PROTECT-Lynch: Dendritische cel-vaccinatie voor het voorkomen van Lynch syndroom-gerelateerde tumoren
In Nederland hebben 40.000 tot 50.000 mensen het Lynch-syndroom. Zij hebben een fout in hun genetisch materiaal. Daardoor hebben zij al op jonge leeftijd een grotere kans op kanker, vooral in hun darmen en baarmoeder. Cellen in de darmen en baarmoeder vernieuwen zich voortdurend. Deze nieuwe cellen ontstaan door celdeling, waarbij al het genetische materiaal van de cel wordt gekopieerd. Bij het kopiëren gaat er nog wel eens wat fout. Meestal is dat geen probleem, omdat die foutjes vrijwel altijd worden hersteld door speciale reparatiegenen. We noemen dat de ‘mismatch repair’ genen. Mensen met het Lynch-syndroom hebben een erfelijke fout in een van deze speciale reparatiegenen. Hierdoor worden de foutjes van de celdeling niet altijd gestopt en hebben zij een grote kans op kanker.
De verwachting is dat dendritische cel-vaccinatie kan helpen om kanker te voorkomen die ontstaat door de erfelijke fout in de ‘mismatch repair’ genen bij mensen met het Lynch-syndroom. Bij de fout in de reparatiegenen ontstaan ook specifieke afwijkende eiwitten in de cellen die zich ontwikkelen tot kanker. Het afweersysteem kan deze eiwitten herkennen. Door de vaccinatie leert het afweersysteem om beginnende kankercellen aan te vallen, voordat deze zich verder ontwikkelen. Hierdoor blijven mensen met het Lynch-syndroom lang kankervrij en dit verbetert dit de kwaliteit van leven sterk.
Het doel van dit onderzoek is om te bepalen of mensen die dendritische cel-vaccinaties hebben gehad geen kanker gerelateerd aan het Lynch-syndroom meer ontwikkelen. De hypothese is dat dit bij 40% van de mensen met zo’n vaccinatie zo is. Ook wordt gekeken naar de kwaliteit van leven en of het veilig en kosteneffectief is.
Richtlijn
Looptijd
Geplande startdatum: 1 april 2026
Einddatum: 31 maart 2032
Betrokken partijen
Stichting Lynch Polyposis, Vereniging Klinische Genetica Nederland (VKGN), Nederlandse Vereniging voor Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN).
Zorginstituut werkagenda
Studiewebsite
Volgt.