Anders bekeken: herkennen, begrijpen en omgaan met verminderde awareness
Aanleiding/achtergrond
Mensen met dementie, de ziekte van Huntington (ZvH) of het syndroom van Korsakov (SvK) in de langdurige zorg herkennen of ervaren hun eigen beperkingen niet altijd. Zij kunnen bijvoorbeeld ontkennen dat iets niet meer lukt, problemen kleiner maken of een andere verklaring geven. Dit wordt verminderde awareness genoemd. Hierdoor kan hun beeld van een situatie verschillen van dat van naasten en zorgprofessionals. Dat kan leiden tot onbegrepen gedrag, spanningen en lastige situaties in de dagelijkse zorg. Binnen het BRAIN-project onderzochten we hoe verminderde awareness zich uit, hoe patiënten, naasten en zorgprofessionals dit ervaren en hoe ermee wordt omgegaan. Samen met zorgprofessionals en naasten zijn vervolgens aanbevelingen voor de praktijk opgesteld tijdens twee experts meetings. De volgende stap is om deze kennis te vertalen naar hulpmiddelen die zorgprofessionals en naasten daadwerkelijk kunnen ondersteunen in de praktijk.
Doel
Het doel van dit project is om de kennis en aanbevelingen uit BRAIN bruikbaar te maken voor zorgprofessionals en naasten van mensen met dementie, ZvH en SvK. We willen hen helpen verschillende uitingen van verminderde awareness beter te herkennen en begrijpen en bewust na te denken over hoe zij hierop kunnen reageren. Er is daarbij niet altijd één juiste aanpak: soms kan meebewegen helpen, terwijl op een ander moment begrenzen of confronteren passender is. De situatie, de persoon, en de ernst van de hersenschade bepalen wat nodig is.
Aanpak/werkwijze
Op basis van BRAIN worden korte filmpjes gemaakt met herkenbare situaties en verschillende manieren om daarop te reageren. Bij de filmpjes ontwikkelen we doelgroepspecifieke reflectietools met vragen als: wat zie ik, hoe begrijp ik dit en welke reactie kan passend zijn? Een klankbordgroep van zorgprofessionals, naasten en adviseurs uit de projectgroep denkt mee over de situaties en beoordeelt de materialen op herkenbaarheid en bruikbaarheid. Een aantal deelnemers aan eerdere BRAIN-expertmeetings heeft hiervoor al interesse getoond. Gespecialiseerde acteurs ondersteunen de vertaling naar praktijksituaties en reflectie. Daarna worden de materialen via bestaande scholings-, kennis- en ondersteuningsstructuren verspreid en ingebed.
Samenwerkingspartners
In het project werken onderzoekers, zorgprofessionals, naasten, onderwijs- en implementatiedeskundigen en landelijke kennis- en beroepsnetwerken samen. Er wordt onder andere samengewerkt met UNO Amsterdam (impactteam, themagroep hersenaandoeningen en het ouderenpanel), Dempact, Vilans, Netwerk Geheugenpoli Nederland, Huntington Nederland, het Korsakov Kenniscentrum, onderwijsinstellingen (MBO, HBO en WO). Ook wordt verbinding gelegd met SPREAD+ en de Samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg (SANO).
Verwachte resultaten
Het project levert korte praktijkfilmpjes op voor dementie, ZvH en SvK en bijbehorende reflectietools voor zorgprofessionals en naasten. De materialen maken de resultaten van BRAIN herkenbaar en praktisch toepasbaar. Ze ondersteunen gebruikers bij het herkennen en begrijpen van verminderde awareness en bij het afwegen van verschillende manieren om hiermee om te gaan. Hiermee beogen we de bekwaamheid van zorgprofessionals te vergroten en handelingsverlegenheid te verminderen. Meer begrip en een passende omgang met verminderde awareness kunnen bijdragen aan het voorkomen of verminderen van onbegrepen gedrag en spanningen in de dagelijkse zorg. Daarnaast beogen we hiermee de belasting van naasten te verminderen.