Integrale Alcoholpreventie op Voortgezet Onderwijs door Helder op School

In de regio Utrecht-West laten cijfers zien dat alcoholgebruik onder jongeren in het voortgezet onderwijs relatief hoog is. Vroeg beginnen met drinken vergroot het risico op gezondheidsschade, verslaving en problemen op school. Effectieve interventies, zoals Helder op School, zijn beschikbaar, maar worden in de praktijk nog beperkt en versnipperd toegepast. Scholen ervaren belemmeringen zoals tijdgebrek, beperkte expertise en onvoldoende samenhang in activiteiten. Hierdoor blijft duurzame en integrale alcoholpreventie achter.

Doel

Het doel van dit project is het versterken en duurzaam borgen van alcoholpreventie in het voortgezet onderwijs in regio Utrecht-West via een gezamenlijke implementatieaanpak. Scholen werken samen aan de toepassing van Helder op School, ondersteund door GGDrU en Jellinek. Het project vergroot kennis, vaardigheden, motivatie en draagvlak en ondersteunt scholen bij het formuleren van een gezamenlijke visie en concrete afspraken. Daarnaast wordt een collectieve, regionale werkwijze getest die opschaalbaar is naar andere gemeenten en/of regio's. Aan het eind van het project hebben minimaal 4 Voortgezet onderwijs-scholen een gedragen alcoholpreventiebeleid ontwikkeld en deels geïmplementeerd.

Aanpak/Werkwijze

Scholen nemen deel aan een regionale leergemeenschap waarin zij gezamenlijk werken aan implementatie van Helder op School. In vier fysieke bijeenkomsten doorlopen zij de 7 stappen van de Gezonde School-aanpak op het thema alcoholpreventie (Stap 1: De beginsituatie in kaart brengen, stap 2: Een Gezonde School-coördinator aanwijzen, stap 3: Concrete doelen opstellen, stap 4: Plan van aanpak maken, stap 5: Uitvoering van gekozen activiteiten, stap 6: Evalueren of de doelen zijn behaald en bijsturen, stap 7: Gezondheidsbeleid een vast onderdeel maken van de schoolcultuur en het kwaliteitsbeleid). Hierbij maken zij gebruik van een ‘pijlerdocument’ om beleid en activiteiten in kaart te brengen en te versterken. Tussen de bijeenkomsten werken scholen aan concrete acties binnen hun eigen organisatie, ondersteund door GGDrU en Jellinek, zoals het ophalen van input bij team, leerlingen en ouders en het creëren van intern draagvlak. De aanpak richt zich op co-creatie, kennisdeling en praktische toepasbaarheid. Door deze collectieve werkwijze wordt efficiënter gebruikgemaakt van beschikbare capaciteit en leren scholen van elkaars ervaringen.

Samenwerkingspartners

Het project is een samenwerking tussen gemeenten en de regio Utrecht-West (Woerden, Oudewater, Montfoort, Stichtse Vecht en De Ronde Venen), GGDrU, Jellinek en voortgezet onderwijs-scholen. Gemeenten vervullen een regierol en dragen bij aan beleidsmatige borging. GGDrU begeleidt het proces en monitort de voortgang. Jellinek levert inhoudelijke expertise en trainingen op het gebied van verslavingspreventie. Scholen zijn verantwoordelijk voor de implementatie in de praktijk. Deze samenwerking is nieuw, waarbij partijen gezamenlijk optrekken in een leergemeenschap, waarin co-creatie en praktijkervaringen centraal staan. Dit versterkt de aansluiting op de praktijk en een duurzame implementatie.

Verwachte resultaten

Het project resulteert in minimaal 4 voortgezet onderwijs-scholen met een vastgesteld en gedragen alcoholpreventiebeleid conform Helder op School. Scholen hebben concrete afspraken vastgelegd over educatie, signalering, schoolomgeving en beleid en hebben eerste stappen gezet richting uitvoering en borging. Daarnaast ontstaat een gezamenlijk gedragen visie en werkwijze die scholen kunnen vertalen naar hun eigen context. De samenwerking tussen scholen, gemeenten en preventiepartners is versterkt en er is een regionaal netwerk ontstaan dat ook na afloop van het project blijft bestaan en bijdraagt aan verdere implementatie. Deze collectieve implementatieaanpak biedt daarnaast een werkwijze op die ook in andere gemeenten of regio's toegepast kan worden.