De-implementatie van disproportionele diagnostiek bij acute kindertraumazorg
Trauma is wereldwijd een belangrijke oorzaak van morbiditeit en mortaliteit bij kinderen. De complexiteit en specifieke eigenschappen van deze patiëntengroep maken standaardisatie van diagnostische keuzes lastig en brengt een hoog risico op disproportionele diagnostische keuzes mee. Bij kinderen met ernstig abdominaal trauma wordt bijvoorbeeld regelmatig een CT-abdomen verricht om interne schade uit te sluiten. Dat kan waardevol zijn, maar brengt ook ioniserende straling mee die schadelijk kan zijn voor het zich ontwikkelende kinderlichaam, terwijl de indicatiestelling voor CT-scans sterk varieert en mogelijk niet altijd proportioneel is. De aanbeveling luidt om dit alleen hoogdrempelig te doen. Dit geldt ook voor andere diagnostiek zoals CT-brein of CT-cervicale wervelkolom (CWK). Het onderzoeksteam wil in level 1 kindertraumacentrum UMCU vaststellen wat de huidige mate van disproportionele diagnostiek is en wat de oorzaken hiervan zijn, zodat zij de protocollen kunnen aanpassen met het doel van proportionele diagnostiek bij de acute opvang van kindertrauma.
Doelen
- In kaart brengen van de huidige mate van disproportionele diagnostiek tijdens acute opvang van kindertrauma in het UMCU;
- Beter begrijpen welke factoren de keuze voor (disproportionele) diagnostische middelen ingeven op de niveaus van arts, patiënt, trauma en ziekenhuisorganisatie;
- Aanpassen van protocollen voor acute opvang van kindertrauma met specifieke aandacht voor aanbevelingen die leiden tot proportionele diagnostiek voor de individuele patiënt;
- Vaststellen of de herziene protocollen succesvol zijn. Dat wil zeggen dat ze leiden tot proportionele diagnostiek: disproportionele diagnostiek gaat omlaag, terwijl het aantal gemiste diagnoses niet toeneemt ten opzichte van voorheen.
Aanpak / werkwijze
Het onderzoeksteam voert eerst een retrospectief cohortonderzoek uit van alle traumapatiënten van 0–15 jaar die zijn gezien op de SEH van het UMC Utrecht (2017– 2024). Uit het elektronisch patiëntendossier verzamelen we gegevens over letsels, behandeling, uitkomsten en organisatorische factoren. Deze data worden geanalyseerd met beschrijvende statistiek. De belangrijkste vraagstellingen hierbij zijn (1) wat de keuze ingaf voor de gekozen diagnostiek, (2) of de gekozen diagnostiek achteraf gezien onnodig was, gebaseerd op de uitkomst en (3) of er externe factoren zijn die invloed hebben op de keuze van diagnostiek, zoals senioriteit van de arts die de traumaopvang doet. Het onderzoeksteam doet dit in het UMC Utrecht, waar de meest complexe patiënten worden opgevangen. Dit is de beste populatie om te bepalen wanneer een indicatie voor diagnostiek bestaat. Als een diagnostisch middel voor een complexe patiënt in een level 1 centrum disproportioneel is, zal dat middel waarschijnlijk ook onnodig zijn voor een laag-complexe patiënt in een regionaal perifeer ziekenhuis.
Verwachte resultaten
Met het initiële onderzoek wordt een gedetailleerd overzicht gemaakt van diagnostische keuzes en bijbehorende trends in letselpatronen, behandeluitkomsten en complicaties. De verwachting is dat dit leidt tot steekhoudende argumenten en concrete aanknopingspunten voor aanpassing van protocollen voor acute trauma-opvang bij kinderen, specifiek gericht op het minimaliseren van disproportionele diagnostiek. In deze protocollen wordt specifiek geformuleerd wat indicaties zijn voor een CT-abdomen bij kinderen met abdominaal trauma en dat bij gebreke van een dergelijke indicatie, geen CT-scan dient te worden gemaakt. Dit wordt primair gedaan voor een CT-abdomen, maar secundair ook voor andere diagnostiek, specifiek CT-brein en CT-CWK.
Naar verwachting zullen de aangepaste protocollen door het gegronde vooronderzoek leiden tot minder disproportionele diagnostiek, maar niet tot meer gemiste diagnoses. Deze afname zal ook nuttig zijn voor perifere ziekenhuizen waar de casuïstiek minder complex is en waarschijnlijk minder vaak aan de nieuwe (strengere) indicaties wordt voldaan.