Darmkankerscreening op maat: start- en stopleeftijd op basis van individueel risico (STARS)
Het bevolkingsonderzoek darmkanker nodigt personen tussen de 55 en 75 jaar iedere twee jaar uit voor een ontlastingstest. Mannen hebben een hoger risico op darmkanker dan vrouwen en deelnemers van 75 jaar, die in de laatste ronde een gunstige uitslag maar toch een beetje bloed in de ontlasting hadden, hebben een vijf keer zo hoog risico op het ontwikkelen van darmkanker vergeleken met personen zonder bloed. Deze hoog-risico personen kunnen baat hebben bij andere leeftijdsgrenzen.
Doel
Het uiteindelijke doel van deze studie is om te bepalen wat de optimale startleeftijd is op basis van geslacht en de optimale stopleeftijd op basis van geslacht en vorige testuitslag.
Aanpak / werkwijze
Het onderzoek naar de effectiviteit van deze risicostratificatie bij het bevolkingsonderzoek darmkanker bestaat uit drie delen. Eerst worden er twee trials uitgevoerd binnen het bevolkingsonderzoek darmkanker, gericht op het in kaart brengen van de deelname en opbrengst van het uitnodigen van personen van 51 of 53 jaar, en het uitnodigen van 77-jarige personen met bloed in de ontlasting bij hun laatste gunstige test. Vervolgens onderzoeken we via interviews en vragenlijsten de ervaringen, belemmeringen en gezondheidstoestand van de doelgroep. Tot slot voeren we een kosteneffectiviteitsanalyse uit met het microsimulatie model MISCAN-Colon, gebaseerd op de verzamelde data.
Samenwerkingspartners
In dit project werken Erasmus Medisch Centrum, Amsterdam Universitair Medisch Centrum, Radboud Universitair Medisch Centrum en het Leids Universitair Medisch Centrum samen. Deze unieke samenwerking loopt al meer dan 10 jaar voor verschillende projecten ten behoeve van darmkankerscreening in Nederland. Samen beschikken de partners over nationale en internationale kennis over darmkankerscreening en expertise om dit project te implementeren binnen de huidige infrastructuur van het bevolkingsonderzoek darmkanker. Bovendien vervullen de partners een actieve rol binnen verschillende landelijke werkgroepen voor het bevolkingsonderzoek darmkanker en/of beroepsverenigingen, wat de verspreiding van de uitkomsten van de studie onder de betrokken partijen bij het bevolkingsonderzoek vergemakkelijkt.
Verwachte resultaten
De resultaten van het project geven inzicht in de deelname, opbrengst en kosteneffectiviteit van darmkankerscreening buiten de huidige leeftijdsgrenzen van het bevolkingsonderzoek, inclusief mogelijke nadelen zoals het aantal fout-positieven op jongere leeftijd of de gezondheidstoestand van oudere deelnemers. Vervolgens wordt onderzocht of de voordelen van screening opwegen tegen de nadelen. De verwachte impact is drieledig:
- Maatschappelijk: meer voorkomen van sterfgevallen aan darmkanker door uitbreiding van de leeftijdsgrenzen
- Wetenschappelijk: onderbouwing van risico-gebaseerde start- en stopleeftijden voor darmkankerscreening wereldwijd.
- Politiek: maatschappelijke behoefte aan uitbreiding, wat blijkt uit de ruim 50.000 handtekening voor een leeftijdsverlaging verzameld door het MDL-fonds.
Vervolg
Bij de afronding van het project zullen de resultaten gedeeld worden met de Gezondheidsraad, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en Bevolkingsonderzoek Nederland. Bovendien voert de Gezondheidsraad iedere 4 jaar een grote evaluatie van het bevolkingsonderzoek darmkanker uit in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, waarbij de resultaten van deze studie meegenomen kunnen worden in het advies over risico-gestratificeerd screening.