Teams scholen in bewust denken en handelen in alertheid door implementatie AROS

Aanleiding

Mensen met (zeer) ernstige verstandelijke (en meervoudige) beperkingen en eventueel moeilijk verstaanbaar gedrag ((Z)EV(M)B(+)) hebben, net als iedereen, recht om zich te ontwikkelen. Dat is niet vanzelfsprekend, omdat zij vaak in een toestand van alertheid zitten waarin leren en ervaren moeilijk is. Voor ontwikkeling is de juiste alertheid op het juiste moment belangrijk. Mensen met een (Z)EV(M)B(+) kunnen hun alertheid meestal niet zelf regelen en zijn afhankelijk van begeleiders. Begeleiders konden alertheid meten met de gevalideerde alertheidsobservatielijst van Munde et al. (2011), maar hiermee konden begeleiders de alertheid nog niet beïnvloeden. Daarom is de alertheidsobservatielijst van Munde doorontwikkeld tot de Alertheid, Regulatie & Observatie Schaal (AROS). De AROS helpt teams om de alertheid van de cliënt te begrijpen en te sturen met behulp van een AROS alertheidsplan. Met deze subsidie willen ze de AROS opschalen en implementeren bij 40 zorgteams.

Doel

Het doel van dit project is om het bewust herkennen en reguleren van alertheid bij mensen met (Z)EV(M)B(+) structureel te verankeren bij hun zorgprofessionals. Dit betekent dat begeleiders leren handelen op basis van de alertheid van cliënten en dit integreren in hun dagelijkse werkwijze. In 2026 en 2027 worden 40 zorgteams begeleid bij het inzetten van de AROS (Alertheid, Regulatie & Observatie Schaal) voor één cliënt per team. Het resultaat: cliënten krijgen meer kansen om zich te ontwikkelen en betekenisvolle ervaringen op te doen, omdat teams alertheid kunnen herkennen en reguleren, een gepersonaliseerd alertheidsplan hebben en meer handelingszekerheid en werkplezier ervaren.

Aanpak

De implementatie van AROS start in 2026 met het creëren van draagvlak en vervolgens implementeren we gefaseerd de AROS bij 40 teams en cliënten. Per team worden professionals geschoold en vinden dialoogsessies plaats om ze het herkennen en reguleren van alertheid aan te leren. Als eindresultaat komt er een Alertheidsplan per cliënt in het ECD van waaruit teams methodisch gaan werken en handelen vanuit alertheid. Ze evalueren de implementatie en zorgen voor optimale borging in het primaire proces om zo het herkennen en reguleren van alertheid te verankeren in het methodisch werken en duurzaam te rapporteren en reflecteren op alertheid.

Samenwerkingspartners

• Leden van het team Alertheid & SI zijn de kartrekkers bij de implementatie van de AROS. 
• Overige SI-specialisten worden getraind in het uitvoeren van de AROS, zodat ook zij de AROS bij teams kunnen implementeren. 
• Per cliënt met (Z)EV(M)B(+) waar de AROS wordt ingezet komt een multidisciplinair team geregeld samen om uiteindelijk tot een persoonlijk cliëntgebonden alertheidsplan te komen. Dit team bestaat uit betrokken woonbegeleiders, dagbestedingsbegeleiders, gedragsdeskundigen, paramedici, verpleegkundigen, locatiemanagers, ouders, brussen of anderen uit het netwerk van deze cliënt.  
• De wetenschappers van Philadelphia en de AW EMB zijn betrokken voor het implementatieonderzoek en verslag hiervan.  

Verwachte resultaten

Het project verwacht dat het beter kunnen herkennen en reguleren van alertheid door zorgverleners dankzij de AROS een structureel onderdeel wordt van het dagelijks handelen. Zij gaan minder handelingsverlegenheid ervaren en mede dankzij het AROS alertheidsplan kunnen zij beter inspelen op de signalen en behoeften van mensen met een (Z)EV(M)B(+) die hun behoeften niet via taal kunnen uiten. Door dit implementatietraject wetenschappelijk te volgen, zal dit de (klinische) praktijk bevorderen en daarmee de kwaliteit van implementatie en de effectiviteit van de AROS verbeteren. Uiteindelijk draagt dit bij aan betere zorg, meer ontwikkeling en een hogere kwaliteit van leven voor cliënten.