Als je het ons vraagt, dan: leren en verbeteren met naasten, vrijwilligers, cliënten en medewerkers

‘Als je het ons vraagt, dan...’ (AJOV) is een methode waarmee teams in de gehandicapten- en verpleeghuiszorg leren verbeteren in samenwerking met naasten en cliënten. De methode draagt bij aan andere manieren van werken en organiseren. AJOV bestaat uit een aantal groepsgesprekken. In de eerste drie bijeenkomsten delen cliënten, naasten en professionals in aparte groepen ervaringen. Hieruit komen verbeterthema’s voort vanuit hun eigen perspectief, in de veilige omgeving van hun eigen groep. Deze groepsgesprekken starten met het kijken van een aantal films. Deze films bevatten een aantal korte monologen, die zijn gebaseerd op praktijkervaringen van betrokkenen en gespeeld en opgenomen door theater Babel Rotterdam. In een vierde groepsgesprek komen cliënten, naasten en begeleiders samen en delen zij hun ervaringen en verbeterthema’s. Zo komen alle perspectieven aan bod en worden de verbeterthema’s gedeelde thema’s. De verbeterthema’s worden vervolgens uitgewerkt in co-designsessies, waarbij cliënten, naasten en begeleiders vertegenwoordigd zijn.

Doel

In de evaluaties van AJOV is gebleken dat de methode op een aantal punten moet worden doorontwikkeld. De drie verbeterpunten zijn:

1. Training van ervaringsdeskundigen: Om cliënten gelijkwaardig te laten deelnemen, moeten ervaringsdeskundigen en onafhankelijke cliëntondersteuners beter getraind worden in hun ondersteunende rol. Daarnaast moeten de werkvormen van de co-design bijeenkomsten worden aangevuld.
2. Deelname van vrijwilligers: De methode wordt geschikt gemaakt voor deelname van vrijwilligers.
3. Voortzetten van het leer-en verbeterproces: We ontwikkelen een spel dat gericht is op het voortzetten van het leer- en verbeterproces dat door AJOV in gang wordt gezet, ook na de bijeenkomsten.

Naast deze verbeterpunten richt dit project zich op het verder onderzoeken, implementeren en verspreiden van AJOV.

Aanpak

Het ontwikkelen van bovenstaande producten vindt plaats via een participatief proces met diverse samenwerkingspartners. Voor implementatie en verspreiding wordt de methode geïmplementeerd bij drie zorgaanbieders in de gehandicapten- en verpleeghuiszorg. De kennis uit dit implementatieproces wordt verwerkt in een routekaart en geïntegreerd met de eerder ontwikkelde train-de-trainer, waardoor Q-academie AJOV ook bij andere zorgaanbieders kan implementeren. Tijdens de implementatie wordt kennis ontwikkeld over de werking en effecten van AJOV via de Realist Evaluation methode. Deze kennis wordt gedeeld met een breed publiek via een populairwetenschappelijk boek.

Samenwerkingspartners 

• Onderzoek en co-ordinatie: Marjolijn Heerings, Erasmus School of Health Policy & Management, Erasmus Universiteit Rotterdam
• Ervaringsdeskundige training: ervaringsdeskundige (Marrig van der Werf/Blikveld); LFB en Buro Opaal
• Gespreksondersteunend spel: Bagagedrager (Ellen Spanjer) en Muzus
• Doorontwikkelen co-design methoden (Ben Sajet centrum; Lectoraat GGZ en Samenleving; HU lectoraat Co-design)
• Communicatie: Things to Make and Do
• Implementatie: Sanne van der Hagen (Vrienden van Verandering) en Anouk Boersma
• Verspreiding: Qacademy
• Zorgaanbieders: Stichting Amsta en Stichting Odion

(Verwachte) Resultaten

Het project levert tijdens de looptijd bovenstaande producten op die samen zorgen dat AJOV in de praktijk kan werken. Daarnaast wordt ook gewerkt aan wetenschappelijke publicaties over leren en verbeteren met cliënten, naasten, professionals en vrijwilligers in de langdurige zorg. Ook vindt publicatie van een populair wetenschappelijk boek plaats.