologie elkaar versterken.

• Professionals hebben behoefte aan duidelijkheid en ruimte om hun werk goed te doen. Investeer daarom in standaardiseren (uniforme beroepsnormen, eenduidige ethiek) en harmoniseren (gezamenlijke methodieken en taal). Maak leren en reflectie onderdeel van het dagelijks werk en versterk de beroepsidentitieit.
• Binnen de organisatie is sterk leiderschap nodig dat duidelijke kaders biedt, maar ook ruimte laat voor maatwerk. Stimuleer een lerende cultuur waarin kennisdeling vanzelfsprekend is. Werk samen met werkgevers om inwoners met een uitkering duurzaam te laten participeren, en bevorder dat beleid zowel passende zorg voor deze inwoners ondersteunt als ook hun zelfstandigheid bevordert.
• Technologie, zoals AI, kan helpen om dienstverlening persoonlijker, efficiënter en transparanter te maken. Zet digitale middelen in om inwoners meer regie te geven over hun traject. Kijk bij het meten van effectiviteit niet alleen naar economische opbrengsten, maar ook naar maatschappelijke waarde.
  Tot slot: veranderingen in één van deze innovatiethema’s hebben altijd gevolgen voor de andere twee. Alleen door integraal te werken – met samenhang tussen vakmanschap, beleid en technologie – kunnen gemeenten echt het verschil maken voor hun inwoners met een uitkering.
  
  Hier vind u meer informatie