Gotong Royong Indische koffieochtend

Al jaren bestaat in Zwolle de Masoek Sadja, een ontmoetingsplaats voor met name Indische en Molukse ouderen. De activiteiten worden georganiseerd door stichting Pelita. Per activiteit zijn er maandelijks ongeveer 100 bezoekers, deels terugkerende en deels unieke bezoekers.

Sinds het voorjaar van 2025 wordt daarnaast maandelijks een Indische koffieochtend georganiseerd. Deze is bedoeld voor ouderen die de Masoek Sadja niet langer kunnen of willen bezoeken, bijvoorbeeld omdat zij daar te veel prikkels ervaren.

De koffieochtend is een initiatief van vrijwilligers van Gotong Royong Zwolle. Dit maatjesproject bestaat inmiddels 10 jaar en richt zich op het voorkomen van eenzaamheid onder Indische en Molukse ouderen. Sinds enige tijd bezoeken ook enkele ouderen met beginnende dementie de koffieochtenden.

Daarnaast organiseert WijZ welzijn Zwolle al 20 jaar de Indische dagbesteding Rumah Kenangan. Deze dagbesteding is bedoeld voor mensen uit de Indische en Molukse gemeenschap, onder wie mensen met verder gevorderde dementie.

Demografische gegevens geven een beeld van de potentiële doelgroep. In Zwolle en directe omgeving wonen in totaal ongeveer 1.500 Indische Nederlanders, Totoks (witte Nederlanders geboren in voormalig Nederlands-Indië) en Molukkers die zijn geboren tussen 1928 en 1948.

Uitgaande van statistieken over het voorkomen van dementie bij Nederlanders met een migratieachtergrond krijgt ongeveer 1 op de 3 mensen te maken met dementie. Op basis daarvan bestaat de potentiële doelgroep in Zwolle en omgeving uit circa 500 ouderen met een verhoogde kans op dementie.

Aanpak/werkwijze

De huidige opzet van de koffieochtenden is niet voorbereid op de komst van deelnemers met beginnende dementie. Ook zijn (de meeste) vrijwilligers niet voorbereid om deze deelnemers goed op te vangen en begeleiden. Om dit probleem te tackelen wordt in dit project het volgende gedaan:

• De programmering van de Indische koffieochtend kritisch bekijken en onderzoeken wat anders kan/moet.
• In gesprek gaan met de huidige bezoekers (en hun naasten) waarvan het vermoeden is dat zij dementie hebben. Daarbij wordt van te voren gehoord van hun verlangens en wensen zijn t.a.v. de koffieochtenden. 
• Van naasten vernemen welke behoefte zij zelf hebben in het omgaan van hun familielid met dementie.

Samenwerkingspartners

Bij het project zijn verschillende organisaties en vrijwilligers betrokken. WijZ Welzijn is aanvrager en penvoerder. Daarnaast werken Alzheimer Nederland, afdeling IJssel-Vecht, Netwerk Dementie IJssel-Vechtstromen, vrijwilligers van Gotong Royong, de organisatoren van de Indische koffieochtend, een medewerker van Rumah Kenangan en Zwolle Doet! mee aan het project.

De samenwerking bouwt voort op een bestaande beweging in Zwolle rond cultuursensitief werken. Stichting Pelita, Gotong Royong en WijZ Welzijn ondertekenden in 2024 samen met andere Zwolse zorg- en welzijnsorganisaties het manifest Cultuursensitief werken voor ouderen.

Met deze subsidie kunnen ambities uit het manifest worden vertaald naar een concrete aanpak voor Indische en Molukse ouderen. De ervaringen en resultaten uit het project kunnen daarnaast als voorbeeld en inspiratie dienen voor andere organisaties in Zwolle.

De subsidieaanvraag is in gezamenlijk overleg met de betrokken partijen tot stand gekomen.

Verwachte resultaten

• Indische ouderen met beginnende dementie gaan in toenemende mate deelnemen aan bijeenkomsten, waarbij de Indische cultuur uitgangspunt is en ontmoeting met mensen met een vergelijkbare levensgeschiedenis centraal staat.
• Door de koffieochtenden dementievriendelijk te maken ontstaat er voor ouderen met (beginnende) dementie een doorgaande lijn van Masoek Sadja naar de kleinschalige Indische koffieochtenden en vervolgens naar de dagbesteding Rumah Kenangan. 
• PR in de vorm van flyer, actieve voorlichting, het actief meenemen naar een koffieochtend en een videofilm over het initiatief en de resultaten.
• Inzicht in de factoren die bijdragen aan verhoogde deelname specifiek vanuit de Indische gemeenschap.
• Presentatie van de resultaten en het proces daarheen op een bijeenkomst netwerk cultuursensitieve zorg.