Wijkscan ter bevordering van gezondheid en sociale cohesie in Oldenzaal

Aanleiding/ achtergrond

In de Oldenzaalse wijken Essen/Graven Es en Glinde/Hooiland zijn signalen van toenemende sociale isolatie en beperkte sociale cohesie, onder ouderen, maar ook onder jongvolwassenen. Dit wordt versterkt door de bevolkingskrimp in Oldenzaal en de toenemende vergrijzing, waardoor de balans tussen verschillende leeftijdsgroepen in de wijk verschuift. Uit data-analyses van onder andere GGD Twente blijkt dat beide doelgroepen boven gemiddeld scoren op gevoelens van eenzaamheid en beperkte deelname aan sociale activiteiten. Tegelijkertijd is het onduidelijk of de fysieke leefomgeving voldoende ruimte biedt voor ontmoeten en bewegen. Dit vraagt om een wijkgericht onderzoek per genoemde wijk, dat niet alleen gericht is op het verbeteren van de sociale cohesie, maar vooral de fysieke leefomgeving versterkt om gezond en zelfstandig leven mogelijk te maken voor alle bewoners. Een gezonde leefomgeving kan positief bijdragen aan fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van inwoners. 

Doel

De wijkscan is erop gericht om inzicht te krijgen in de sociale en fysieke leefomgeving van beide wijken, met het doel de gezondheid, sociale interactie en het welzijn van bewoners te verbeteren. Daarbij wil de gemeente per wijk:

• In kaart brengen wat de knelpunten en kansen zijn op het gebied van gezondheid, sociale cohesie en leefomgeving per wijk.
• Ontmoetingen tussen ouderen en tussen  jongvolwassenen, stimuleren.
• Concrete en duurzame interventies formuleren om de leefomgeving te verbeteren.
• Dat de informatie uit deze wijkscan wordt omgezet in verbeterpunten die de gemeente Oldenzaal opneemt in de beheersplannen per wijk, als onderdeel van de Visie Wonen, Welzijn en Zorg. Belangrijkste speerpunt dat wordt meegenomen is dat de inwoner meer uitgenodigd wordt tot bewegen en ontmoeten.

Aanpak/ werkwijze

De wijkscan wordt per wijk uitgevoerd en bestaat uit 3 onderdelen: een data-analyse op basis van bestaande cijfers over gezondheid, participatie en leefbaarheid; participatief onderzoek via gesprekken, interviews en enquêtes met inwoners; en een fysieke omgevingsanalyse door experts. Hierbij wordt gekeken naar toegankelijkheid, veiligheid, mogelijkheden voor beweging en ontmoeting en de bereikbaarheid van voorzieningen. Belangrijke looproutes worden beoordeeld op aantrekkelijkheid en voorzieningen, zoals rustpunten en toiletten. Bewoners worden actief betrokken bij de uitvoering van de scan en het formuleren van concrete verbeterpunten voor een gezondere en socialere leefomgeving. De scan past in de uitvoeringsagenda van genoemde visie.

Samenwerkingspartners

De aanpak wordt uitgevoerd in samenwerking met diverse stakeholders in beide wijken: gemeente Oldenzaal, lokale welzijnsorganisaties, woningcorporaties, buurtinitiatieven en de bewoners zelf. Deze samenwerking is essentieel voor het creëren van draagvlak en het benutten van bestaande netwerken, die gezamenlijk bijdragen aan de integrale verbetering van de beide wijken.

Verwachte resultaten

De wijkscan levert per wijk inzicht in knelpunten en kansen op het gebied van gezondheid, sociale cohesie en de fysieke leefomgeving. Dit resulteert in concrete en gedragen aanbevelingen en interventies om ontmoeting en beweging te stimuleren. Bewoners zijn actief betrokken, wat leidt tot meer draagvlak en sociale verbondenheid en meer bewegen en ontmoeten. De resultaten worden vertaald naar verbeterpunten die opgenomen worden in de gemeentelijke beheersplannen. Zo draagt de scan bij aan een duurzame, gezonde leefomgeving waarin jong en oud zich fysiek, mentaal en sociaal kunnen ontwikkelen en zelfstandig kunnen blijven functioneren. Ook wordt de samenwerking tussen partners in de wijk versterkt en structureel benut.