De verborgen last van long COVID bij kinderen: retinale vasculaire veranderingen meetbaar met OCTA
Post‑COVID komt niet alleen voor bij volwassenen, maar ook bij kinderen. De oorzaken zijn nog onduidelijk. Mogelijk spelen schade aan kleine bloedvaten en ontsteking in het zenuwstelsel een rol. Het oog biedt een unieke kans om deze processen zichtbaar te maken, omdat veranderingen in het netvlies iets kunnen zeggen over de gezondheid van bloedvaten in het hele lichaam. Het projectteam onderzoekt of oogmetingen kunnen helpen om post-COVID bij kinderen beter te begrijpen en te herkennen.
Doel
Het doel van dit project is om te bepalen of veranderingen in kleine bloedvaten en zenuwweefsel in het netvlies samenhangen met de ernst van klachten bij kinderen met post-COVID. De onderzoekers willen hiermee een niet‑invasieve, snel te meten biomarker ontwikkelen. Zo’n biomarker kan helpen om post-COVID bij kinderen beter vast te stellen, te volgen over tijd en te begrijpen.
Aanpak/werkwijze
Het projectteam voert oogonderzoek uit bij 3 groepen kinderen (5-18 jaar):
- Kinderen met post‑COVID klachten.
- Kinderen die multisysteem inflammatoir syndroom (MIS‑C) hebben doorgemaakt. MIS-C wordt veroorzaakt door een overmatige afweerreactie van het lichaam na een COVID-19 infectie.
- Gezonde kinderen.
Het projectteam werft de deelnemers via bestaande onderzoekscohorten en een landelijke patiëntenorganisatie. Elke deelnemer krijgt 2 oogmetingen, met een jaar ertussen. De metingen bestaan uit:
- Orthoptisch onderzoek: gespecialiseerd oogonderzoek gericht op de oogstand, de samenwerking tussen beide ogen en de werking van de oogspieren.
- Fundusfoto’s: foto’s van het netvlies waarop de bloedvaten in het netvlies zichtbaar zijn.
- OCT‑ en OCTA‑scans en opnames met adaptieve optica: innovatieve beeldvormingstechniek om de structuur en doorbloeding van het netvlies in beeld te brengen.
Daarnaast gebruiken de onderzoekers vaste vragenlijsten om klachten en ziektelast te meten. Bestaande medische gegevens over ontsteking en vaatfunctie worden waar mogelijk meegenomen.
Samenwerkingspartners
Het project wordt geleid door Het Oogziekenhuis Rotterdam, in samenwerking met onderzoekers van het Amsterdam UMC, UMC Utrecht, Erasmus MC, het RIVM en de patiëntenorganisatie Kinderen met LongCovid. Het onderzoek is aangesloten bij het Post-COVID Netwerk Nederland. Deze combinatie van klinische expertise, onderzoekservaring en ervaringskennis maakt de samenwerking bijzonder.
De brede samenwerking maakt het mogelijk om voldoende deelnemers te bereiken, hoogwaardige oogmetingen uit te voeren en de resultaten te koppelen aan bestaande kennis over ontsteking en vaatfunctie.
Dit project is mede tot stand gekomen op initiatief van de patiëntenorganisatie Kinderen met LongCovid. 2 ervaringsdeskundigen blijven gedurende het hele traject betrokken. Zij denken mee over het onderzoeksontwerp, de belasting voor kinderen en de communicatie van resultaten. Hierdoor sluit het onderzoek nauw aan bij de ervaringen en behoeften van de doelgroep.
(Verwachte) resultaten
Het onderzoek zal inzicht geven in veranderingen in de kleine bloedvaten en zenuwlagen van het netvlies bij kinderen met post-COVID en MIS‑C. Ook wordt duidelijk of deze veranderingen samenhangen met de ernst van klachten. Dit kan leiden tot een nieuwe, niet‑invasieve biomarker die snel en eenvoudig in de klinische praktijk kan worden gebruikt.
De impact is groot: betere diagnostiek, meer duidelijkheid voor kinderen en ouders, en nieuwe mogelijkheden voor toekomstige behandelingen en medicijnonderzoek.
Vervolg
Na afronding van dit onderzoek kan de biomarker verder worden getest in grotere groepen kinderen en in klinische studies. De resultaten kunnen worden gebruikt voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen en voor het verbeteren van bestaande zorg voor kinderen met post-COVID.