Samen leren, samen doen: Actieonderzoek voor mensgerichte hulp bij domeinoverstijgend complexe casui

In Zuid-Limburg lopen mensen met onbegrepen gedrag vaak vast in een versnipperd systeem. De Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag brengt gemeenten, hulpverleners, ervaringsdeskundigen en onderzoekers samen om dit te doorbreken. Via actieonderzoek werken gemengde teams aan echte, domeinoverstijgende casussen uit buurten en wijken. Niet wachten op rapporten, maar direct samen leren en verbeteren. Zo ontstaat een mensgerichte aanpak die domeinen verbindt, stigmatisering tegengaat en professionals en bewoners versterkt.

Doel

Het project beoogt een integrale, mensgerichte aanpak te ontwikkelen, testen en implementeren voor mensen met onbegrepen gedrag die tussen wal en schip vallen. Via actieonderzoek en de Doorbraakmethodiek wordt gewerkt aan het versterken van domeinoverstijgende samenwerking, het verbeteren van signalering en toeleiding, en het vergroten van het handelingsperspectief van professionals. Ervaringsdeskundigen en naasten zijn structureel betrokken als gelijkwaardige partners in ontwerp en uitvoering.

Aanpak/werkwijze

Het project loopt van maart 2026 tot februari 2027 en wordt uitgevoerd in 4 fasen: 

• Fase 1 (maart–april) start met een kick-off en casusverkenning in 3 sub-regio's van Zuid-Limburg. 
• Fase 2 (mei) analyseert patronen en formuleert per sub-regio een onderliggend veranderthema. 
• Fase 3 (juni–december) werkt in themateams aan verdieping, experiment en reflectie, begeleid door het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) via de Doorbraakmethodiek. 
• Fase 4 (januari 2027) oogst resultaten en stelt een ontwikkelagenda op voor Noord- en Midden-Limburg.

Samenwerkingspartners

De kracht van dit project ligt in de breedte en gelijkwaardigheid van de samenwerking. Alle Zuid-Limburgse gemeenten, ggd, ggz, woningcorporaties, politie, zorg- en welzijnsorganisaties en ervaringsdeskundigen werken samen in het lerend netwerk. Kennisinstellingen Universiteit Maastricht en Zuyd Hogeschool monitoren het proces en vertalen leeropbrengsten naar overdraagbare inzichten. Het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) begeleidt het actieonderzoek als procesbegeleider. Ervaringsdeskundigen via onder andere Stichting Zelfregie, Hartwerkt, MEE en Markieza zijn vanaf de start gelijkwaardig betrokken. De strategische sturing ligt bij de Commissie Zorg & Veiligheid.

(Verwachte) resultaten

Het project levert concrete doorbraken op in hardnekkige, domeinoverstijgende casussen in alle 3 sub-regio's van Zuid-Limburg. Per sub-regio worden onderliggende structurele thema's in beeld gebracht die verandering vragen. Via monitoring van een vrij besteedbaar budget ontstaat inzicht in systemische knelpunten. Een gedeeld handelingsperspectief en een ontwikkelagenda worden opgesteld als basis voor uitrol naar Noord- en Midden-Limburg. Overdraagbare werkzame elementen worden gedocumenteerd voor landelijke kennisdeling via ZonMw. De maatschappelijke impact: mensen met onbegrepen gedrag worden eerder, beter en mensgerichter geholpen.