Gezonde buitenruimte: richtlijnen vertaald naar eisen aan ontwikkeling, inrichting en beheer.

De openbare ruimte speelt een essentiële rol bij onze gezondheid. Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot bewegen, is prettig om in te verblijven, biedt rust en veiligheid en minimaliseert gezondheidsrisico’s. Toch krijgt gezondheid bij de inrichting en beheer van de openbare ruimte nog onvoldoende aandacht. Traditioneel gezien wordt vooral vanuit de klassieke beheerdisciplines bepaald hoe de openbare ruimte moet worden ingericht en beheerd. Denk aan richtlijnen voor de breedte van een weg en parkeernormen. 

Doel

In dit project is ontwikkeld praktisch richtlijnen, waarin de gezondheidsdoelstellingen van de gemeente Capelle aan den IJssel vertaald zijn naar eisen voor het ontwerp en beheer van de buitenruimte. Het doel was om een goed overzicht te krijgen van wat belangrijk is en waaraan gedacht moet worden bij het ontwerpen van een gezonde buitenruimte.

Aanpak/werkwijze

Om het doel te realiseren zijn zes stappen gezet in dit project:
1.    Beleid en huidige gemeentelijke richtlijnen zijn geïnventariseerd en geanalyseerd op het gebied van gezondheid in de buitenruimte.
2.    Er is een procesanalyse uitgevoerd met behulp van interviews, met zowel sociaal als fysiek domein, om inzicht te krijgen in de mate waarin met de buitenruimte al bewust werd bijgedragen aan gezondheid en welke prioriteit eraan gesteld moest worden.
3.    Opstellen van een thematische indeling van gezondheidsdoelen met een structuur waaronder de richtlijnen voor ontwikkeling, inrichting en beheer gingen vallen.
4.    Toetsing in project.
5.    Definitieve versie richtlijnen en procesbeschrijving.
6.    Delen van richtlijnen en procesbeschrijving.

Samenwerkingspartners

In dit project waren de volgende partners betrokken: de GGD in Capella aan de IJssel, Planterra, Bac2nature, Gemeente Breda, Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving, Beleidsadviseurs (fysieke en sociale domein), inwoners, en verschillende stakeholders.

Resultaten

Dit project heeft 3 resultaten opgeleverd:

• De richtlijnen zijn uitgewerkt in een handboek met 67 richtlijnen voor ontwerp en beheer, dat 1 op 1 kan worden geïmplementeerd in een gemeente breed HIOR, zowel in Capelle a/d IJssel als ook in andere gemeenten.
• In de ontwikkeling van deze richtlijnen is toetsing toegepast.
• Een uitgebreid procesverslag is gemaakt. Daarin staan alle stappen beschreven en is uitgelegd welke stappen van belang zijn mocht een andere gemeente de richtlijnen meer op maat voor de eigen gemeente willen maken. 

Met het nu ontwikkelde handboek met 67 richtlijnen kan gezondheid concreet worden meegewogen bij inrichting en beheer. Het gaat om gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering en het aantrekkelijk maken van de openbare ruimte. Laat u inspireren!