Bio Tee
Aanleiding
Op Nederlandse golfbanen blijven jaarlijks grote hoeveelheden gebroken of verloren tees achter. Veel van deze tees zijn gemaakt van kunststof of gelakt hout en dragen bij aan microplasticvervuiling, bodemverontreiniging en extra onderhoudskosten. Golfbanen liggen vaak in of nabij natuurgebieden, waardoor de ecologische impact groot is.
Tegelijkertijd groeit de druk vanuit de markt, overheid en gebruikers om sportmaterialen te verduurzamen en de afvalstroom te verkleinen. Eerder onderzoek van Zuyd Hogeschool en Brightlands liet zien dat biologisch afbreekbare polymeren zoals PHB een veelbelovend alternatief vormen dat wél afbreekt in Nederlandse omstandigheden, zonder microplastics achter te laten. Om dit te benutten is verdere doorontwikkeling nodig naar een sterk, betrouwbaar en betaalbaar product dat geschikt is voor grootschalig gebruik op golfbanen.
Doel
Het doel van het project is het ontwikkelen van een volledig biologisch afbreekbare golftee die sterk genoeg is voor meerdere slagen, geen microplastics achterlaat en geproduceerd kan worden in een efficiënte, opschaalbare spuitgietketen in Nederland.
Het project brengt onderzoek, materiaalontwikkeling, praktijkvalidatie en marktvoorbereiding samen. De Bio-Tee moet voldoen aan de eisen van normeringen, golfers, greenkeepers en golfclubs en tegelijkertijd een duidelijke milieuwinst opleveren ten opzichte van bestaande houten, bamboe- en bioplastic tees.
Aanpak / werkwijze
Het project volgt een praktijkgericht ontwikkeltraject met 4 stappen: (1) optimalisatie van ontwerp en materiaal, inclusief versterking van PHB-biopolymeer en FEM-analyses; (2) ontwikkeling van een prototype-spuitgietmatrijs bij ENBI en productie van testseries; (3) praktijktesten op Golfbaan Brunssummerheide en Crossmoor, waarbij gebruiksduur, breukgedrag, zichtbaarheid en gebruikerservaring worden gemeten; en (4) marktvalidatie, impactanalyse (LCA-light) en voorbereidingen voor opschaling en certificering. De inzichten uit elke fase worden gebruikt om het ontwerp stapsgewijs te verbeteren.
Samenwerkingspartners
Het project wordt uitgevoerd door een ketensamenwerking van producenten, kennisinstellingen en praktijkpartners. ENBI Plastics (Echt) ontwikkelt de matrijs en testseries en borgt opschaalbare productie. Zuyd Hogeschool levert expertise in biopolymeren, ontwerpoptimalisatie en duurzaamheidsonderzoek. Golf Educatie B.V. voert praktijktesten uit met golfers en greenkeepers op Golfbaan Brunssummerheide. Het Brightlands Sportinnovator Center verbindt de partners, bewaakt de aansluiting op de nationale sportinnovatieagenda en faciliteert kennisdeling. Samen vormen deze partijen een complete innovatieketen van onderzoek tot toepassing in de sportpraktijk.
Verwachte resultaten
Het project levert een functioneel, spuitgietbaar prototype van de Bio-Tee op dat voldoet aan sterkte- en gebruikseisen en volledig biologisch afbreekbaar is in Nederlandse omstandigheden. Daarnaast worden praktijktestresultaten, een impactanalyse (LCA-light), een gevalideerd ontwerp, een prototype-matrijs en een uitgewerkte businesscase opgeleverd. De resultaten vormen de basis voor opschaling naar commerciële productie en bieden een concreet voorbeeld voor duurzame sportmaterialen binnen de Nederlandse sportsector.