Apotheek & Valpreventie 360°: Van Opsporing tot Interventie

Aanleiding

Valincidenten bij ouderen leiden tot verlies van zelfredzaamheid en hoge zorgkosten. Apotheken hebben een belangrijke positie om medicatiegerelateerde valrisico's vroegtijdig te signaleren door medicatieanalyses te integreren in de reguliere zorg. Tegelijkertijd ontbrak lange tijd een gestandaardiseerde werkwijze om risicopatiënten actief te benaderen en klinisch te screenen.

Binnen dit project is gewerkt aan een lokale ketenaanpak valpreventie, waarin apotheek, gemeente, welzijn, thuiszorg en fysiotherapie samenwerkten. In 2025 zijn in de gemeente Epe 81 inwoners gescreend op valrisico. Daarbij hadden 66 inwoners een matig valrisico en 9 inwoners een hoog valrisico. Deze uitkomsten onderstrepen het belang van vroegsignalering en multidisciplinaire samenwerking. De inzet van de apotheek, onder andere via Eforto-metingen tijdens medicatiebeoordelingen, droeg eraan bij dat valrisico in samenhang met medicatiegebruik beter in beeld werd gebracht.

Doel

Het project had als doel om voor patiënten van 65 jaar en ouder met een verhoogd valrisico een geïntegreerde screening en valanalyse via de apotheek te implementeren, inclusief Eforto-knijpkrachtmetingen. Daarnaast was het doel om medicatiegerelateerde risicofactoren beter te signaleren en een gestructureerd vervolgtraject in te richten met zorgpartners.

Dit doel is gedeeltelijk gerealiseerd door de screening van 81 inwoners, de inzet van Eforto-metingen tijdens medicatiebeoordelingen en de toeleiding naar valpreventieve interventies. Daarnaast is gewerkt aan bewustwording en aan de verdere ontwikkeling van een samenhangende lokale ketenaanpak.

Aanpak

De aanpak werd uitgevoerd via een multidisciplinaire ketenaanpak waarin gemeente, welzijnsorganisaties, thuiszorg, apotheek en fysiotherapie samenwerkten.

Risicopatiënten werden gescreend op valrisico en op basis van de uitkomsten toegeleid naar passende interventies. De apotheek vervulde hierbij een signalerende rol en zette Eforto-metingen in tijdens medicatiebeoordelingen.

In 2025 en begin 2026 vonden meerdere overleggen plaats om werkzaamheden af te stemmen, de voortgang te monitoren en de aanpak verder te ontwikkelen. Op basis van de screeningsresultaten zijn valpreventiegroepen gestart, waaronder 1 groep In Balans en 2 groepen Otago. Daarnaast werd verkend hoe screening via andere contactmomenten verder kan bijdragen aan toekomstige opschaling van de aanpak.

Samenwerkingspartners

Binnen het project werkte de apotheek samen met gemeente Epe, Koppel-SWOE, Verian, de Gelderse Sportfederatie en fysiotherapeuten in de regio.

De samenwerking bracht expertise samen op het gebied van signalering, medicatieveiligheid, preventie en uitvoering van interventies. De meerwaarde lag in het vroegtijdig herkennen van ouderen met een verhoogd valrisico, het verbinden van medicatiegerelateerde signalen aan bredere screening en het organiseren van passende vervolgzorg via erkende interventies.

Door deze samenwerking is in Epe een stevige basis gelegd voor een structurele ketenaanpak valpreventie.

Behaalde resultaten

Het project resulteerde in een werkende aanpak voor medicatiegerelateerde valrisicosignalering en multidisciplinaire samenwerking binnen de gemeente Epe.

De belangrijkste resultaten waren:

• 81 inwoners werden gescreend op valrisico.
• 6 inwoners hadden een laag valrisico.
• 66 inwoners hadden een matig valrisico.
• 9 inwoners hadden een hoog valrisico.
• 1 groep In Balans startte met 12 deelnemers.
• 2 groepen Otago startten met in totaal 22 deelnemers.
• In totaal namen 34 inwoners deel aan een erkend valpreventieprogramma.
• In 2026 werd de aanpak voortgezet met 3 nieuwe groepen en 1 vervolggroep.
• Eforto-metingen werden geïntegreerd in medicatiebeoordelingen binnen de apotheek.

De belangrijkste opbrengst van het project is dat valpreventie in Epe steeds meer vorm heeft gekregen als een samenhangende lokale ketenaanpak. Daarnaast zijn aanknopingspunten ontstaan voor verdere ontwikkeling, waaronder bredere screening, uitbreiding van meetmomenten en verdere kennisdeling tussen samenwerkingspartners.