Hiv, Hepatitis B en C screening van dak- en thuislozen in Amsterdam

In Amsterdam is er een groeiend probleem van openlijk crackgebruik (base-coke) onder dak- en thuisloze personen. Dit leidt tot overlast voor omwonenden en benadrukt de kwetsbaarheid van deze groep, die vaak zorg mijdt of geen toegang heeft tot zorg. Onder de naar schatting 13.000 dak- en thuislozen in de regio Amsterdam-Amstelland gebruiken 3.000 tot 9.000 personen regelmatig crack. Veel van hen kampen met complexe problemen, zoals psychiatrische aandoeningen, verslaving, instabiele huisvesting en sociaal isolement. Jonge gebruikers en personen met een Oost-Europese migratieachtergrond worden steeds vaker gesignaleerd. Er is weinig inzicht in infectierisico’s, transmissieroutes en zorgbehoeften binnen deze groep.

Doel

Het doel van deze pilot is om te onderzoeken of laagdrempelige infectieziektescreening en toeleiding naar zorg haalbaar zijn bij dak- en thuisloze crackgebruikers in Amsterdam. Ook wordt inzicht verkregen in infectierisico’s, zorgbehoeften, transmissieroutes en barrières voor zorgtoegang. De resultaten vormen een basis voor toekomstig beleid en interventies.

Werkwijze

De pilot wordt uitgevoerd door GGD Amsterdam in samenwerking met maatschappelijke partners zoals De Regenboog Groep. Via outreach op gebruikerslocaties worden deelnemers geworven en getest op hiv en hepatitis B, en C. Ook wordt een korte vragenlijst afgenomen over demografie, middelengebruik, zorggebruik en risicogedrag. Bij een positieve testuitslag wordt de deelnemer begeleid naar specialistische zorg. De gegevens worden geanalyseerd om de haalbaarheid van screening, infectierisico’s en zorgtoegang te evalueren. De resultaten worden gedeeld met betrokken partijen en verwerkt in een rapport en een wetenschappelijke publicatie.

Samenwerkingspartners

De GGD Amsterdam werkt in dit project nauw samen met de De Regenboog Groep. De samenwerking is essentieel vanwege de toegang tot de doelgroep en de expertise in outreach en zorgverlening. De Regenboog Groep ondersteunt bij werving, uitvoering en signalering van knelpunten. Deze samenwerking versterkt de verbinding tussen publieke gezondheidszorg, maatschappelijke opvang en specialistische zorg.

Verwachte resultaten

De pilot levert inzicht in infectierisico’s, zorgbehoeften en de haalbaarheid van screening via outreach. Verwachte resultaten zijn onder andere:

• Een beschrijving van de infectierisico’s en zorgbehoeften onder de dak- en thuisloze deelnemers.
• Inzicht in de acceptatie van screening door de doelgroep.
• Inzicht in de opbrengst van de infectieziekten-screening (aantal deelnemers, testuitslagen en start behandeling).
• Praktische aanbevelingen voor beleid, zorg en vervolgonderzoek.
• Handvatten voor samenwerking tussen betrokken partijen. 

De resultaten worden gedeeld via presentaties, een rapport en een wetenschappelijke publicatie.