Begrijpelijk communiceren en eigen regie bij een verstandelijke beperking

Aanleiding

Bewoners en cliënten met een (licht) verstandelijke beperking moeten zo goed mogelijk kunnen meedoen in onze samenleving. Zij moeten hun eigen keuzes kunnen maken over wat zij belangrijk vinden. Daarvoor het nodig dat zij hun omgeving begrijpen. Maar begeleiders, behandelaren en leerkrachten communiceren nog vaak te moeilijk. Of te veel vanuit hun eigen situatie. Hun communicatie is daardoor niet altijd afgestemd op bewoners en cliënten in de gehandicaptenzorg. Dat geldt ook voor onze toekomstige medewerkers. Studenten weten nog niet (altijd) hoe belangrijk het is om begrijpelijk te communiceren.

Doel

Het doel is om studenten van mbo- en hbo-opleidingen bewust te maken van hoe belangrijk begrijpelijk communiceren is. En om te leren hoe je begrijpelijk communiceert met mensen met een (licht) verstandelijke beperking. Dat is nodig om te zorgen voor eigen regie van deze mensen. Dit doen ze met gastlessen.

Niet alle mensen met een verstandelijke beperking spreken. 
Daarom maken ze twee soorten gastlessen:

• Begrijpelijk communiceren met taal: schriftelijk en mondeling
• Begrijpelijk communiceren met lichaamstaal en muziek  

Door de gastlessen versterken we de samenwerking tussen onderwijs en gehandicaptenzorg en krijgt de gehandicaptenzorg een duidelijkere plek in het onderwijsprogramma.

Aanpak

Professionals van zorgorganisatie Koraal en ervaringsdeskundigen van de STERKplaats (LFB) Heerlen bereiden samen de gastlessen voor. Ze stemmen af met de medewerkers van Gilde Opleidingen en Zuyd Hogeschool. De lessen moeten goed aansluiten bij de studenten van het mbo en hbo. En de lessen moeten een plek krijgen in het rooster.

Daarna geven de zorgprofessionals en ervaringsdeskundigen samen zes gastlessen: drie bij het mbo en drie bij het hbo.

Aan het einde bespreken Koraal, de STERKplaats, Gilde en Zuyd hun ervaringen. Ze kijken dan ook of de gastlessen vaker gegeven kunnen worden. Ook bij andere opleidingen en bij andere scholen.

Samenwerkingspartners

In dit project werken samen: Stichting Koraal, Vereniging LFB (STERKplaats Heerlen), Gilde Opleidingen en Zuyd Hogeschool. De STERKplaats leidt mensen op tot ervaringsdeskundigen.

Door de gastlessen krijgt de gehandicaptenzorg meer bekendheid in het onderwijs. Daarnaast worden de opleidingen sterker door de gastlessen. Door de inhoud van de lessen, maar ook door de opzet. Namelijk door de praktijk de klas in te halen: de zorgprofessional en de ervaringsdeskundige. Verhalen en voorbeelden zijn sterker als ze rechtstreeks komen van de mensen zelf. De samenwerking biedt mooie kansen voor verdere verspreiding van de gastlessen naar ook andere opleidingen en scholen.

Verwachte resultaten

Ze geven 6 gastlessen: 4 gastlessen ‘begrijpelijk communiceren met taal’ en 2 gastlessen ‘begrijpelijk communiceren met lichaamstaal en muziek’. De studenten krijgen ook een opdracht. In het hbo is dat een opdracht als voorbereiding op de gastles van 90 minuten. In het mbo is dat een opdracht na de gastles van 60 minuten. Om deze enkele weken later te bespreken in een terug-kom-moment.

Ze brengen op een enthousiaste manier twee belangrijke onderwerpen in de opleidingen: begrijpelijk communiceren en versterken van eigen regie van mensen met een verstandelijke beperking. Dit versterkt het beroepsbeeld van de studenten en maakt de gehandicaptenzorg aantrekkelijker.