Pillen én preventie: valrisico signaleren in de apotheek

Aanleiding

In 2024 belandden 119.000 mensen van 65 jaar en ouder op de spoedeisende hulp na een val. Hiermee waren zorgkosten gemoeid van ongeveer 1,5 miljard euro. Door de vergrijzing neemt de urgentie van valpreventie verder toe.

Ondanks landelijk beleid om meer thuiswonende ouderen te bereiken met valrisicosignalering, wordt slechts een beperkt deel van de doelgroep daadwerkelijk gescreend. Een belangrijk knelpunt is dat zorgverleners, waaronder apothekers, nog onvoldoende betrokken zijn bij het vroegtijdig opsporen van ouderen met een verhoogd valrisico.

Apotheek Pillen en Praten is gevestigd in stadsdeel Escamp in Den Haag, waar relatief veel ouderen wonen. De apotheek bedient ongeveer 8.500 patiënten, waarvan een bovengemiddeld aandeel 65 jaar of ouder is. Daarnaast gebruikt een groot deel van deze doelgroep meerdere geneesmiddelen tegelijkertijd (polyfarmacie), een belangrijke risicofactor voor vallen. Ondanks deze gunstige uitgangspositie ontbreekt momenteel een structurele werkwijze om ouderen met een verhoogd valrisico proactief te identificeren en door te verwijzen.

Doel

Het doel van dit project is het structureel integreren van digitale valrisicoscreening in de dagelijkse werkprocessen van Apotheek Pillen en Praten.

Binnen 6 maanden:

• nemen minimaal 85 patiënten van 65 jaar en ouder deel aan een digitale valrisicotest;
• wordt minimaal 75% van de patiënten met een verhoogd valrisico actief doorverwezen naar passend lokaal valpreventieaanbod;
• zijn schriftelijke samenwerkingsafspraken gemaakt met minimaal 5 lokale netwerkpartners.

Na afloop van het project wordt de werkwijze zelfstandig voortgezet, met een verwacht bereik van minimaal 200 ouderen in het eerste jaar na afronding.

Aanpak

De apotheek implementeert het Valrisicoplatform van Beweeg Beleef Platform. Dit bestaande digitale hulpmiddel bevat een gevalideerde valrisicoscreeningsmodule gebaseerd op TestjeValrisico.

Patiënten worden actief benaderd tijdens bestaande contactmomenten op basis van hun medicatieprofiel. De resultaten van de valrisicotest worden vastgelegd in het patiëntdossier. Bij een verhoogd valrisico volgt een digitale doorverwijzing naar lokaal valpreventieaanbod of naar de huisarts voor verdere beoordeling.

De implementatie wordt begeleid door een externe projectleider van Beweeg Beleef Platform en bestaat uit 4 fasen:

• voorbereiding en inrichting;
• training van medewerkers;
• uitvoering en netwerkvorming;
• borging en overdracht.

Voor de borging wordt gebruikgemaakt van de Borgingschecklist van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Samenwerkingspartners

Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met de coördinator valpreventie Den Haag. Daarnaast worden lokale partners betrokken, waaronder fysiotherapeuten, beweegaanbieders en huisartsenpraktijken in Escamp.

Met deze organisaties worden schriftelijke doorverwijsafspraken gemaakt. Beweeg Beleef Platform heeft eerder ervaring opgedaan met het Valrisicoplatform binnen het Haagse programma Veilig in Beweging. Hierdoor is al kennis aanwezig over de lokale situatie en bestaande samenwerkingsstructuren.

De samenwerking is van belang omdat de apotheek als nieuwe schakel aansluit op een bestaande valpreventieketen in de wijk. Hierdoor kunnen ouderen sneller worden doorgeleid naar passende ondersteuning.

Verwachte resultaten

Na afloop van het project beschikt Apotheek Pillen en Praten over:

• een geborgd digitaal screeningsprotocol voor valrisico;
• 6 getrainde medewerkers;
• een aangewezen interne projectverantwoordelijke;
• schriftelijke doorverwijsafspraken met minimaal 5 netwerkpartners;
• een dashboard voor monitoring van resultaten en voortgang.

Hierdoor krijgt de apotheek een structurele rol binnen de lokale valpreventieketen in Escamp. Dit draagt bij aan het vroegtijdig signaleren van valrisico, betere doorgeleiding naar passende ondersteuning en het versterken van de zelfredzaamheid van thuiswonende ouderen. Tevens sluit het project aan bij de doelstelling van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) om valpreventie duurzaam te verankeren in de eerstelijnszorg.