Urk @ease: samen vooruit
De mentale gezondheid van jongeren staat de laatste jaren onder druk. De drempel om hulp te vragen bij mentale problemen is vaak hoog. De meeste psychische klachten ontstaan voor het 25e levensjaar, de helft zelfs voor het 14e levensjaar. Slechts een derde of minder van de jongeren met klachten krijgt hiervoor tijdig de juiste hulp. Schaamte en een stigma rondom mentale problemen spelen hierbij een rol, vooral op een dorp als Urk, welke uit een kleine gemeenschap bestaat. Ook weten jongeren vaak weinig over mentale problemen, welke behandelmogelijkheden er zijn en bestaan er misopvattingen over de kosten die hiermee gepaard gaan.
Doel
De doelstelling van dit project is het in kaart brengen van de randvoorwaarden voor @Ease op Urk door middel van een participatief jongerenonderzoek zodat nog meer jongeren laagdrempelig ondersteund kunnen worden bij mentale problemen of uitdagingen die kunnen leiden tot mentale problemen. Het verbreden van de doelgroep, het verbinden van de interventie met de lokale context en het optimaliseren van de doelmatigheid van de interventie staan daarbij centraal in nauwe samenhang met de leeromgeving (scholen) van jongeren, de kerk, buurtwerk, DURF en andere voorzieningen in de wijk is hier o.a. een belangrijk uitgangspunt.
Aanpak/werkwijze
@Ease is de Nederlandse variant van HeadSpace uit Australië en richt zich op laagdrempelige hulp en ondersteuning van jongeren tussen 12-25 jaar met psychische vragen, klachten of problemen. Jongeren kunnen bij @Ease één (of meerdere) gesprek(ken) voeren met jonge getrainde vrijwilligers, door zonder afspraak binnen te lopen. De hulp is anoniem en gratis. Op de locatie is altijd een professional aanwezig om te raadplegen, in geval van crisis is altijd een GGZ-geschoolde professional oproepbaar.
Op dit moment bereikt @Ease vooral HBO en WO studenten en meer meisjes en jonge vrouwen dan jongens en jonge mannen. In sommige gemeenten worden ook veel internationale studenten bereikt. De vraag is hoe bestaande en nieuwe locaties jongeren kunnen bereiken die het hardst hulp en steun nodig hebben. Op Urk bestaat nog geen vestiging van @Ease, dit wordt als een gemis ervaren. Op Urk vindt men het lastig om over hun (mentale) problemen te praten. @Ease zou mogelijk drempel verlagend kunnen werken.
Urk vormt een hechte gemeenschap waar mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken. Nederland kent nergens zoveel vrijwilligers als op Urk. Religie is belangrijk binnen de gemeenschap. Urk kent ook een aantal uitdagingen. De Urker cultuur zit op een aantal vlakken een gezonde en positieve leefomgeving in de weg. Zo roken jongeren op Urk eerder dan andere jongeren en ook vaker. Sommige jongeren maken (te) vroeg kennis met drugs en alcohol en ‘hangen’ op straat. Er wordt soms lastig over (mentale)problemen gesproken en de opvoedcultuur geeft nog vaak ruimte voor ongezond gedrag en achterblijvende schoolprestaties. Deze levensstijl heeft zijn weerslag op de fysieke en mentale gezondheid in verschillende levensfasen. Meer dan de helft van de Urker inwoners is jonger dan 28 jaar. De gemeente Urk maakt extra werk van de gezondheid en veiligheid van deze doelgroep.
Samenwerkingspartners
In 2018 is gemeente Urk daarom als een van de zes pilot gemeenten, onder leiding van het Trimbos-instituut en het Nederlands Jeugdinstituut, gestart met het IJslands preventiemodel (nu: Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)). De gemeente creëerde een lokale uitwerking onder de naam DURF. Onderwijs, zorgpartijen, sport- en cultuurverenigingen, kerken en gemeente Urk bundelen via DURF hun krachten. Het doel van het preventieve programma DURF is het creëren van een positieve leefomgeving, waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Uit de monitor van DURF in 2023 is gebleken dat 1 op de 5 jongeren last heeft van mentale klachten en dat ruim 30 procent zich zeer vaak gestrest voelt. Willen we die positieve leefomgeving creëren is het belangrijk dat hieraan gewerkt wordt. @Ease zou hieraan bij kunnen dragen.