Van systeemdenken naar systeemdoen: Hulpmiddelen voor gebiedsgericht werken

Binnen het afgeronde ZonMw-project 'In the neighborhood, with the neighborhood and for the neighborhood' is een werkwijze ontwikkeld, toegepast en geëvalueerd voor systeemgericht gebiedsgericht werken aan complexe gezondheidsopgaven. De werkwijze is beschreven in een vergevorderd handboek en bestaat uit processtappen, rollen, participatieve werkvormen, praktijkervaringen en geleerde lessen. Uit de procesevaluatie blijkt dat professionals behoefte hebben aan een toegankelijker en praktischer aanbod: een gedeelde taal, duidelijkheid over rollen, herkenbare voorbeelden en hulpmiddelen om van systeeminzicht naar gezamenlijke actie te komen. De bestaande kennis is bovendien verspreid over verschillende projecten en producten. Een preventieambassadeur kan deze kennis samenbrengen, het handboek verrijken en de vertaalslag maken naar duurzaam gebruik in beleid en praktijk.

Doel

Het project heeft als doel de bestaande kennis over systeemgericht gebiedsgericht werken toegankelijker, toepasbaarder en duurzamer beschikbaar te maken. De preventieambassadeur ontwikkelt samen met beoogde gebruikers een beperkt aantal praktische hulpmiddelen als toevoeging op het bestaande handboek en ondersteunt actief gebruik binnen GGD Amsterdam, Gemeente Amsterdam en daarbuiten. Het project ontwikkelt geen nieuwe onderzoekskennis, maar vertaalt en verspreidt bestaande kennis en praktijkervaringen.

Aanpak/Werkwijze

Het project bestaat uit 4 fasen. Eerst worden bestaande kennis, materialen en gebruikersbehoeften geïnventariseerd. Vervolgens worden ondersteunende hulpmiddelen ontwikkeld. Daarna worden het handboek en de hulpmiddelen in gebruikerssessies getoetst en aangescherpt. Tot slot worden de producten digitaal ontsloten en actief verspreid via workshops, leerbijeenkomsten en bestaande lokale en landelijke kennisnetwerken. Tegelijk worden afspraken gemaakt over beheer, eigenaarschap en toekomstige actualisering.

Samenwerkingspartners

GGD Amsterdam voert het project uit in samenwerking met Gemeente Amsterdam, Amsterdam UMC en Vrije Universiteit Amsterdam. Onderzoekers en inhoudelijke experts bewaken de kwaliteit van de kennis over systeemdenken, implementatie en gezondheidsbevordering. Beleidsadviseurs, programmamanagers, onderzoekers en professionals uit lokale systeemaanpakken brengen praktijkervaring in en toetsen de bruikbaarheid. Voor verspreiding buiten Amsterdam wordt aangesloten bij bestaande landelijke kennis- en leernetwerken op het gebied van preventie, publieke gezondheid en systeemgericht werken.

Verwachte resultaten

Het project levert een set aan ondersteunende hulpmiddelen op, waaronder een toegankelijke visual, workshop- en presentatiemateriaal en een uitgewerkt praktijkvoorbeeld. De producten worden digitaal beschikbaar en actief gedeeld binnen en buiten Amsterdam. Afspraken over beheer en actualisering zorgen ervoor dat het handboek en de hulpmiddelen ook na afloop bruikbaar en vindbaar blijven.